Naalakkersuisut peqqinnissaqarfimmi utaqqinermik sivikillisaanissaq pitsanngorsaanerunissarlu salliuppaat

Innuttaasut amerlanerusut Peqqinnissaqarfimmi pilertornerusumik ikiorneqartassapput. Taamaammat Naalakkersuisut suliniutinut nutaanut atugassatut 20 millionit koruuninik aningaasaliissuteqarput. Aningaasat taakku utaqqinermik sivikillisaanissamut, naartusunut nutaamik akiuussusiinissanut taavalu peqqinnissaqarfimmi pitsanngorsaanerunissamut napparsimasullu isumannaatsuunerulernissaannut atorneqassapput. Suliniutit 2026-mi aallartissapput 2027-milu ingerlaannassallutik.

“Naalakkersuisuni innuttaasut malugisinnaasaannik allannguerusuppugut. Taamaammat utaqqinermik sivikillisaanissamut, akiuussutissanut pitsanngorsaanerunissamullu 20 mio. kr-nit atorniarpavut.
Innuttaasorpassuarnut utaqqineq initoorujussuusartoq nalunngilara. Tamanna ulluinnarni anniarnermik toqqissisimannginnermillu kinguneqarsinnaasarpoq. Taamaattumik pilatsinnissamut misissortinnissamulluunniit pilertornerusumik amerlanerit neqeroorfigineqarsinnaasalissapput.
Meeqqat mikinerpaat perululeratarsinnaanissaat aamma pitsaaliorusupparput. Peqqinnissaqarfiullu pitsaanerulernissaanut napparsimasut namminneq misilittagaat atorneqassapput. Pitsaassutsimut immikkoortotaaq napparsimasut isumannaatsuunissaannik pitsaassutsimullu pitsaanngorsaanissatsinnut ikiuutaassaaq.
Alloriarneq siulliuvoq. Aamma peqqinnissaqarfimmi siunissaq ungasinnerusoq eqqarsaatigalugu aaqqiissutissanik suliaqarnerput ingerlatiinnassavarput”, Anna Wangenheim Peqqissutsimut Inunnullu Innarluutilinnut Naallakkersuisoq oqarpoq

Seeqquusalertinnissamut utaqqinermik sivikillisaaneq
Innuttaasut seeqquusalertinnissamut utaqqisut Naalakkersuisut ikilisarusuppaat. Seeqquusalertinneq pilatsinneruvoq, seeqqup saanertaatigut aseqqukutigut saaniusamik ikkussilluni taarsiinertalik. Seeqquusalertinnissamut utaqqineq sivisusinnaasarmat, ulluinnarni anniarnermik kinguneqarsinnaasarpoq. Sulisinnaaneq sivisuumik utaqqinermi killeqarsinnaasarlunilu ilaqutariittut inuunermi peqataasinnaaneq killeqarsinnaasarpoq.

Pilattaanermik piginnaasallit maani nunami amerlanngillat. Taamaammat seeqquleritinnissamik neqeroorfigineqareersimalersut saniatigut utaqqisut allat 180-it Danmarkimi suliaritinnissamik peqqinnissaqarfimmit neqeroorfigineqassapput. Tamatumani suliniut 2026-mi 2027-milu ingerlanneqassaaq. Aningaasaliissutit ilai suliarittussat angallanneqarnerannut ineqartitaanerannullu aamma atorneqassapput.

Nunatta napparsimmavissuani Nuummiittumi seeqquusalersuinerit ukiumut 100-t missaanniittartuusut attanneqaannassapput. Tassa imaappoq, suliniut matumani pineqartoq immikkut ittumik suliniutaavoq.

Kræftertunik katsorsaanerup kingorna misissuinissamut periarfissanik annertusaaneq
Peqqinnissaqarfimmi qinnguartaaserluni misissuinerit piffissami aalajangersimasumi amerlineqassapput. Innuttaasut pisariaqanngitsumik kinguarsarani pisarialimmik misissorneqartarnissaat anguniagaavoq. Tamatumani pingaarnertut pineqartut tassaapput, innuttaasut inaluarsuakkut erlukkullu kræfterlutik katsorsartinnermi kingorna misissortittussat.

Tamatumani suliniutit nakorsat immikkut ilinniarsimasut piffissami tassani angalallutik suliaqarnissaannik periarfissiissapput. Qinnguartaaserluni misissuinissamik pilersaarutaareersut allat saniatigut 400-t missaat ingerlakkumaarini, Peqqinnissaqarfiup naatsorsuutigaa.

Innuttaasunut qaratsamikkut ajoqusersimasunut piginnaanngorsaaqqinnissamik neqeroorutit
Innuttaasut qaratsamikkut ajoqusersimasut piginnaanngorsaqqinneqarnissamik neqeroorfigineqarnissamut periarfissaqarnerulernissaat, Naalakkersuisut kissaatigaat. Qaratsakkut ajoquserneq assersuutigalugu qaratsakkut taqqamik milikartoornermik aanaartoornermilluunniit pissuteqarsinnaavoq. Piginnaanngorsaaqqinnerit inuit ataasiakkat pisariaqartitaat aallaavigalugit ingerlanneqartassapput. Innuttaasoq ulluinnarni inuunermini sapinngisamik nammineersinnaanissaa siunertaralugu piginnaanngorsaqqinneqartassaaq.

