Paasissutissiinerlunneq
Matumani piaaraluni paasissutissanik eqqunngitsunik salloqittaalluni siaruarterineq paasissutissiinerlunnertut taaneqarpoq.

Kukkusumik paasissutissiineq
Matumani paasissutissanik siaruarterisup, paasissutissat siaruartikkami eqqunngitsuuneri salloqittaanerilu ilisimasimanngippagit kukkusumik paasissutissiinertut taaneqarpoq.

Pinerluttulerinermut inatsimmi § 24, nr. 2 naapertorlugu avataaniit paasiniaasartut naalagaaffeqatigiit susassaqarfiata iluani sulinissamut ikiorneqarnerat pineqaatissiiffiusinnaavoq. Assersuutigalugu avataaniit paasiniaasartut aalajangiinissamut isummersinnaanermulluunniit nalinginnaasumut sunniisinnaanerinut ikiuineq tassani pineqarsinnaavoq.

Ataatsimut isigalugu nammineq soqutigisanik siuarsaanissamut atugassarititaasut pitsaanerulersinneqarnissaat siunertaavoq. Avataaneersut ersinermik paatsiveerunnermillu pilersitsinikkut ataqatigiinnitta politikkikkullu aalajangiisarnitta eqqorneqarnissaa kissaatigisinnaavaat. Aamma nunani (soorlu NATO-p ataaniittuni) naalakkersuisoqatigiinnik avissaartuutsitsinissaq siunertarineqarsinnaavoq. Nalinginnaasumik isumaqatigiinnginnerit pioreersut avissaarfiillu, aaqqiagiinnermik avissaartuunnermillu pilersitsinissamut periarfissaqarfiusut atorluarneqarsinnaapput.

Aamma nammineq anguniakkat pillugit tapersersorneqalernissaq imaluunniit nunat akerlerisatut isumaqarfigisat tapersersorneqannginnissaat anguniarneqarsinnaavoq.

Oqaluttuat eqqunngitsut salloqittaatillu tatiginnikkunnaarnermik avissaartuunnermillu pilersitsisinnaapput, taamaalillutillu ataqatigiinnitsinnut eqquisinnaallutik. Nalornigutta, aammalu akunnitsinni isummersuutigut paasisinnaajunnaarutsigit, oqaluttuat assersuutigalugu ersinermik, kamannermik tunniutiinnarnermillu eqquisut aqqutigalugit aalajangersimasumik siunnerfeqalernissamut uukapaatinneqariaannaavugut.

Tatiginnikkunnaarneq avissaartuunnerlu oqartussaaqatigiinnermut paasissutissiiviusumut pituttorsimanngitsumullu tunngaviusunik aseruisinnaapput. Taamaattumik ataatsimoorluta inuiaqatigiit najukkagut paarisinnaaniarlugit qanoq iliorsinnaanissatta nassaarinissaa pingaaruteqarpoq.

Avataaneersut, paasissutissiinerlunnernik siaruarterisut isummatsinnut pissusiviusullu pillugit isummatsinnik sunniisumik uukapaatitsiniarnerminni inuit sanngiiffii atortullu digitaliusut ilusiligaaneri atorluarniartarpaat.

Atuartinniarluta, like toortinniarlugu imaluunniit allatap imaanik ingerlatitseqqiisinniarluta oqaluttuatik eqqunngitsut salloqittaatillu amerlanertigut misigissutsitsinnut tutsinniartarpaat. Allaaserisatik amerlanertigut misigissutsinik sakkortuunik, soorlu kamammik, ersinermik nakkaannarnermilluunniit pilersitsiniarlutik imaqartittarpaat. Misigissutsit sakkortuut isornartorsiuisinnaanerput annikinnerulersittarpaat qisuariarnissarput ingerlatitseqqiinissarpullu qaninnerulersittarlugu.

Periaatsimi allami oqaluttuami oqariartuutip utertuarneratigut oqaluttuamik upperinnilernissamut uukapaatinneqartarpugut. Oqaluttuaq taanna sumiiffinni amerlasuuni takusarutsigu, ilumuunngikkaluartoq ilumoortutut upperinerulersinnaavarput.

