2022-mut qilalukkanut qaqortanut aamma qernertanut pisassiissutit pillugit tusarniaaneq

Matumuuna 2022-mut qilalukkanut qaqortanut aamma qernertanut pisassiissutit pillugit tusarniaaneq nassiunneqarpoq. Qilalukkanut qernertanut qilalugartassiissutit siornamut naleqqiullugu allanngussanngillat. Qilalukkanut qaqortunut pisassiissutit eqqarsaatigalugit 2021-mut pisassiissutaasumut allannguisoqarsimavoq, 2020-mi ukiakkut uumassusilerituut nutaamik inassuteqarsimanerat tunngavigalugu. Allannguineq taanna ukiumut 2022-mut pisassiivimmut ingerlateqqinneqassaaq. Qilalukkanulli qaqortanut pisassiissutit agguarneqarnerat aqutsinikkut annikitsumik allannguisoqarsimavoq.

Inatsisitigut tunngaviit
Piniarneq aallaaniarnerlu pillugit Inatsisartut inatsisaat nr. 12, 29. oktober 1999-imeersoq tassaavoq inatsisitigut pingaarnersaq, piniagassallu aqunneqarnerata nalunaarutaannullu tunngavik. Nalunaarut pineqartoq tassaavoq qilalukkanik qaqortanik qernertanillu illersuineq piniarnerlu pillugit Namminersorlutik Oqartussat nalunaarutaat nr. 3, 27. januar 2017-imeersoq.

Pisassiissutit aalajangersarneqarneranni nunat tamalaat akornanni isumaqatigiissutit, uumassusilinnik misissuisut inassuteqarnerat, atuisut ilisimasaat kiisalu Piniarneq pillugu Siunnersuisoqatigiit ilaasortaannut tusarniaasimaneq tunngavigineqassapput.

Piniarneq pillugu naalakkersuisut isumaqatigiissutaat innersuussutigalugu, isumaqatigiissummi immikkoortoq taanna ilanngullugu atortussanngortinnissaa Aalisarnermut Piniarnermullu Naalakkersuisup kissaatigaa, tassanimi allaqqammat atuineq piujuartitsineq tunngavigalu ingerlanneqassasoq, taamaalillunimi piniagassaqartuassammat, peqatigisaanillu piniarnermik inuussutissarsiuteqarnerup ingerlaannarsinnaanera ataatsimut isigalugu isumannaassagatsigu.

Pisassiissutissanik aalajangiisarneq
Kinguaariinnut tulliuttussanut pisassatigut isumalluutit atorneqarnissaat attatiinnarsinnaajumallugu, uumasoqatigiit killilersukkat pillugit uumassusilerituunit inassuteqarnernik Naalakkersuisut pissarsiniartarput. Inassuteqarneq uumasoqatigiinnut ataasiakkaanut atatillugu suliarineqartarpoq, uumasoqatigiillu qanoq amerlatiginerat, uumasoqatigiinni ataasiakkaani uumassuseqarnikkut pissutsit, piniarnerup annertussusaa aamma sumiiffinni uumasut siumorneqarfigisinnaasaanni uumaniarnerannut atugassarititaasut apeqqutaatinneqassallutik. Piujuartitsineq tunngavigalugu piniarneq attassinnaajumallugu, inassuteqarnermi uumasoqatigiiaanik ataasiakkaanik piniarneq qanoq annertutigisoq ingerlanneqarsinnaanersoq nalilerneqartassaaq.

Qilalukkanut qaqortanut qernertanullu atatillugu qilalukkat qaqortat qernertallu pillugit kalaallit canadamiullu ataatsimoorussamik kommissioniata Joint Commission On Conservation and Management of Beluga and Narwhal (JCNB-p) aamma North Atlantic Marine Mammal Commission-ip (NAMMCO-p) akornanni ataatsimoorussamik ilisimatuussutsikkut suleqatigiissitaq piujuartitsineq tunngavigalugu atuinissamut aqutsisunut siunnersuisartuuvoq. Kalaallit Nunaata kitaanut atatillugu JCNB aqqutigalugu, kiisalu Tunu atatillugu NAMMCO aqqutigalugu inassuteqarneq ingerlanneqartarpoq.

