Ammaanersiornermi oqalugiaat – Naalakkersuisut Siulittaasuat

Ataqqinartoq Inatsisartut siulittaasuat. Ataqqinartut Inatsisartunut ilaasortat. Ataqqinartut Kalaallit. Aammalu ataqqinartoq Folketingip siulittaasua.

Siullermik Inatsisartunut ilaasortat tamassi tikilluangaaritsi. Qinigaaqqaartut aamma qinersisartunit tatigineqarlutik iseqqittut.

Misiginneqatiginnissulli siulliukkusuppara. Tassami nunatsinnut erniulluartoq Naalakkersuisut Siulittaasorisimasaat aammalu Inatsisartuni siulittaasuusimasoq Hans Enoksen ippassaani akornatsinniikkunnaarpoq. Hans Enoksen 1989-miilli Inatsisartuni aammalu kommunimilu ataannartumik qinikkatut sulivoq. Hansip sulinermini qiimasuunini, allanngujaatsuunini unneqqarissuuninilu ilisarnaatigivaa eqqaamaneqaatigissallugulu.

Hansip nulia Aaliiaraq Enoksen, qitornai, ernutai ernutaqqiutaalu eqqarsaatitsinniipput qamanngalu pisumik misiginneqatigaagut.

Hans Enoksenip eqqaaneqarnera ataqqinartuuli.

Pernarlunga maanna Naalakkersuisut Siulittaasuattut Inatsisartut ataatsimiinnerat ammaanersiorlugu oqalugialerpunga. Innuttaasunit Inatsisartunillu tatigineqarnermik takutitsivigineqarneq taamaattoq uannut immikkut ataqqinaatitut isigaara, akisussaaffillu tassunga tunngasoq eqqumaffigilluarpara, Taamaattumik maani Nunatsinni oqaluttarfiit ataqqinarnersaanni assut maniguullunga qujamasullungalu maanna nikorfavunga.

Ukioq Inatsisartunut qinersinerput inuiaqatigiinnut pisussaaffeqarnitsinnut eqqaasitsissutaavoq. Qineqqusaarneq qinigaanerlu akisussaaffimmik nassataqarpoq. Akisussaaffik taamaattoq tamat oqartussaanerannut tamatta akuuffigisatsinnut ilaavoq, illersussallugu pisussaaffigaarput suliavullu aqqutigalugit nukittorsagassaraarput. Akisussaaffik taanna Naalakkersuisuni tiguarput.

Naalakkersuisuni ukiuni aggersuni Inatsisartuni ilaasortanik tamanik suleqateqarnissaq pitsaasoq pilersissallugu ersarissumik siunniusimavarput. Inuiaqatigiit innuttaaqatittalu kiffartuunnissaat tamatta politikeritut peqatigiilluta soqutigisaraarput. Imaanngilaq tamatigut isumaqatigiittassasugut, kisianni tamatta tunniussaqartariaqarpugut. Assigiinngissutivut nukittussusinngorsinnaapput pitsaasumik kinguneqartoqarnissaa siunniusimallugu tikkuutissatut atorutsigit.

Kaammattuutigissavarput tamatta peqatigiilluta sapiissuseqarluta politikikkut isumaqatigiinngissutivut akimorlugit aaqqiissutissanik Nunatta tamarmi iluaqutissaannik ujartuissasugut. Sapiissuseq piumassuserlu pisariaqarput peqatigiilluta alloraqatigiinnissaq nassaarissagutsigu. Upperaarput akisussaaaffik taamaattoq peqatigiilluta kivissinnaagipput. Puiunngisaannassavarput maani najuuttugut tamatta nammineq immitsinnut pilluta maaniinnginnatta. Inuiaqatigiit sinnerlugit maani najuuppugut. Nunarput sinnerlugu maaniippugut.

---

Spiralilersuisimaneq pillugu arnanut utoqqatserneq
Oqalugiaatip matuma aallartinnerani kingumut qiviarusuppunga spiralilersuisimanerlu pillugu oqaaseqarusullunga. Aggustip naanerani kiisami arnat spiralilersorneqarsimasut utoqqatserfigineqarput. Kiisami. Spiralilersuinermut tunngasoq oqaluttuarisaanitsinni avaanngunartut ilagaat. Arnat amerlavallaartut pisariaqanngivissumik ikkussuiffigineqarsimapput. Naalakkersuisuni arnat taakku misiginneqatigeqaagut, pisullu tamatuma kingunerisaanik aliasunneq, kamanneq tatigisaqannginnerlu misigisimasaat paasisinnaalluaqaarput.

Utoqqatserneq alloriarneruvoq pingaarutilik, taamaattoq tamanna immini kisimi naammanngilaq. Arnat eqqorneqarsimasut, inuiaqatigiillu tamaasa sinnerlugit, pisimasoq tamanna iternga tikillugu qulaajaavigisariaqarparput. Nunatsinni maannangaaq aalajangereerparput arnat taamatut eqqorneqarsimasut taarsiivigineqartariaqartut. Isertuuttariaqanngilarpullu ersarissumik Danmarkimi taamatut aamma aalajangiisoqassasoq ilimagigatsigu.