Inuit attaveqaqatigiittarfianni naatsorsueriaatsit aalajangersimasut takusinnaasatsinnik aalajangiisarput. Uagutsinnut toorsititsisunik, ingerlatitseqqiipallatsitsisunik isiginnaaginnarnissatsinnillu takutitsisussanngorlutik ilusiligaasarput. Pingaartumik imaat, misigissutsinik sakkortuunik pilersitsisut uniffigisarpagut. Taamaattumik assigiinngiiaarnerusunik piviusunillu tunngaveqarnerusunik imallit nutaarsiassanik takunniffigisinnaasatsinniit tammapallassinnaasarput. Taamaattumik inuit attaveqaqatigiittarfiisa ilusiligaaneri aamma tatiginartumik attaveqaqatigiinnissamut taarsiullugu paasissutissiinerlunnernik siaruarterisarnermut pisooqataapput.

Tamakkununnga tamanut tarnip pissusiata qisuariartarnera ilisimaneqarluartoq tunuliaqutarineqarpoq. Paasissutissiinerluttarnermi attaveqarusunnerput, poqersutut misigerusunnerput, ataatsimooqatitsinnillu illersuerusunnerput eqqorniarneqartarput. Taamaalilluni inuit pissaanillit avataaneersut soqutigisaannut iluaqutaasussamik eqqarsalersinneqarsinnaapput, misigilersinneqarsinnaapput iliuuseqarsinnaallutillu.

Tusarfik tatiginartoq tassaavoq nassiussisoq ersarissoq, tatiginartoq, soorlu toqqortanik anguniagaqarani paasissutissanik, pissutsit malillugit eqqortunik saqqummiussisuusoq. KNR aamma Sermitsiaq Kalaallit Nunaanni tusarfinnut tatiginartunut assersuutissaapput.

Atii ersarittarput, siunnerfii ersarittarput, taamaanneraanerit uppernarsarsinnaavaat, aammalu paasissutissanik eqqunngitsunik salloqittaatinilluunniit ingerlatitseqqiigunik akisussaatinneqarsinnaapput.

Tusarfik tatiginartoq nutaarsiassaqarfiusinnaavoq aaqqissuussisulik, oqaluttuat tatigineqarsinnaanerinik misissuisartumik naliliisartumillu, aammalu tusagassiornermi akisussaaffeqarneq pillugu Inatsisartut inatsisaannik malinnittoq. Tusagassiornermi akisussaaffeqarneq pillugu Inatsisartut inatsisaanni kapitali 5-imi aalajangersarneqarpoq, tusagassiorfik tusagassiornermi ileqqorissaarnissaq naapertorlugu iliuuseqartussaasoq. Tusagassiorfiit taamaattut inuk pillugu paasissutissanik eqqunngitsunik saqqummiussisimaguni, inatsisit ileqqorissaarnerlu tunngavigalugit aaqqiinissamut akisussaaffeqarpoq.

Tusagassiornermi akisussaaffeqarneq pillugu Inatsisartut inatsisaanni maleruagassat allat, tusagassiornermi ileqqorissaarnissaq naapertorlugu iliuuseqannginnermut akisussaaffiliinermi pisariaqartinneqarput.

Inuit attaveqaqatigiittarfii aaqqissuisoqanngillat, aammalu tusagassiornermi akisussaaffeqarneq pillugu Inatsisartut inatsisaannik malinninnissamut pisussaaffilerneqaratik. Taamaattumik oqaluttuat eqqunngitsut salloqittaatillu akisussaaffimmik inissiinertaqanngitsumik ingerlaarsinnaapput. Taamaammat paasissutissiinerlunnernik siaruarterinermut inuit attaveqaqatigiittarfii atorluarneqartarput.

Aamma tusarfiit tatiginartut tassaasarput oqartussaasut pisortallu sullissivii, eqqortumik paasissutissiinissamut pisussaaffeqartut, aammalu taamaaliunngikkunik akisussaatinneqarsinnaasut. Tamanna tusarfinnut tutsuiginanngitsunut, kinaassutsiminnik isertuussillutik imaluunniit salloqittaallutik pineraanernik uppernarsarneqarsinnaanngitsunik siaruarterisinnaasunut akerliuvoq.

Kalaallit Nunaanni oqartussaasunut taamaattunut assersuutissat tassaapput Naalakkersuisut, kommunit, Naalagaaffiup Sinniisua, Inatsisartut, Inatsisartut Ombudsmandiat, Kalaallit Nunaanni Politiit aamma Issittumi Sakkutooqarfik.