Ukiunut arlaqartunut pisassanik pilersaarusiornikkut iluaqutaasussanut ilaapput:
  1. Piujuartitsineq tunngaviginagu pisassiinerit malitsigisaanik CITES-imit aamma EU-mit eqqussuinermut annissuinermullu killilersueratarsinnaaneq pillugu (amerlanerusut pillugit) aarleqquteqarsinnaanerit annikillisinneqassapput,
  2. Pisarineqassangatitanik piniartut iliuusissatik pillugit naleqqussarsinnaanerat, periarfissaqarpallu isertitassatut taartaasinnaasunik nassaarnissaat periarfissiissutigineqassaaq,
  3. Aqutsinermi allaffissornikkut nammatassat annikillisinneqassapput, taamaalillutillu isumalluutit akissaajaatinut sanilliullugu sunniuteqarnerusumik atorneqarsinnaassallutik.
Uumassusilerinermut atatillugu inassuteqarnerup saniatigut Naalakkersuisut pisussaatinneqarput nunat tamalaat isumaqatigiissutaannik aamma piniartut atuisullu ilisimasaannik mianerinninnissamut, kiisalu Piniarneq pillugu Siunnersuisoqatigiit kommunillu tusarniassallugit. Atuisut piniartullu ilisimasaat piviusunngortinneqarput ilaatigut pingaarnertut kattuffiit attuumassutillit aamma Piniarnermut Siunnersuisoqatigiit aqqutigalugit, kiisalu inassuteqarneq sioqqullugu uumasut pisarineqarsinnaasut pillugit misissuinikkut.

Qilalukkat Qaqortat
Kitaani qilalukkanut qaqortanut inassuteqarneq 2021-mut naleqqiullugu allanngunngilaq, pisassiissutinilli agguataarinermi aqutsiveqarfiit eqqarsaatigalugit allannguisoqalaarsimalluni. Kitaani qilalukkanut qaqortanut uumassusilerituunit inassut 16. november 2020-mi tiguneqarpoq ilisimatuussutsikkut suleqatigiinnit JCNB-mit aamma NAMMCO-mit ataatsimoortumik, taannalu NAMMCO-p marts 2021-mi ukiumoortumik ataatsimeersuarnerani suliarineqarluni. Allannguutit ilaat ukiumut 2021-mut pisassiiviusumi atuutilersinneqarput.

Ataatsimut ilisimatuussutsikkut suleqatigiissitaq (JWG) naliliivoq Avanersuup imartaani qilalukkat qaqortat qilalugaqatigiiusut immikkoortut. Taamaammat qilalugaqatigiit killilerneqarnerat Innaanganerup avannaanut allanngortinneqarput. Taamaalilluni Savissivik Qaanaamut ukiumut 2021-imut pisassiissutinut ilaatinneqarunnaarpoq Innaanganerulli kujataaniit kujammut inissinneqarluni. Inassuteqaat ilaatigut aqutsiveqarfik Qaanaamut pisassiissutigineqartunut iluaqutaapput, tassa ukiumut qilalukkat qaqortat 37-inut inissinneqarmata annaasat ilanngutereerlugit. Taamaalilluni pissatat annaasalluunniit pisassiissutinit ilanngaatigineqassanngillat, taakkuli nalunaarutigineqartassallutik. Nutaamik inassuteqarnerup kinguneraattaaq teknikkikkut pisassiissutit qilalukkanut qaqortanut 100-nut inissiisarneq ukiunut tallimanut atuuttarsimasoq ukioq 2021-imi pisassiivimmit atorunnaarmat.

Innaanganerup kujataanut pisassiissutinut tunngatillugu inassutigineqarpoq Innaanganerup kujataani 65°-illu avannaani ukiumut qilalukkat qaqortat 265-it sinnissanngikkai qilalugaqatigiit amerliartornissaat 70 %-imik ilimanaateqaannassappata. Ilisimatuussutsikkut komitép inassuteqaatini ukiup ilaani piniartoqartannginnissaa kiisalu 65°-p kujataani Tunumilu qilalukkanik qaqortanik piniartoqartannginnissaa nangeqqippaa. Taamanikkut Naalakkersuisuusarsimasut ukiup ilaani piniartoqartannginnissaa kiisalu 65°-p kujataani ukiumi piniarfiusumi 2021-mi piniartoqannginnissaanik inassuteqaatit malittarsimanngilaat, ukiumut pisassiissutit tamakkerneqartanngimmata kiisalu 65°-p kujataani qilalukkanik qaqortarniarneq qaqutigoormat sukkut tamaana ingerlanneqartartoq.