Akisussaaffik sumiinnersoq inissinneqareerpoq. Ilumoortoq qulaajarneqareerpoq. Tullinnguuttoq tassaavoq arnat naalliuutit aqqusaarsimasatik pillugit aningaasanik taarsiivigineqarnissaat pillugu nukingisaarinissaq.

---

Takorluukkavut akisussaaffippullu
Ullumikkut Inatsisartut ukiuata nutaap aallartiffiani pisarnitsitut nunatta ingerlanneqarnissaa kisiat qulakkiissanngilarput. Siumut takorluuisinnaanissaq ineriartortitsinissarlu merserissanngilarput. Inuiaqatigiit ingerlanerput unittuussanngilaq. Maannamut killiffigisaq naammagiinnartassanngilarput. Amerlanerit nammineq pilersorsinnaanngornissaat pillugu, imminnullu akisussaaffeqartussanngoqqullugit, sapiissuseqarluta siunissamut talivut isaattariaqarpavut pisariaqartitsisortavullu tasissiullugit ingerlaqqilluta.

Naalakkersuisuni takorluugarput tassaavoq Kalaallit Nunaat innuttaasut amerlanerpaat nammineq imminut pilersornissamut kajumissuseq pigigaat. Suliffeqarneq, suliffeqarfimmik ingerlatsineq, ilinniagaqarneq, namminerluunniit kajumissuseq naapertorlugu taperseeqataarususseqarneq atorlugit tulluusimaarluni tamatta iluaqutissatsinnut pilersueqataaffiusoq. Nunarput tassaassaaq kiffaanngissutsip akisussaaffiullu ingiaqatigiiffiat, tassanilu inuiaqatigiinni sanngiitsortavut puiunngisaannassavagut.

Taamaattoqassappat inuit pingaarnerutillugit periarfissiisariaqarpugut. Meeqqat ilinniarnissaat aamma atugarissaarnissaat pillugit. Inuusuttut ilinniagaqarnissaat ineriartornissaallu pillugit. Inersimasut nutaamik inuunerminni illinissarsiortut inissaqartillugit. Utoqqaat suli inuiaqatigiinnut tunniussaqarsinnaasut periarfissittarlugit. Innarluutillillu ulluinnarni inuunerminni akimmiffissaqarpallaartartut pillugit. Kalaallit Nunarput tassaassaaq nuna kikkut tamarmik sukkulluunniit taperseeqataanissaminnut periarfissaqarfiat. Inuiaqatigiinnut nukittoqqutaavoq inuit tamarmik, qanorluunniit periarfissaqarsimallutillu tunuliaqutaqaraluarunik, piginnaatsiminnik atuilluarnissamut periarfissinneqarpata, tamanut peqataasutut misigisimallutik. Takorluugaralugulu neriuutigaara tamatta peqatigiilluta nunamik pilersitsisinnaasugut tamatta taperseeqataanissatsinnut inissaqartitsisumik. Aamma kikkut tamarmik tapersiissutitik pillugit akuerineqartutut misigimasut. Taamatut pinitsigut Kalaallit Nunaat nukittunerusoq atajuarsinnaanerusorlu pilersissinnaavarput.

Aammattaaq inuussutissarsiornikkut ingerlatsisut pitsaasunik aalaakkaasunillu sinaakkuteqartinneqarnissaat qulakkiissavarput. Taakkuuppummi suliffissanik pilersitsisut, ineriartortitsisut siumukartitsisuusullu. Tassani pineqarput selskabit angisuut aamma inuit ataasiakkaat namminnersortutut sulisuusut. Taakkuupputtaaq aallarnisaasartut isumassarsianik nutaanik peqartartut, taamatullu suliffeqarfiit pioreersut ullut tamaasa inuiaqatigiit ikorfartorniarlugit suliuartut.

Inuussutissarsiornikkut ineriartortitsinissaq eqqarsaatigissagaanni, takornariaqartitsineq annertuumik ilimanaateqarpoq. Nunarsuarmi nunat alianaannersaat ilaanni najugaqartuuvugut, amerlanerujartuinnartullu tamanna eqqumaffigilersimavaat. Takornariat illoqarfitsinnut, nunaqarfitsinnut kangerlunnullu tikeraaraangata, aningaasarsiornissamut, taamatullu kulturitsinnik, naleqartitatsinnik inooriaasitsinnillu nittarsaanissamut periarfissaqalertarpugut. Taamaattumik takornariaqarnerup iluani piujuartitsisumik ineriartortitsinissaq qulakkeertariaqarparput, pinngortitap, innuttaasut najugarisamilu suliffeqarfiutillillu tamarmik iluaqutigalugulu nuannaarutigisinnaasaannik.

Aalisarnerup suli pitsaasumik sinaakkutissaqartinnissaa akisussaaffigaarput, aamma aalisartut tusaaneqartarnissaat. Tunisassiornerup iluani nalitusaanerup aallartinneranit naggatissaa tikillugu isertitaqartarnissap qulakkeerneqarnissaa nukittorsassavarput. Sinerissamut qanittumi aalisarneq inissaqartissavarput, taamatullu inuussutissarsiornikkut ineriartortitsineq. Taakkumi imminnut atalluinnarput.