Inuit qulit missaat qaammammik ataatsimik sivisussuseqartumik piginnaanngorsarneqaqqinnissamik neqeroorfigineqarsinnaajumaartut nalilerneqarpoq. Piginnaanngorsaaqqinnerilli inuit ataasiakkaat pisariaqartitaat aallaavigalugit allanngorartunik sivisussusilerneqartassapput. Peqqinnissaqarfiup 2026-mi inunnik marlunnik 2027-milu arfineq-pingasunik piginnaanngorsaaqqittoqassangatippaa. Taakku Danmarkimi ingerlanneqartussatut pilersaarutaapput. Tamatumunnga aningaasaliissutit napparsimasunut angallanneqarnissaannut ineqartitaanissaannullu aamma atorneqassapput.

Napparsimasunut misissorneqartussanut pilatsittussanullu amerligaluttuinnartunut tunngasuni ataqatigiissaarineq
Pilatsittussat qinnguartaammillu misissorneqartussat amerligaluttuinnarnerat pilersaarusiornerusariaqalersarnermik malitseqarpoq. Taamaammat aningaasanik, napparsimasunik 2026-mi 2027-milu misissuinissanut pilattaanissanullu tunngasuni ataqatigiissaarinermut atugassanik immikkoortitsisoqarpoq. Peqqinnissaqarfiup suliaanut allanut taakkualu pilersaarutit malillugit nanginneqarnissaannut kalluaanngitsumik napparsimasut ataqatigiissaarluakkamik sullinneqarnissaannik qulakkeerinninnissaq siunertaavoq.

Naalungiarsunnut illersuutaasussamik naartusunut nutaamik akiuussusiineq
Naalakkersuisut RS-virusimut akiuussusiinissamik naartusunut nutaamik neqerooruteqarnissamut aningaasanik immikkoortitsinialersaarput. Akiuussutissaq taanna naalungiarsuit RS-virusimik anersaartuutitigut tunillatsinnissaannut illersuutaavoq. Akiuussutissaq sualummik naalungiarsuup inunngorneraniit qaammatini siullerni sunniuteqarluartarpoq.

Perululernissamik pinaveersaartitsisinnaavoq. Naalungiarsunnittaaq peruluttunik unitsitsinissanik, angallassigasuarnissanik katsorsaanissanillu pisariaqartitsinermik annikillisitsisinnaasarlunilu ilaqutariinnut toqqissisimatitsisinnaasarpoq.

Taassuminnga akiuussusiinissaq nunatsinni naartusunut tamanut 2026-mi 2027-milu ukiakkut ukiukkullu neqeroorutaassaaq. Naartusut misissorneqarneranni iluatsillugu taassuminnga akiuussuserneqarnissamik sapinngisamik neqeroorfigineqartassapput.

Napparsimasut isumannaatsuunissaannik pitsanngorsaaneq peqqinnissaqarfimmilu pitsanngorsaarneruneq
Aningaasanik peqqinnissaqarfimmi pitsaassutsimut immikkoortortamik pilersitsinermut atugassanik immikkoortitsisoqassaaq. Immikkoortortaassaq pitsaassutsip napparsimasullu isumannaatsuunissaannik aaqqissuussaasumik inerisaanissamut innuttaasullu suminngaanneersuunerat apeqqutaatinnagu qularnaatsumik, ataqatigiissumik assigiissaartumillu peqqinnissaqarfeqarnermik misigisimanissaannut tapertaassaaq.

Peqqinnissaqarfik napparsimasut naammagittaalliutaannut, taarsiiffigineqarnissamik sulianut peruluttunillu katsorsaanernut tunngasuni suliaqarnermi misilittakkanik pisarnerminngarnit atuinerulissaaq. Misilittakkat taakku peqqinnissaqarfimmi aqutsisunut sulisunullu ilinniartitsinermut, pinaveersaartitsinermut pitsanngorsaanermullu atorneqassapput.

Immikkoortortaassaq peqqinnissaqarfimmik atuisut isumaannik misissuinermik aamma suliaqarfiussaaq. Tassani misissuinerit atuisunik peqqinnissaqarfimmi katsorsaanerup pitsaassusaa, peqataatinneqarneq attaveqatigiinnerlu pillugit aamma isumasiuinertaqartassapput. Innuttaasut isumaasa misigisaasalu peqqinnissaqarfimmi ineriartortitsinissamut napparsimasunillu sullissinerup pitsanngorsarnissaannut tusarnissaat pingaaruteqarpoq.

Siunnersuut Naalakkersuisut Inatsisartut Aningaasaqarnermut Akileraartarnermullu Ataatsimiititaliaannut oqallisigisassanngorlugu nassiuppaat. Aningaasaqarnermut Akileraartarnermullu Ataatsimiititaliap inassuteqaat akuerippassuk suliniutit aatsaat aallartinneqarsinnaapput.

Aningaasaliissutit suliniutinut agguataarneri pillugit paasissutissat.

Peqqinnissaqarfiup suliaasa ikilingaatsiarneqarnerannik kinguneqartussaagaluartoq, Naalakkersuisut sipaarniartoqarnissaa pinngitsoortikkumallugu peqqinnissaqarfimmut ukioq manna siusinnerusukkut 60 millionit koruunit qaavatigut 20 millionit koruuninik aningaasaliissuteqarput.


Paasisaqarnerorusukkaanni Peqqissutsimut Inunnullu Innarluutilinnut Naalakkersuisoqarfik attavigineqarsinnaavoq, e-mail: pn@nanoq.gl