Kitaanut pisassiissutinut pilersaarut malillugu qilalukkanut qaqortanut pisassiissutit ataatsimoortut ukiunut pisassiiffiusunut 2016-2020-mut 340-simapput, uumassusilerituunillu inassuteqartoqarneratigut 2021-mi 302-nut allanngortinneqarsimallutik. Uumassusilerituut allatut inassuteqarnissaata tungaannut ukiumut qilalukkanik qaqortanik ataatsimut pisassiissutit 302-junissaat siunnersuutigineqarpoq.

Aalisarnermut Piniarnermullu Naalakkersuisup 2022-mut qilalukkanut qaqortanut qilaluartassiissutit ataatsimut 302-junissaat siunnersuutigaa. Pisassiissutinit 302-nit siunnersuutigineqartunit 265-it Innaanganerup kujataanut pisassiissutigineqassasut siunnersuutigineqarpoq. Naalakkersuisup aamma qilalukkat qaqortat 37-t Aqutsiveqarfik Qaanaamut pisassiissutigineqassasut siunnersuutiga.

Innaanganerup kujataanut pisassiissutit, nunap ilaani immikkoortortanut 3-miit 5-imut
tunngasut, sunngiffimmi inuussutissarsiutigalugulu piniartunut atuuttunik piniarnermut allagartalinnut akuersissutilinnullu paggatassiissutigineqassapput. Maluginiarneqassaaq Innaanganerup kujataanut pisassiissutinik ammaaneq Aqutsiveqarfimmut Qaanaamut atuutsinneqanngimmat, tassa uumassusilerituut inassuteqarnerat kiisalu Qaanaamut pisassiissutinut aalajangiineq 37-ummata. Tabel 1-imi pisassiissutit pillugit agguarnerat takuuk.

Aamma taamaaliornikkut Qilalukkanik qaqortanik qernertanillu illersuineq piniarnerlu pillugit Namminersorlutik Oqartussat nalunaarutaanni nr. 3, 27. januar 2017-imeersumi pisassiissutinik agguaassisarneq eqqarsaatigalugu paragraffit attuumassutillit Naalakkersuisut immikkut akuersissuteqarfigigaat kiisalu sunngiffimmi pinialuttartutut uppernarsaateqartunut "Kitaata qaqortaqatigiianit" 10 %-it tungaanut tunniussinnaanissaanut immikkut akuersissuteqartoqarmat.

Qilalukkanik qaqortarniarnermi malittarisassat sakkukillisinneqarneranni qilalukkanik qaqortarniarneq qularnanngitsumik soqutigineqarnerulissaaq. Sunngiffimmi pinialuttartunut qilalukkanik qaqortanik pisassiissutinik ammaanermut ajoqutaasinnaasoq tassaavoq, inuussutissarsiutigalugu piniartut isertitassaminnik annikinnerusumik periarfissaqalernissaat. Iluaqutaasussaq tassaasinnaassaaq ukiup siuliani illoqarfiit qaqortanik ikinnerusunik pisassinneqarsimasut qilalukkanik qaqortanik amerlanernik pisaqarfiusinnaanissaat, taamaalilluni nammineq neqinik il.il. pilersorsinnaalerneq annertunerulluni.

Tunumi qilalukkat qaqortat pillugit uumassusilerinermit inassuteqaammik peqanngilaq, qaqortammi sumiiffimmi pineqartumi qaqutigoortuummata, taakkuninngalu piniarneq inerteqqutaammat.

Tabel 1 a: Kitaani qilalukkanik qaqortanik 2022-mut pisassiissutissatut siunnersuutit:

Nunap ilaa immikkoortortaq

Qilalugaqatigiit

2022-mut qilalukkanut qaqortanut pisassiissutit

1. jan. - 31. dec.