Taamaattoq inuussutissarsiornikkut inuuneq nukittooq kisimi napasinnaanngilaq. Peqqinnissaqarfik ingerlasinnaasoq pisariaqartipparput. Ulluni artornartuni toqqissisimalluta tatiginnilluta ikiorserneqarsinnaanngikkutta, inuiaat nukittuut pilersissinnaanngilagut. Pinngitsoorani pitsanngorsaasoqartariaqarpoq. Ullumikkut amerlavallaat sivisuumik utaqqisitaasarput paasissutissanillu pilersorneqarpiassanatik. Tamanna paatsuunganermik pilersitsisarpoq ilaatigullu toqqissisimannginnermik aamma pilersitsisarpoq. Peqqinnissaqarfiup iluani pikkorissorsuarnik tunniusimasunillu amerlasuunik sulisoqarpugut. Taakku sulilluarneri pillugit qutsavigaagut. Taamaattoq sinaakkutissanik pitsaasunik peqartinneqartariaqarput. Innuttaasut aaqqissuussamik ataqatigiissaakkamik inorsarnanngitsumik, pisinnaassuseqarluartumik inuppalaartumillu peqartariaqarput. Tatigineqarnerup pilerseqqinneqarnissaa aamma pitsaassutsip qaffassarneqarnissaa tamatta akisussaaffigaarput. Ullormiit ullormut tamanna pilerunnanngilaq, kisianni suliassaq taanna peqatigiilluta pisussaaffittut tigullugu pimoorullugulu suliarisariaqarpoq.

---

Politikikkut anguniakkat sapiitsuunissamik, suleqatigiinnissamik naleraqarnissamillu pisariaqartitsipput
Naalakkersuisooqatigiit nutaat partiinik assigiinngitsunik taamaallaat katiterneqarneq ajorput. Siuariaqqinnissamut nutaamut aamma pisussaaffiliinerusarpoq. Naalakkersuisooqatigiittut isumaqatigiissuterput aqqutigalugu partiit Naalakkersuisunut tunuliaqutaasut ersarissumik naleraqarnissaq aalajangiussimavaat. Neriorsuuteqarniaannarluni neriorsuusiaanngillat. Anguniagaqarnissaq uani pineqarpoq nikallujuillunilu piviusunngortinnissaannut ilungersuuteqarneq.

Ingerlatsinissaq piinnarlugu ukiuni makkunani ingerlatsinissaq naammakkunnaarsimavoq. Aaqqissuusseqqittariaqarpugut. Pingaarnersiuisariaqarpugut. Aamma ammasuuffigisariaqarparput ilaatigut imaannaanngitsunik aalajangiisariaqartarnissarput. Inuiaqatigiit aningaasaqarnikkut ingerlanerput tatineqarsimavoq. Inuiaqatigiit aaqqissugaaneranni ineriartornerup nassatarisimavaa amerlanerujartuinnartut ikiliartuinnartunit pilersorneqartariaqalersimanerannik. Tassa utoqqalisut amerliartuinnarput sulisinnaasullu ikiliartorlutik. Tamanna isiginngitsuusaaginnarsinnaanngilarput.

Taamaattumik sapiissuseqartariaqarpugut. Oqaatsitiguinnaanngitsoq, iliuutsitigut. Aaqqissuusseqqinneq atugarissaarnermut ulorianartorsiortitsinngilaq. Aaqqissuusseqqinnerumuna qulakkeertussaagaa atugarissaarnissarput. Siulitsinnit inuiaqatigiinnik pilersitsinissamut pisussaaffik kingornussimasarput akisussaassuseqarluta ingerlattariaqarparput. Pisussaaffiup tamatuma imaraa sukkulluunniit inuiaqatigiit pitsaasumik atugaqarnissaat qulakkeereerlugu kingulissatsinnut ingerlateqqissagipput.

Naalakkersuisooqatigiit iliuuseqarfissat pingaarutillit arlallit tikkuartorsimavaat.

Siullertut, sulisinnaasut tamarmik sulisalernissaat qulakkiissavarput. Suliffeqarfinnut attuumassuteqartut amerlanerusut pisariaqartippagut. Amerlavallaat sivisuallaamik suliffeqaratik inuusimapput. Tamanna pitsaasumik inuuneqarnissaraluamut kalluaasarpoq inuiaqatigiillu aningaasaqarnerannut sunniuteqarnerluttarluni. Suliffeqartitsinissaq pillugu iliuuseqartarnerput aaqqissuussivigeqqissavarput, inunnut ataasiakkaanut suliffeqarfinnullu tulluussarlugu. Suliffeqarneq qaqugukkulluunniit imminut akilertartussaavoq. Ullumikkut amerlavallaat pisortanit ikiuutisisartussatut inissisimatinneqarnerat qaangerniarlugu aaqqissugaanerit qanoq allanngortinneqarsinnaanersut pillugit oqallinnissamut sapiissuseqartariaqarpugut. Uterpara: sulisinnaasut tamarmik sulisalertariaqarput. Taakku saniatigut ilinniartitaanerit inuussutissarsiutinut sammiveqartut annertusartariaqarpagut, atuarfiit, kommuneqarfiit inuussutissarsiortullu imminnut qaninnerulersittariaqarpagut, inuusuttut inersimasullu amerlanerusut piviusorsiornerusumik suliffeqarfinnut isersinnaaqqullugit.

