2026-imi aarrit pisassiissutissat pillugit tusarniaaneq
Matumuuna aarrit 2026-mi pisassiissutissat tamanut ammasumik tusarniutigineqarput. Pisassiissutissatut siunnersuutigineqartut 2025-mut sanilliullugit allannguuteqanngillat.
Pisassiissutit aalajangersarneqarneranni nunat tamalaat akornanni isumaqatigiissutit, uumassusilinnik misissuisut siunnersuinerat, atuisut ilisimasaat kiisalu Piniarneq pillugu Siunnersuisoqatigiit ilaasortaannut tusarniaasimaneq tunngavigineqassapput.
Ukioq 2025-mi pisassiissutinik sinniisimasoqarsimassappat kingusinnerusukkut ilanngaatigineqassapput. Tamanna pissaaq Naalakkersuisoqarfiup pisanut nalunaarutit ukioq pisassiivik 2025-mi nalunaarutit tamakkerlugit tigoreersimalerlugit kisitseqqissaartoqareerpat.
Inatsisitigut tunngavigisat
Piniarneq aallaaniarnerlu pillugit Inatsisartut inatsisaat nr. 34, 13. juni 2023-meersoq inatsisitigut pingaarnersaavoq, piniagassat aqunneqarnerat pillugu nalunaarutaannullu tunngaviusoq. Nalunaarut pineqartoq tassaavoq Aavernik illersuineq piniarnerlu pillugit Namminersorlutik Oqartussat nalunaarutaat nr. 31, 14. oktober 2022-meersoq.
Pisassiissutinik aalajangersaaneq
Pisuussutinik piniakkanik kingulissavut eqqarsaatigalugit piujuaannartitsinissaq pillugu Naalakkersuisut piniakkat killilersukkat pillugit uumassusilerisuniit siunnersorneqartarput. Siunnersuineq uumasoqatigiikkaartumik ingerlanneqartarpoq tassanilu uumasoqatigiit ataasiakkaat amerlassusaat, uumasoqatigiit ataasiakkaat katitigaanerat, qanoq piniarneqartiginerat kiisalu sumiiffinni peqarfiusuni inuuniarnermi pissutsit qanoq innersut tunngavigineqartarlutik. Siunnersuinermi missingersorneqartarpoq uumasoqatigiit ataasiakkaat qanoq piniarneqartigisinnaatiginersut piniarneq piujuaannartitsisumik aallaaveqassappat.
Taassuma saniatigut piniartut atuisullu piumaffigineqarput ilaatigut aarrit pillugit ilisimasaminnik una tusarniaaneq aqqutigalugu avitseqateqaqqullugit, tassami Naalakkersuisut piniartunik atuisunillu tusarniaasussaavoq, tassani Inatsisartut piniarneq aallaaniarnerlu pillugit inatsisaani § 2 innersuunneqarluni.
Aarrit pillugit uumassusilerinikkut inassuteqaatit Atlantikup Avannaani Miluumasut Imarmiut pillugit Ataatsimiititaliaanit (NAMMCO) isumagineqarput, taanna attassinnaasumik atuineq pillugu siunnersuisarpoq. Ukiuni arlariinni atuuttussamik pisassiissutit pillugit pilersaarutip pitsaaqutai makkuupput:
1. CITES-ip ataani EU-mullu annertunerusumik eqqussuinermut annissuinermullu killilersueratarsinnaaneq pillugu aarleqquteqarnerit annikillisinneqassapput.
2. Pisarineqassangatitanik piniartut iliuusissatik pillugit naleqqussarsinnaanerat, pe–riarfissaqarpallu isertitassatut taartaasinnaasunik nassaarniarnissaat periarfissiis–sutigineqassaaq.
3. Aqutsinermi allaffissornikkut suliassat annikillisinniarlugit pisuussutit taamaalillutik isumalluutit aningaasartuutinut sanilliullugit naapertuunnerusumik atorluarneqarne–rusinnaalissallutik.