1-2

Qaanaaq

37 - 8 = 29* **

3

Savissivik

265

Upernavik

4

Uummannaq

5

Ilulissat

Qeqertarsuaq

Qasigiannguit

Aasiaat

Kangaatsiaq

Sisimiut

Maniitsoq

Nuuk

Paamiut

Narsaq

Qaqortoq

Nanortalik

 

Katillugit

302 – 8 = 294


* = 2019-imi pisanik nalunaarsuiffimmit 85-inik sippuisoqarsimaneranik nalunaarsuineq tunngavigalugu 2028-ip tungaanut qilalukkanik qaqortanik pisassiissutinit arfineq pingasut ilanngaatigineqartassapput, taamaalillunilu Qaanaamut 2022-imi pisassiissutit 37-iunatik 29-nngorput, takuuk takussutissiaq 2. 2019-imi qaqortanik 105-inik pisaqartoqarsimanera tunngavigalugu, aamma naak 2016-imiit 2020-p tungaanut teknikikkut pisassiissutit 100-t naligiimmik agguataarneqarsimagaluartut, APN aaqqiinermik toqqaasimavoq, taamaalillutik sippuisimaneq 85-iusut ukiut siuliinit pisarinngitsuukkanik 21-iusunik iluarsiivigineqarlutik, tamatumanilu pisarisoorpallaakkatut sinneruttut 64-iusut siunissami pisassiissutinit iluarsiivigineqassallutik.

** = Qaanaamut eqqaanilu nunaqarfinnut pisassiissutit agguataarnissaannut APN-imit siunnersuut, takuuk takussutissiaq 1c.

Takussutissiaq 1b: Ukiuni qulingiluani tulliuttuni imaluunniit allatut uumassusilerinermit inassuteqaatit tiguneqarnissaasa tungaanut Qaanaami qilalukkanut qaqortanut pisassiissutissat pillugit aaqqissuussinissatut siunnersuutigineqartoq.

Ukioq

Pisassiissutit

Sippuisimanerup sunniutai

2029-ip tungaanut pisassiissutit

2021

37

-  8

29

2022

37

-  8

29

2023

37 *

-  8

29

2024

37 *

-  8

29

2025

37 *

-  8

29

2026

37 *

-  8

29

2027

37 *

-  8

29

2028

37 *

-  8

29

2029

37 *

0

37

Katillugit

333

-64

269


* = Qilalukkanut qaqortanut pisassiissutit uumassusilerituunit nutaamik inassuteqartillugu allanngortinneqarsinnaapput. Uumassusilerituut nutaamik inassuteqarnerat apeqqutaatinnagu siunnersuutigineqarpoq 2019-mi sippuinerit annertuut 2028-p tungaanut arfineq-pingasunik suli aaqqiivigineqartassut.

Takussutissiaq 1c: Qaanaamut eqqaanilu nunaqarfinnut 2022-mut qilalukkanut qaqortanut pisassiissutinik agguaanissamut APN-ip siunnersuutaa.

Nunap ilaani immikkoortortaq (zone) 1-2

Illoqarfik nunaqarfiillu

2022 Pisassat

Qaanaaq

20

Siorapaluk

6

Qeqertat

3

 

Aqutsiveqarfik Qaanaaq

29

Maluginiaruk APN-ip siunnersuutaa aqutsiveqarfiup iluani siunnersuutaannaammat illoqarfiit nunaqarfiillu akornanni naapertuunnerusumik pisassiissutinik agguaasoqarnissaa siunertaralugu. Inuit peqatigiiffiillu attuumassutillit suleqatigalugit aqutsiveqarfik allamik siunnersuuteqarsinnaavoq aalajangiilluniluunniit.

Aqutsiveqarfinnut allanut assinganik taama iliortoqarnissaa inassutigineqarpoq, taamaalillutik nunaqarfiit aamma pisassiissutiniit pisaqartarniassammata. Agguaassat allattorsimaffiat APN-imut ilisimatitsissutitut nassiunneqassaaq.

Qilalukkat qernertat

Pisassiissutit pillugit uumassusilerituut inassuteqarnerat 2021-mi pisassiissutinut sanilliullugit Kitaani qilalukkanik qernertanik pisassiissutit allannguuteqanngillat.

Kitaanut pisassiissutit pillugit pilersaarut malillugu ukiumoortumik qilalukkanut qernertanut ataatsimut pisassiissutissatut siunnersuutigineqartut piffissami 2016-2020-mut qilalukkanut qernertanut 424-inut aalajangiunneqarsimapput. 2020-imi uumassusilerinikkut inassuteqaat tiguneqartoq naapertorlugu, Kitaani pisassiissutit maannakkumut allannguuteqanngillat, Covid-19 peqqutigalugu kinguaattoornerit peqqutigalugit uumassusilerinikkut misissuinerit naammassisimanngimmata.