Aappaattut, meerartatsinnut inuusuttortatsinnullu annertunerusumik periarfissiissaagut. Aningaasaliissutit pingaarnerpaat tassaapput kinguaariinnut tulliuttussanut iluaqutaasussat. Ajoraluaqisumik suli meeqqat inuusuttullu amerlavallaat atugarliorput, toqqissisimanatik sumiginnagaallutillu. Pissutsit taamaattut angerlarsimaffiup avataanut inissiinermik kinguneqartarput, tamanna ilaqutariit iluannut aamma inuiaqatigiit aningaasaqarnerannut ajoqusiisarpoq. Naalakkersuisooqatigiit siunertaraat meeqqeriviit nukittorsarneqassasut, meeqqat toqqissisimaneq qanilaarnerlu misigisarniassammassuk. Atuarfiit nukittorsarniarpagut, meeqqat tamarmik tunngaviusumik piginnaatsit torersumik inuiaqatigiit iluanni innuttaaqataasutut piorsaaqataajuarnissaminnut sakkussaat pisariaqartinneqartut piginnaasaqarfigilerniassammatigit. Inuusuttut amerlanerusut ilinniakkaminnik naammassisaqartarnissaat sulissutiginiarparput – aamma nalinginnarmik klassip iluaniinnissaminnut ajornartorsiuteqartartut mininnagit. Ilinniartitaanermi poqersunut kisimi atuutissanngilaq. Kikkut tamaasa periarfissittariaqarpagut – aamma assatik atorlugit ilikkassallutik pikkorissusilinnut. Takorluukkat taamaattut nutaamik aaqqissueqqinnissamik pisariaqartitsipput, kisianni aamma pissutsinut piviusunut ataqqinninnermik. Inuusuttorpassuit torersumik ingerlassagunik tapersersorneqarnissaminnik malittarineqaqqittarnissaminnillu pisariaqartitsipput. Akisussaaffik tamanna pisussaaffittut tigussavarput.

Pingajuattut, aningaasaqarnikkut akisussaassuseqartumik ammasumillu periuseqarneq siuarsassavarput. Maangaannartitsinissapput akissaqanngilagut. Pisortanit aningaasaliissutaasartut silatusaartumik atortassavagut, innuttaasut akornanni nalitusaanissaq eqqumaffigalugu. Pisortanit aaqqissuussat qimerlooqqillugit nutarsarlugillu, aaqqissuussat qanganitsersimasut torersaavigalugit aqutseriaaserlu kinguneqarluarnerusussaq pisariinnerusorlu qulakkeerlugu. Tassungalu peqatigitillugu pisortat allaffeqarfiini ammasumik pissuseqarnissaq annertusassavarput, innuttaasut qanoq aalajangiisoqartarnera qaammaassaqarfiginerulerniassammassuk. Tatigeqatigiinnissaq tassani pineqarpoq. Aammattaaq inuiattut akuulluta peqatigiinnitsinnut ataqqeqatigiinnissuseq uani pineqarpoq.

Taakku tamarmik iluatsissinnaapput aatsaat suleqatigiikkumalluta aqqutissaq siunniukkutsigu. Tamanna Naalakkersuisut iluanni kisimi pineqanngilaq. Aamma Inatsisartut tamarmiusut tassani pineqarput. Naalakkersuisut siulivut siammasissumik isumaqatigiilernermik pilersinniarlutik pingaarutilimmik alloriarsimapput. Periuseq taanna tunaartarineqarsimasoq uagut aamma tunaartaralugu ingerlatitseqqissuugut.

Siunissaq partiimut ataasiinnarmut attuumasuunngilaq. Tamatsinnut attuumasuuvoq. Naalakkersuisuni isumaqarpugut pitsaasumik politikikkut assigiinngissutsit akimorlugit suleqatigiinneq aqqutigalugu nutartereqqiinerit ataavartussat pilersissinnaagigut. Aaqqissueqqiinerit paasineqarlutillu akuerineqartut. Aaqqissueqqiinerit innuttaasunut isumaqartinneqartut. Aammattaaq aaqqissueqqiinerit aqqutigalugit, soorlu aallaqqaammut eqqaagiga, inuiaqatigiit maanna oqartussaaffigilikkavut kingulissatsinnut pitsaanerusumik atugaqartitsisussanngorlugit qimatsivigissavagut.

---

Nunarsuatsinni inissisimaffissarput qanoq ittuussanersoq nammineerluta nassuiaasersorlugulu nassaarissavarput
Kalaallit Nunaat Atlantikup Avannaani nunatut inissisimasuuinnanngilaq. Nunarsuatsinnut tamarmut akuuvugut, nunallu tamalaat akornanni suleqatigiinnnerup iluani nukittuumik ataqqineqartumillu inissisimaffeqarnissarput pissusissamisoorpoq. Niperput allanut sanilliullugu immaqa nipituallaanngikkaluartoq, allanit nalisineqarsinnaanngilaq. Inuiaat kinguaariinni ujameriattuni pinngortitamut qanilluinnarlutik inuusimasut tassani aallaaviupput, takutereerparpullu inuiaqatigiit moderniusut pilersinneqarsinnaasut siulitta naleqartitaat atugarisimasaallu tikkuussisoralugit. Miisilittakkat taamaattut tusaaneqarsinnaasumik nipissaqartippaatigut peqatigisarumaagassatsinnut nutaamik isumassarsissutaallutillu nukittorsaataasinnaasunik.

