Nunarsuarmi AIDS-imut ullorititaq: Kinguaassiuutitigut peqqissuuneq pisinnaatitaaffiillu ataatsimoorutsigit

AIDS pillugu ullorititaq (World AIDS Day) nunarsuaq tamakkerlugu decembarip ulluisa aallaqqaataanni malunnartinneqartarpoq. Ulloq kinguaassiuutitigut peqqissuunerup toqqissinartumik inuunissamut tunngaviuneranik uatsinnut eqqaasitsisoq. Kisitsisinut naatsorsueqqissaarnernullu tunngassuteqanngilaq. Inunnut, inuunerup naleqassusaanut paasissutissinneqarnikkullu toqqaanissamut pisinnaatitaaffeqarnermut tunngassuteqarpoq.

”Ukiut tamaasa nappaatit atoqatigiinnikkut tuniluuttut naartuersinnerillu qanoq annertuumik atugaanerat, ersarissumik ima oqariartuuteqarpoq: Iliuuseqartariaqarpugut. Pitsaaliuineq peqqinnissamillu siuarsaaneq pisortaqarfiit akimorlugit pitsanngorsartariaqarpagut. Qaammarsaanikkut, oqaloqatigiinnikkut naartunaveersaatinillu ajornanngitsumik pissarsisinnaanikkut, suliniutit nukittorsassavagut. Nappaatinut kissaatiginngisamillu naartulernissamut imminut illersornissamut pisinnaatitaaffimminnik atuisinnaanissaannut,” kikkulluunniit ilisimasaqalerlutillu periarfissinneqassapput, Peqqissutsimut inunnullu Innarluutilinnut Naalakkersuisoq, Anna Wangenheim oqarpoq.

Nunatsinni Nakorsaaneqarfiup naatsorsueqqissaarnermi kisitsisaatai naapertorlugit HIV-mik tunillatsissimasutut tallimat syfilisimillu tunillatsissimasutut 242-t 2024-imi nalunaarutigineqarput. Assersuutitut syfilisimik tunillatsissimasutut  2023-mi nalunaarutigineqartut 213-iupput. 2024-mi naartuersinnerit 926-it nalunaarsorneqarput, kisitsit ukiorpassuarni qaffasittuartoq, ukiullu tamaasa ernisut amerlassusaannik qaangiisartoq. 

HIV (humant immundefektvirus) tassaavoq, tappiorannartoq virusi inuup nappaatinut akiuussinnaassusaanik sanngiillisitsisartoq AIDS-imillu toqussutaasartumik nappaateqalersitsisinnaasoq. Nunarsuaq tamakkerlugu peqqinnissaq pillugu suliniaqatigiiffissuaq WHO naapertorlugu, nunarsuaq tamakkerlugu HIV-mik tunillatsissimasut 40,8 millionit missigaat. 

HIV-mik, syfilisimik nappaatinillu allanik atoqatigiinnikkut tuniluuttartunik tunillatsissinnaaneq, usuup puuanik kissaatiginngisamik naartulernissamut illersuutaasumittaaq atuinikkut malunnaatilimmik annikillisinneqarsinnaavoq. Usuup puui nammineq atugassat akeqanngitsumik peqqinnissaqarfimmi aaneqarsinnaapput.

HIV-mik tunillatsissimasut eqqortumik nakorsarneqarnikkut sivisuumik inuusinnaapput, nakorsarluakkallu atoqatigiinnikkut tunillaasanngillat. Nalinginnaasumik ataatsimoornikkut, kuninnikkut imaluunniit tiitorfigisamik ataatsimoorussinikkut tuniluuttanngilaq. 

HIV illersuuteqarani atoqatigiinnikkut, aakkut imaluunniit erninermi meeqqamut - qaqutigullu milutsitsinikkut tuniluuttarpoq.

Nunarsuarmi AIDS-imut 1988-imiilli ullorititaasumi, HIV-mut AIDS-imullu akiuiniarnerup, nammaqatigiinnermut pisinnaatitaaffiillu peqqissuunissallu tamanut atuunnerannut tunngassuteqarneranik, eqqaasinneqartarpugut. Ataatsimoorluni tamat toqqissinartumik peqqinnartumillu inuunissamut pisinnaatitaaffeqarnissaannut toqqammavissiisoqarsinnaavoq. Nunarsuarmi AIDS-imut ullorititaasoq 2025 pillugu WHO-ip nittartagaani annertunerusunik paasisassarsiorit: https://www.who.int/campaigns/world-aids-day/2025

Paasissutissat sukumiinerusut, Naalakkersuisup allattaanut Nivé Lynge Biilmannimut, mailikkut: nilb@nanoq.gl / Peqqissutsimut inunnullu Innarluutilinnut Naalakkersuisoqarfimmut mailikkut: pn@nanoq.gl, oqarasuaatikkut: +299 34 50 00 attaveqarnikkut pissarsiarineqarsinnaapput.