Uumassusilerisut siunnersuinerisa saniatigut Naalakkersuisut piniartut atuisullu ilisimasaat, nunani tamalaani isumaqatigiissutit, Piniarneq pillugu Siunnersuisoqatigiinnit kommuninillu tusarniaanissamut pisussaaffeqarput. Piniartut atuisullu ilisimasaat ilaatigut kattuffiit attuumassuteqartut kiisalu Piniarneq pillugu Siunnersuisoqatigiit ilaasortaat aqqutigalugit ilanngunneqartarput, kiisalu piniagassanik pisassiissutinut inassuteqaatit tunniunneqannginnerani misissuinerni peqataanikkut.
Pinngortitaleriffik timmisartukkut 2018-imi upernaakkut kisitsipput Kalaallit Nunaata Kitaani Avannaata Imartaani Ikermilu, kiisalu Tunup Avannaarsuani Tunumilu sumiiffinni allani timmisartukkut kisitsinernik 2017-imi aasakkut ingerlatsisimallutik. Paasissutissat tunngavigalugit Kalaallit Nunaanni aaveqatigiit tamarmik 2020-miit atuuttumik allannguuteqarfiupput. NAMMCO-p 2019-imi ataatsimiinnerani uumassusilerisut Kalaallit Nunaanni nungusaataanngitsumik aaverniarnissamut siunnersuinerat saqqummiunne–qarpoq allattorneqarlunilu. Allannguutit taakkua 2026-mi suli atuupput, siunnersuinermik nutaamik tigusaqartoqarnissaata tungaanut.
Siunnersuineq nutaaq suli kinguartooqqavoq, nalilerneqarporlu nunatsinni aarrit pillugit siunnersuineq nutaaq 2026-mi upernaakkut saqqummiussisoqarsinnaassasoq, tamanna aqutsisunit ukioq pisassiivik 2027-mi aatsaat atuutilersinneqarsinnaassaaq.
Uumassusilerisunit siunnersuineq pigineqartoq tunngavigalugu APNIPN-ip siunnersuutigaa pisassiissutit 2026-mi allannguuteqassanngitsut. Takussutissiaq 3 takuuk.
Pisassiissutit kommuninut agguaanneqassapput, taakkulu aalajangissavaat qanoq iluaqutigineqassanersut, tassa pisassiissutit aqutsiveqarfinnut qanoq agguaanneqas–sanersut. Pisassiissutinik nuussineq aaveqatigiit iluini taamaallaat pisinnaavoq, aaveqatigiit assigiinngitsut killeqarfii akimorlugit nuussisoqarsinnaanani.
Pisassiissutinik atunngitsuukkanik nuussineq
”Carry over” – ukioq pisassiiviusoq 2025-mi pisassiissutit tamakkerneqassan¬ngik¬ka-luarpata, ukiup pisassiiviusup tullianut nuunne¬qar¬sinnaapput (tassani ukiumiit ukiumut amerleriaataanngitsumik periuseq atorneqartarpoq).
Ukiumi pisassiivimmi siuliani (2025-mi) pisassiissutinik sippuisoqarsimassagaluarpat aqutsiveqar¬fimmut pineqartumut pisassiissutinit agguaassisoqareernerata kingorna sippuissutaasut ilanngaatigineqassapput.
Ukioq 2025 pisassiivimmut naleqqiullugu allannguuteqanngilaq
Ukiumut pisassiivimmut 2025-mut naleqqiullugu allannguuteqanngilaq. APNIPN-ip 2025-mi aaffattassat aalajangiiffigai uumassusilerisut siunnersuinerat malillugu, Qaanaamut 79-t, Kitaani 74-t. Tunumut tunngatillugu uumasorsiuut pisassiissutissatut siunnersuutaat 17-iuvoq. APN-ip 2026-mut tunngatillugu kisitsit assingi siunnersuutigaa.
Tusarniaanermi killigititaq
Tusarniaanermi killigitinneqarpoq: marlunngorneq oktobarip 28-at 2025 nal. 12:00.
Akissuteqaateqannginneq siunnersuummik akuerinninnertut naatsorsuutigineqassaaq. Tusarniaassutigineqartumut piffissaliussap sivitsorneqarnissaanut periarfissaqanngilaq.
Tusarniummut akissuteqaatit APN@nanoq.gl-imut nassiuteqquneqarput. Qarasaasiatigut attaveqanngikkaanni fax-nr.: 34 53 55 atorneqarsinnaavoq.