Issittoq nunarsuarmi sillimaniarnermut politikki eqqarsaatigalugu annertunerujartuinnartumik pingaaruteqariartuinnarpoq. Sermeq aappat, immakkut aqqutissat nutaat ammarartussaapput, isumalluutissat nutaat periarfissanngussapput nunallu pissaanilissuit soqutiginninnerat annertusiartuinnarpoq. Ineriartornerup taamaattup qeqqaniilerittorpugut, tamannalu pisussaaffiliivoq. Kissaatigaarput Issittoq nunarsuup sinneranut maligassiuisuussasoq, tassani takutillugu suleqatigiinneq pinngortitamullu ataqqinninneq aporaannermit akerleriinnermillu pingaarnerusoq. Taamaattumik Issittumi suleqatigiinnerup iluani eqeersimaartumik qassarissumik nipeqarluta tusarliussisassaagut, tassungalu peqatigitillugu qulakkeertussaavarput ineriartorneq uagut piumasagut tunaartaralugit, innuttattalu iluaqutigisassaat pillugit pissasoq.

Tassunga atatillugu USA-mut attuumassuteqarnerput initoorujussuuvoq. USA suleqatigissallugu pingaartuuvoq, sillimaniarnermut politiki aningaasaqarnerlu eqqarsaatigalugit iligisatta qaninnerpaat ilagaat. Uggornaraluartumilli qassarissumik nipeqarluta USA-mut oqarnissarput uteqqittariaqarsimavarput: Kalaallit Nunaata nammineq siunissaa uagut Kalaallit Nunaanni najugaqartuusugut nammineerluta aalajangiiffigisassaraarput.

Nunaqqativut amerlasuut toqqissisimajunnaarsimapput, allaat ersiulersimallutik oqaatigineqartut sakkortuut ilaatigut USA-p præsidentianit oqaatigineqarsimasut pissutigalugit. Tassunga atatillugu silatusaartumik toqqissisimasumillu pissuseqarnissarput kaammattuutigissavara. Unnukkut innaraangama eqqissillunga sinittarpunga. Naalakkersuisunissaaq amerikap præsidentiata qanimullu suleqataasa oqaatigisartagaat ernummatiginngilagut. Oqaatsit taamaattut pissutsit piviusut allanngortikkunnanngilaat. Piviusoq tassaavoq uagut Kalaallit Nunaanniittuusugut innuttaavugut nammineq aqqutissatsinnik illiniliortussat.

USA-mik suleqateqarneq tassaassaaq ataqqeqatigiilluni soqutigisaqaqatigiinnerlu aallaavigalugit suleqatigiinneq. Suleqatigiinneq takorusupparput aningaasaliisarneq, niueqatigiinneq ilinniartitaanissamullu periarfissat eqqarsaatigalugit maani najugaqartunut iluaqutaasussaq, taamatullu najugarisatsinni eqqaamiuinilu sillimaniarnissaq patajaassuserlu pillugit suleqataanissaq. Ikinngutigiinneq iligiinnerlu pitsaanerpaaq pilersinneqassappat illuatungeriit imminnut naligiissutut qiviarlutik oqaloqatigiittariaqarput.

Tamanna aamma Danmarkimut atanitsinnut atuuppoq. Naalakkersuisunut, aammami Nunatsinniittunut tamanut, ersarilluinnarpoq Kalaallit Nunaat naalagaaffeqatigiinnerup iluani qanoq pingaaruteqartiginersoq. Isumalluutinik, kulturitsinnik Nunarsuarmilu sakkutooqarnikkut pingaarutilimmik inissisimaffipput pillugu pilersuisuuvugut. Taakku tamarmik Naalagaaffeqatigiinitsinnut annertuumik nukittorsaapput, uagoqarsimanngikkaluarunimmi nalitsinni inissisimaffiat annikitsuinnaasimassagaluarpoq. Kisianni soorluuna Københavnimi tamanna suli arajutseqqagaat. Kalaallit Nunarput sivisuallaamik pisussaannartut isigineqarsimavoq. Tamanna allanngortariaqarpoq. Suleqatigiinneq taamaallaat ineriartorsinnaavoq ataqqeqatigiinnikkut aammalu Kalaallit Nunaat naligiissumik suleqatissatut ersarissumik nassuerutigineqarpat. Danmark isumaqatigiuaannanngilarput, taamaattoq soqutigisavut assigiissuusut ersarippoq. Kalaallit Nunaanni akuerineqarutta tamakkiisumillu akuutinneqarutta, taava peqatigiilluta toqqissisimanermik, ineriartornermik pitsaanerusumillu periarfissiinermik pilersitsissaagut. Taamaattumik ineriartorneq uagut ersarinnerusumik tusaaneqarnerunissatsinnut aqqutissaasoq qulakkiissavarput, nammineeriartuinnarnissatsinnut aamma aqqutissiuisussaq.