Aqutsiveqarfinni qilalukkanik qernertanik 50-init ikinnerusunik pisassiissuteqarfiusuni pisassat paggatassiissutigalugit piniarnerup atorunnaarsinneqarnissaa siunnersuutigineqarpoq, tassami amerlasuunik pisassiissutillit pisassalinnut ikinnerusunut sanilliullugit mianersornerusumik sivisunermillu nakkutigineqarsinnaasarmata, ikinnerusunimmi pisassaqartoqarnerani piniarnermi ataatsimi pisaqarpallaarneq nalaanneqarsinnaammat. Tamanna aamma aqutsiveqarfimmut Upernavimmut atuuppoq, tassanimi pisassiinerit sumiiffimmi inoqarfinnut tamanut agguaanneqassammata. Tassa imaappoq; qilalukkanik qernertanik pisassiinerit paggatassiissutigalugit piniarneq taamaallaat Qaanaami Uummannamilu ingerlanneqarsinnaapput (taamaattorli piniarnermut allagartaq aamma uppernarsaat atuuttoq suli piumasaqaataassaaq).

Nuummiit Kujataani Narsarmijit tikillugu qilalukkanik qernertanik pisassiinerit aggustip 31-iat nallertinnagu atunngitsuukkat kingusinnerpaamik ulloq septembarip aallaqqaataani aqutsiveqarfik Ilulissanut nuunneqassapput.

Takussutissiaq 2a: Kitaani qilalukkanik qernertanik 2022-mut pisassiissutissatut siunnersuutit:


Nunap ilaa immikkoortortaq

Qilalugaqatigiit

2022-mut qilalukkanik qernertanik pisassiissutit

1

Etah

5

2

Qaanaaq

98**

3

Savissivik

18

Upernavik

52*

4

Uummannaq

154

5

Ilulissat

5

Qeqertarsuaq

80

Qasigiannguit

Aasiaat

Kangaatsiaq

Sisimiut

6

Maniitsoq

Nuuk

2

Paamiut

Narsaq

4

Qaqortoq

Nanortalik

 

Katillugit

424


* = Aqutsiveqarfik Upernavimmut eqqaanilu nunaqarfinnut pisassiissutit agguataarnissaannut APN-imit siunnersuut, takuuk takussutissiaq 2b-imi.

** = Aqutsiveqarfik Qaanaamut eqqaanilu nunaqarfinnut pisassiissutit agguataarnissaannut APN-imit siunnersuut, takuuk takussutissiaq 2c-imi.

Aqutsiveqarfimmi Upernavimmi inoqarfinni inuussutissarsiutigalugu piniartut amerlassusaat malillugit agguaassineq ingerlanneqartarnissaa APN-imit 2020-mi siunnersuutigineqarpoq atorneqarlunilu. Tamanna 2022-mi APN-imit nanginniarneqarpoq. 2020-mi periaatsip allanngortinneqarneranut pissutaavoq, ukiut tallimat arfinillilluunniit ingerlaneranni pisassiissutit sipporneqartarmata, unioqqutitsisoqartarlunilu kiisalu pisanik pissatanillu nalunaaruteqartarnerit amigarsimammata. 2021-mi inuussutissarsiutigalugu piniartut inuussutissarsiutigalugu piniarnermut atuuttumik allagartaqartut nalunaarsorneqarsimasut amerlassusaat aallaavigalugit 2022-mut pisassanik agguataarisoqarpoq. Tamanna tunngavigalugu nunaqarfimmi inuussutissarsiutigalugu piniartut amerlassusaat naapertorlugu nunaqarfiit tamarmik procentikkaartumik pisassanik tunineqarput. Assersuutigalugu Nuussuaq pisassanit annertunerpaamik pissarsivoq, 2021-mi ukiumut pisassiiffiusumut inuussutissarsiutigalugu piniartut atuuttumik allagartalittut nalunaarsorneqarsimasut 90-iummatta.

2022-imi aqutsiveqarfimmi Upernavimmi APN-ip pisassiissutinik agguaassisarnerata nanginneqarneranut kiisalu ikinnerusunik pisassallit paggatassiissutigalugit piniarnerup atorunnaarsinneqarneranut pissutaasoq tassaavoq, qilalukkanik qaqortanik qernertanillu pisat nakkutigineqarnerisa sakkortusineqarnissaa Naalakkersuisut 2020-mi januarip aappaani ataatsimiinnerminni aalajangermassuk, taamaalillutik unioqqutitsilluni pisassallu qaangerlugit pisaqartarnerit annikillisinneqarsinnaassammata.

