2027-mi aalisarnissamut periarfissat pillugit EU-mik isumaqatigiinniarnerit naammassipput
Nassiussisuuvoq: Aalisarnermut, Piniarnermut, Nunalerinermut Imminullu Pilersornermut Naalakkersuisoqarfik
Aalisarnermut, Piniarnermut, Nunalerinermut Imminullu Pilersornermut Naalakkersuisoqarfiup EU-lu ukiumoortumik isumaqatigiinniarnerit naammasseqqammerpai, tassani 2027-mi aalisarsinnaanermut periarfissat isumaqatigiissutigineqarput. Isumaqatigiinniarnerit Bruxelles-imi ulluni novembarip 16-ianiit 18.-ianut ingerlanneqarput.
Isumaqatigiissutip tunngavissippaa EU-p Kalaallit Nunaata imartaani 2027-mi aalisarnissaanissaa. Isumaqatigiissummut tunngaviliisuuvoq Aalisarneq pilllugu 2025–2030-mut Isumaqatigiissut, Kalaallit Nunaata EU-llu akornanni Aalisarneq pillugu Suleqatigiinnissamik Isumaqatigiissutip ilagisaa.
Aalisarneq pillugu Isumaqatigiissummut tapiliussami EU-mut neqeroorutaavoq Kalaallit Nunaata imartaani arlalinnik pisassiissuteqarnissaq, Kalaallit Nunaata aningaasaliissutinik pissarsissuteqarnissaanik taarteqartussaq.
2027-mi aalisarsinnaanermut periarfissat Aalisarneq pillugu Isumaqatigiissummut tapiliussami annertussutsinut missingiutit aallaavigalugit aalajangersaaffigineqarput. Tunumi raajat pillugit llisimatuussutsikkut siunnersuutit appariaateqarnerat pissutigalugu raajartassat 950 tonsinik ikilisinneqarput. Kalaallit Nunaannut ammassattassiissutissat nutaamik 30.000 tonsinik ikinnerpaaffilerneqarnerat pissutigalugu EU 2027-mi ammassattassanik neqeroorfigineqanngilaq. Aalisarsinnaanermut periarfissat Tabeli 1-imi takuneqarsinnaapput.
Kalaallit Nunaata aamma EU-p akornanni Aalisarneq pillugu Isumaqatigiissut marlunnik immikkoortoqarpoq: aalisarneq pillugu isumaqatigiissut aningaasarsiornermik tunngavilik, tassunga ilanngullugit aalisarsinnaanermut akiliuteqarluni pisassinneqarsinnaaneq aamma akuersissummut akiliummik ilaqartoq kiisalu ingerlataqarfiup pilersaarusiorneranut tapiissutitut tunniunneqartartut. Naatsorsuutigineqarpoq 2027-mi aalisarsinnaanermut akiliutip nalingi aningaasanngorlugit 92,8 mio.kr. -t missinginiissasut aalisarsinnaanermullu akuersissutip nalingi aningaasanngorlugit 27,3 mio.kr. -t missinginissaallutik. Aalisarneq pillugu tapiliussatut EU-mik isumaqatigiissuteqarnermi Kalaallit Nunaata 2027-mi ataatsimut katillugit 144,0 mio.kr. -t isertitsissuteqarnissaa naatsorsuutigineqarpoq.
Tunumi EU-mut raajartassiissutit ikilisinneqarnerisigut angallatinut Kalaallit Nunaanneersunut pisassiissutit qaffasinnerusinnaanngorput taamalu pisinnaasaat atorluarneqarnerusinnaanngorlutik. Tamatuma kinguneranik pisuussutinik atuinermi akiliutinik akileraarutinillu pisortat isertitassaqarnerulerput. EU-mit akiliutinit isertitsissutaasussat appariaataannut taarsiullugit Kalaallit Nunaanni inuussutissarsiortut akiliutaannit akileraarutaannillu isertitsissutaassapput.
Kalaallit Nunaannit aallartitat tassaapput Aalisarnermut, Piniarnermut, Nunalerinermut Imminullu Pilersornermut Naalakkersuisoqarfimmi atorfillit, Kalaallit Nunaata EU-mi Sinniisoqarfiani atorfillit, Kalaallit Nunaanni Aalisarnermut Piniarnermullu Nakkutilliisoqarfiimmi atorfillit kiisalu Pinngortitaleriffimmit, Aningaasaqarnermut Naalakkersuisoqarfimmit aamma Kalaallit Nunaanni aalisarnermik inuussutissarsiuteqartunit sinniisuutitat.
Tabeli 1: EU-p Kalaallit Nunaata imartaani 2027-mi aalisarsinnaanermut periarfissai (tonsit)
| Aalisagaqatigiit | Sumiiffik | Aalisarnermut Isumaqatigiissummut tapiliussami annertussutsinut missingiutit | EU-p 2027-mi aalisarsinnaanermut periarfissai | Assigiinngissut |
|---|---|---|---|---|
| Saarullik | Tunu | 2.050 | 2.050 | |
| Suluppaakkat ikerinnarsiortut | Tunu + NAFO 1F |
0 | 0 | |
| Suluppaakkat immap natersiortut | Tunu | 2.100 | 2.100 | |
| Qalerallit | Kalaallit Nunaata Kitaa 68°N kujataani | 1.900 | 1.900 | |
| Qalerallit | Kalaallit Nunaata Kitaa | 4.775 | 4.775 | |
| Raajat itisoormiut | Kalaallit Nunaata Kitaa | 2.431 | 2.431 | |
| Raajat itisoormiut | Tunu | 4.150 | 3.200 | -950 |
| Ammassat* | Tunu | 13.000 | 0 | |
| Avaleraasartuut | Tunu | 0 | 0 | |
| Imminnguit | Tunu | 100 | 100 | |
| Imminnguit | Kalaallit Nunaata Kitaa | 100 | 100 | |
| Saniatigut pisat | Kalaallit Nunaat | 300 | 300 |
Paasissutissat sukumiinerusut Aalisarnermut, Piniarnermut, Nunalerinermut Imminullu Pilersornermut Naalakkersuisoqarfimmut saaffiginninnikkut pissarsiarineqarsinnaapput, e-mail: apn@nanoq.gl