Tassungalu atatillugu Naalakkersuisunit pingaartipparput ineriartorneq kinguussaaffiunngitsoq katataaffiunngitsorlu ingerlanneqassasoq, tamatta malinnaatilluta, innuttaasullu atugarissaarnissaat inuuniutillu nalingat atatiinnarlugillu taamaattuujuaannarnissaat qulakkeersinnaaqqullugu. Tamanna tunuliaqutaralugu pingaartuusimavoq Danmarkip Nunatsinni ineriartornissaq pilersinniarlugu tunngaviusumik isumaqatigiissuteqarfiginissaa. Isumaqatigiissut taanna marlunngormat atsioqatigiissutigineqarpoq. Qaninnerusoq isigalugu makkuninnga imaqarpoq:

- Danmarkip Ittoqqortoormiini mittarfissaq tamakkiisumik akilissavaa, Nunatsinni angalaneq eqqarsaatigalugu qanillinerulissaagut.
- Danmarkip Qaqortumi umiarsuarnut talittarfik nutaaq tamakkiisumik akilissavaa, inuussutissarsiutitigut ineriartorneq aallartinniassammat. Talittarfittaassaq takornariaqarnikkut aatsitassarsiornikkullu annertunerusumik periarfissiissaaq.
- Danmarkip kalaallit danskit peqqinnissaqarfiini katsorsarneqartarnerat namminneq akilertalissavaat.

Suliniutit taamaattut inuiaqatigiit ilutsinni inuunermut malunnartumik oqilisassaapput, suliassanik ineriartornermillu pilersitsissapput, annertuumillu sipaaruteqartalissaagut.

Alisinnerusoq isigalugu isumaqatigiissutip siumukartuarnissamut ineriartortuarnissamullu aqqutissarput patajaallisassavaat. Taamaattumik Naalakkersuisut tungitsinnit Qallunaat Nunaanni Naalakkersuisunik suleqateqarnissaq qilanaaraarput, isumaqatigiissutillu imarisassai suliniutinik tigussaasunik tamat iluaqutissaannik imaqassasoq qulakkeerumaarparput.

Nunarput nunarsuarmioqatitsinnut akuussaaq. Nunatut akisussaaffimmik tigusisinnaasutut, suleqataarusuttutut, namminnerlu innuttatta siunissartik aalajangiiffigisarnissaa pillugu kimigiisertuartutut ilisimaneqassaagut.

---

Inuiaqatigiit toqqissisimasut pitsaasumillu atugaqartut
Inuiaqatigiit toqqissisimasut pitsaasumillu atugaqartut pilersinneqassappata, akisussaaffik pisariaqarpoq. Imaanngitsoq uagut politikeritut sinaakkutissat pilersitavut kisiisa pillugit akisussaaffeqarnerput, uani aamma pineqarpoq akisussaaffik nammineq inuttut inuunitsinnut atukkatsinnullu tunngasoq. Inuttut nammineq akisussaaffeqarneq inuiaqatigiittullu akisussaaffeqarneq imminnut tasiortuupput. Immitsinnut paaqqutarigutta namminerlu inuttut imminut paarigutta, taava peqatigiittut nukittunerujussuarmik inissisimaffeqassaagut.

Taamaattoq aamma puiussanngilarput kiffaanngissuseq tassaammat inuiaqatigiit ilutsinni sukaq tunngaviusoq. Kiffaanngissuseq tassaavoq inuunermi aqqutissaq sorleq toqqassanerlugu kiffaanngissuseq. Nammineq pilersitsinissamut kiffanngissuseq, takorluukkat piviusunngortinnissaannut kiffaanngissuseq. Kisianni eqqumaffigisassarput tassaavoq kiffaanngissuseq tamatigut akisusssaaffimmik nassataqartarmat. Arlaat anguniarsinnaanngilarput aappaa aamma nammassinnaanngikkutsigu.

Ulluni makkunani ilaqutariippassuit inuillu kisimiittut ulluinnarni inuunerminni atugaat imaannaanngittunngorsimapput. Suut tamangajammik akii qaffassimapput. Akit qaffakkiartorneri uagut nammineq aqussinnaanngisatsinnik avataaniit pissuteqarpoq. Inoqutigiit inuuniarnerminni aningaasartuutaat annertusisimapput. Amerlasuunut tamanna ulluinnarni pisiarisartakkanut allaat sipaarniartariaqarnermik kinguneqarsimavoq. Angajoqqaat ilaasa aalajangertariaqarpaat akiligassat akilissanerlugit imalt. meeqqat sunngiffimmi sammisartakkatut nuannarilluinnagaat pilliutigissanerlugit. Innuttaasut utoqqaanerusut toqqissisimannginneq misigisalerpaat Pilersuisumukaraangamik akit qaffakkiartuinnartut takullugit, utoqqalinersiutiminnut inorsartitsisalermata. Paasinarluinnartumik amerlasuut ernummateqarput. Tamannalu Naalakkersuisunit arajutsisimanngilarput.