Takussutissiaq 2b: APN-p Upernavimmut nunaqarfiinullu 2022-mut pisassiissutit agguataarnissaanut siunnersuutaa. Siunnersuut suliarineqarpoq inoqarfinni ataasiakkaani taakkunani ukiup siuliani inuussutissarsiutigalugu piniartut amerlassusaat aallaavigalugu.

Nunap ilaa immikkoortortaq 3

Aqutsiveqarfik Upernavimmi pisassiissutit agguarneri

2021

2022

 

Upernavik

3

8

 

Kullorsuaq

10

8

 

Nuussuaq

12

11

 

Nutaarmiut

2

2

 

Tasiusaq

6

2

 

Innaarsuit

4

5

 

Naajaat

2

2

 

Tussaaq

0

0

 

Aappilattoq

6

6

 

Kangersuatsiaq

3

3

 

Upernavik Kujalleq

4

5

Katillugit

 

52

52

Tabel 2c: APN-ip Qaanaami nunaqarfiinilu qilalukkanik qernertanik pisassiissutit agguataarnissaannut siunnersuutaa.

Aqutsiveqarfik 2

Illoqarfik nunaqarfiillu

2022 Pisassat

Qaanaaq

87

Siorapaluk

7

Qeqertat

4

 

Aqutsiveqarfik Qaanaaq

98


Maluginiaruk aqutsiveqarfissatut APN-ip siunnersuutaa siunnersuutaannaammat illoqarfiit nunaqarfiillu akornanni naapertuunnerusumik pisassiissutinik agguaasoqarnissaa siunertaralugu. Inuit peqatigiiffiillu attuumassutillit suleqatigalugit aqutsiveqarfimmut allamik siunnersuuteqarsinnaavoq aalajangiiffigineqarluniluunniit.

Aqutsiveqarfiit allat aamma taamaaliornissaannut kaammattorneqarput, taamaalilluni nunaqarfiit aamma pisassiissutinit pisarniassammata. Aqutsiveqarfiit tamarmik illoqarfinnut nunaqarfinnullu pisassiissutissanik agguaassereernerup kingorna piaartumik APN-imut allakkatigut nalunaarutigissavaat.

Tunumi qilalukkanik qernertanut uumassusilerituut inassuteqarnerat

2019-imi NAMMCO-p ukiumoortumik ataatsimiinnerani inassuteqaat 2017-imeersoq suliareqqinneqarpoq, taassumami aatsaat 2018-imi saqqummiunneqarnera tunngavigalugu, uumasoqatigiinnik agguataarinermut nutaamut piumasaqaatitut atorneqartartut pillugit paasisaqarnerunissaq NAMMCO-mi siunnersuisoqatigiinnit kissaatigineqarmat. Ilisimatuussutsikkut Komité-mit inerniliunneqarpoq, inassuteqarnerup 2018-imi saqqummiunneqartutut attatiinnarnissaa.

Tunu peqarfinnut pingasunut killiliilluni agguataarneqassasoq 2017-imi inassuteqartoqarpoq, taakkulu pillugit ima nassuiaasoqarpoq: Ittoqqortoormiit, Kangerlussuaq kiisalu Tasiilaq, takuuk Tunumut sumiiffinnik killiliineq pillugu ilanngussaq 2. Ilisimatuussutsikkut ingerlatsisunit peqarfinnut pingasunut agguataarinermut mianersortumik aallaaveqarnissaq pissutaatinneqarpoq, tamatumuunakkummi najukkani ikinnerusunik qilalugaqalernissap pinngitsoortinnissaa ilimanarnerulissammat.

Qernertaqatigiit ikilisimanerat tunngavigalugu Tunu tamakkerlugu qernertanik pisat malunnaatilimmik ikilisinneqassasut 2017-imi siunnersuinermi inassutigineqarpoq. Taamaammat 2017-imi pisassanik siunnersuinermi inassutigineqarpoq, Ittoqqortoormiini qernertanik pisassiissutit qulinut, Kangerlussuarmilu qernertanik pisassiissutit qulinut aalajangiunneqassasut, kiisalu allorniusap 68°N-ip kujataani pisaqartoqannginnissaa, tamanna isumaqarpoq Tasiilap eqqaani pisaqartoqassanngitsoq. Pisassanik aamma peqarfinnik killiliineq pillugu 2017-imi inassuteqarnermi ukiut tulliuttut tallimat ingerlanerani peqassutsip annertusinissaanut 70 %-imik ilimanaateqarnerata isumannaarnissaanut tamanna pisariaqartutut isigineqarpoq.