Politikeritut pisussaaffigaarput tatineqarnerit iliuuseqarfigisinnaasagut oqilisaavigissallugit. Ajornartorsiutit tamaasa peersinnaanngilagut, taamaattoq qulakkeersinnaavarput suliniutit aallartitavut amerlanerpaanut iluaqutaassasut, ikinnerpaanillu akornusiissasut. Aammattaaq aningaasaqarneq akisussaaffeqartoq attatiinnassavarput, kinguariit tulissaannut nammatassannguutiginaveersaagassarput. Pissutsit imaannaanngitsuutillugit silatusaartumik ingerlaaseqarniartariaqarpugut.

Siunniusimasarpulli ersarippoq. Nuna innuttaasunut toqqissisimaffiusoq qinngaqqunnanngitsumillu inuuffiusussaq pilersissallugu kissaatigaarput. Tassanilu kiffaanngissuseq akisussaaffeqarnerlu imminnut tasiortuussapput. Ulluinnarnilu inuuneq imaannaanngitsunngorsimappat, inuiaqatigiinnit ikorfartorneqarnissamut tatiginninnermik peqarfiusoq.

---

Nersualaarinnittarneq, akuerineqarneq imminullu ataqqeqatigiinneq
Nunatsinni pisartunut ajunngitsunut tappinnerusariaqarugut. Unammillernartut siunitsinniittuartussaapput, taakkulu qarsupiinnarnagit ammasumik oqaloqatigiissutigisassavagut. Taamaattoq aamma puiussanngilarput ajunngitsumik ingerlasorpassuaqarmat. Assuarisariaqakkanut tappippallaarpugut. Siuariartornerit pilersittakkagut qulaatiinnarlugit naammagittaalliornissaq ajornanngippallaarpoq. Ajunngitsussaq pillugu tappinnerusuugutta, unammillernartunut siunitsinniittunut naaperiaanissamut nukissaqarnerussuugut.

Ukiuni makkunani atukkatsinni peqatigiilluta oqalleqatigiittarnitsinni internetikkut attaveqaqatigiittarfiit initoorujussuupput. Taakku aqqutigalugit isummagut eqqarsaativullu nittarsarsinnaasarpagut, taakkuli ilaannikkut sorraatsumik naaperiagassaarpasinngitsumik nipeqartarput. Inoqat kiinarsinagu skærmip tunuanut toqqorluni oqaatsit sakkortuut atornissaat ajornanngippallaalersimavoq.

Paarlattuanik isumaqatigiissutiginiartigu ileqqorissumik immitsinnut oqaluuttarnissaq. Aap, isumaqatigiinngissinnaavugut, kisianni imminut ataqqeqatigiinnissamut aamma pisussaaffeqarpugut. Oqaatsit kimeqarput. Ajuallatsitsisinnaapput, paarlattuanik aamma mamisaasinnaapput. Avissaartuutitsisinnaapput, aamma kateriffinngorsinnaapput. Eqqaamassavarput internetikkut inuit attaveqaqatigiittarfii inuit inooqatigiinnerannut tunngammata. Immitsinnut ikorfartorniarluta tamakku atortigit. Nuannersuutitsinnik taartigeeqatigiittarfittut. Ataqatigiinnitta nukissortaatissaatut.

Tassunga tunngatillugu eqqaasitsissutigissallugu piukkunnarpoq akornatsinni tupinnaannartumik inuppassuummata akisussaaffimmik tigusisartut. Inuit suleruluttartut ilaquttatik paariniaramikkit. Aallartisaasartortaqarpugut, kajumissutsiminnik suliaqartortaqarpugut, angajoqqaat, ilinniartitsisut, perorsaasut, aalisartut, peqqissaasut, inuusuttut utoqqaallu, maligassiuisuulluartut. Taakku takutippaat inuuneq pitsaasoq pilersinneqarsinnaasoq nukittuumik ataatsimoorfiusoq. Taakku annertuumik qutsaviginissaat pissusissamisoorpoq, aammalu paasisariaqarpaat arajutsisimanngikkigut suliaallu pingaartikkigut.

Inuiaqatigiit sanngisuut politikerinit oqartussanillu kisimik pilersinneqarneq ajorput. Tamatta peqatigiilluta akornatsinni pilersittarpagut. Inoqatitsinnut nersualaarinnikkaangatta, ataqqinninnermik takutitsigaangatta, tamattalu minitaqarata akisussaaffimmik tigusigaangatta, Nunarput peqatigiilluta ikorfartortarparput. Inuiaqatigiittut inuunerput Naalakkersuisunit Inatsisartunillu kisimi pilersinneqarneq ajorpoq. Annerusumik ulluinnarni inuunitsigut, iliuutsitsigut inuttullu pissusilersornitsigut pilersinneqartarpoq.

Tamanna tunuliaqutaralugu maanngaanniit kaammattuutissaq ajornaatsunnguuvoq: Akornassinni torersumik oqaluuttarlusi, ataqqinnittumik pissuseqarit, iluatsittumillu ingerlasunut tappissuugitsi. Tamattami qularnanngivissortumik upperisariaqarparput inuiaqatigiittut ilorraap tungaanut saassasugut peqatigiikkutta.

---

Tungitsinniit ukiuni sisamani aggersuni suna ilimagisinnaavisiuk? Ukiut sisamat aggersut qiviassagutsigit, piviusorsiorpalaartuusariaqarpugut angusaqarluarusussusermillu peqartariaqarpugut. Unammillernartut siumugassagut ataatsikkut tamaasa aaqqissinnaanngilagut, taamaattoq neriorsuutigisinnaavarput patajaatsumik ersarissumik siunnerfeqassalluta, oqaatigisassat poortornagit oqaatigisarlugit, aalajangiisarumaarpugullu Nunatsinnik siumut nikeriartitsisussamik.

Siullerpaatut ilimagisinnaasarsi tassaavoq aningaasaqarnerput paarilluassagipput. Aappaattut ilimagisinnaavarsi suliffeqarnissaq pisartagaqarnerminngaanniit kajumernarnerusunngortissagipput. Amerlanerit tamat iluaqutissaat pillugu taperseeqataasariaqarput.

Pingajuattut ilimagisinnaavarsi soraarnerussutisiat iliuuseqarfigissagagigut. Utoqqartavut toqqissisimasumik ataqqinnittumillu pissusilersorfigineqartariaqarput, soraarnerussutisiallu eqqarsaatigalugit imminut illersorneqarsinnaasumik paatsuungananngitsumillu aaqqissuussisariaqarpugut. Aaqqissueqqinnissaq taanna kinguartitiinnarsinnaanngilarput, akisussaassuseqartumik iliuuseqarfigisariaqarparput.

Sisamaattut ilimagisariaqarparsi pisortat aaqqissugaanerata iluani torersaassasugut. Amerlasuut ikiorserneqarumallutik ullumikkut saaffiginnikkaangamik sullinneqartarnerat pilaaqalunilu inorsarnartartoqaqaaq. Pisariillisaassaallutalu naammassiuminartunngorsaassuugut, innuttaasut misigisimaleqqullugit inuiaqatigiinni kiffartuussiviit namminneq pillutik pilersitaasut paarlattuaniunngitsoq..

Tallimaattut ilimagisinnaavarsi Kalaallit Nunatta avammut nipaa annertusassagipput. Nunaavugut innuttaassuseq eqqarsaatigalugu ikittunnguanik innuttaqartoq, kisianni imikkuullarissumik nipeqarpugut nunarsuarmullu pitsaanerusumik atugaqarfiusussamut tapeeqataanissamut akisussaaffeqarpugut.

Arfernattut ilimagisinnaavarsi inuussutissarsiortut ajunnginnerusumik atugaqarnissaat pilersitsivigissagipput. Aalisarneq suli nukittuumik inissisimaffeqassaaq ineriartorluarnissaalu pillugu pitsaasunik sinaakkutissaqartinneqassaaq. Takornariaqarneq annertusaavigineqassaaq, najugarisamullu nalitusaanermik pilersitsiviussaaq. Aatsitassat suliffeqarfissallu nutaat pillugit aningaasaliiumasunut kajumissaaralutalu orniginartuussaagut.

Tupinnartuliussalluta neriorsuutigisinnaanngilarput, aamma ornitarput oqitsuussasoq. Kisianni neriorsuutigisinnaavarput akisussaaffimmik tigusissalluta, siunniusimasavullu aalajangiusimalluta sulissutigissagigut. Neriorsuutigisinnaavarput nikallujuilluta ullumikkumut sanilliullugu nuna nukittunerusoq, naapertuilluartuunerusoq toqqissisimaffiunerusorlu pilersissagipput.

---

Suleqatigiinnissaq qilanaaraarput
Akisussaaffik annertoorsuaq siunitsinniiippoq. Aalajangigassat imaannaanngitsut aalajangiiffiginissaannut sapiitsuusariaqarpugut, puiussanngilarpullu angusareriikkavut aamma nuannaarutigisassallugit. Takorluuisarnissamut sapersartassanngilagut, kisianni piviusoq sapanginnaveersaarlugu. Unammillernartut saatsinniittut ammasumik oqaloqatigiissutigisassavagut, kisianni aamma periarfissanut siunitsinniittunut alakkarterisarnissaq tunuarsimaarfigisassanngilarput.

Naalakkersuisuni upperaarput tamatta iluatsissinnaalluta, avissaartuunneq pinnagu suleqatigiissinnaagutta, immitsinnut qaffassarluta oqaloqatigiittarutta nakkarsaannata, tamattalu minitaqarata immitsinnut inoqatitsinnullu akisussaaffimmik tigusilluta.

Neriusaap isuani qummuattat kuultimik ulikkaartut neriorsuutigisinnaanngilagut. Kisianni neriorsorsinnaavatsigit tunuarterunnannginnatta, naleqqiussarput sapanginnavianngilarput, Kalaallillu Nunarput qanimut nukittunerulersimasumik peqatigiiffiusoq, naapertuilluartuunerusoq tamanillu toqqissisimaffiusussaq pilersinniarlugu sorsuutigiumaaratsigu.

Ilissi peqatigalusi inuiaqatigiinnik pilersitsissaagut kiffaanngissutsip sikkeralerfissaanik, toqqissisimaneq tamanut malunnartoq pilersillugu kingulissattalu siunissaat qaammarissuujumaartoq.

Qujanaq oqaaseqarnissamut periarfissinneqarama.