Tunumi 2019-imi uumassusilerinikkut inassuteqaat nutaanerpaaq, pisortatigoortumik ulloq 15. November 2019-imi tiguneqartoq, 2017-imi inassuteqaateqarnermut sanilliullugu sakkortuneroqisoq malunnarsivoq. Inassuteqaateqarnermi nutaanerpaami 2019-imi tiguneqartumi inerniliunneqarpoq, Tunumi qilalukkanut pissutsit ima ilungersunartigisut, allaat Tunumi qilalugaqatigiiaat immikkoortut pingasut pisaqarfigineqarnissaat nammanneqarsinnaanani. Tassa imaappoq; qernertaqatigiiaat amerlinissaannut 70 %-imik ilimanaateqartitsinermut aaqqissuussineq inassuteqaateqarrnermi atorunnaarsinneqartariaqassasoq, taamaalillunilu Tunumi qernertaqatigiit eqqissillutik amerliartorsinnaassallutik. Taamaattumik Tunumi sumiiffinni pingasuni qernertanik piniarnerit tamarmik pilertortumik unitsinneqarnissaat NAMMCO-mit inassutigineqarpoq, tamanna isumaqarpoq peqarfittut killiliiffigisani pingasuni tamani pisaqartoqassanngitsoq.

Uumassusilerituut 2020-p ukiaani inassuteqaamminni Tunumi qilalugaqarfinnut tamanut pingasunut pisassiisoqannginnissaq uteqqippaat. Soorlu aamma 2021-mi ukiumoortumik ataatsimiinnermi taamatut pisoq.

Takussutissiaq 3: Tunumi qilalukkanik qernertanik pisassiissutit pillugit 2017-imi 2019-imilu siunnersuinerit

Nunap ilaa immikkoortortaq

Qilaluaqatigiit

2017-imi inassuteqarneq naapertorlugu pisassiissutitut siunnersuutit

2019-imi inassuteqarneq naapertorlugu pisassiissutitut siunnersuutit

2020-mi inassuteqarneq naapertorlugu pisassiissutitut siunnersuutit

6

Tasiilaq

0

0

0

-

Kangerlussuaq

10

0

0

7

Ittoqqortoormiit

10

0

0

 

Katillugit

20

0

0


Inassutit 2019-imi tiguneqartut martsi 2020-mi NAMMCO-p ukiumoortumik ataatsimiinnerani suliarineqartussaagaluarput, Covid-19-imilli nappaalalerneq pissutigalugu ukiumoortumik ataatsimiinneq 2021-mut kinguartinneqarpoq. Inassuteqaat marts 2021-mi suliarineqarpoq taamaalillunilu inassuteqaat 2022-mut atuulluni.

Taamaattorli sumiiffinni pineqartuni neqissaqarniarneq isumannaarniarlugu pisassiissutit annikitsukkaamik ikililerneqarnissaat Naalakkersuisut aalajangerpaat. Tunumi pisassiissutit annikitsukkaamik ikililerneqarnerat 2020-mi aallartinneqarpoq, tamatumanilu Tunu tamakkerlugu qernertat 50-it pisarineqartussatut inassutigineqarput. Ukiuni sisamani pisassat annikitsukkaamik ikililernissaannut siunertaavoq, inuussutissarsiutigalugu piniartut ukiumi pisaqarfiusussatut naatsorsuutigisami ingerlatassaminnik naleqqussarnissaminnut taartaasinnaasunillu piniagaqarnissamik ujartuinissamut periarfissinneqarnissaat anguniarlugu.

Tunumi pisassiisutit pillugit pilersaarut APN-imit saqqummiunneqarpoq, peqatigisaanillu 2020-mut qernertanik pisassiissutit 2023 ilanngullugu imaluunniit allatut inassuteqarnerit saqqummiunnissaasa tungaanut atuuttussat saqqummiunneqarlutik. Pisassanut pilersaarut allanngortinneqanngilaq, pineqartullu tassaapput 2022-mut pisassat, tassanilu inassutigineqarpoq Ittoqqortoormiinut qernertanik pisassat 15-inut aalajangiunneqassasut, Kangerlussuarmut qernertat 15-it, kiisalu Tasiilap eqqaani qernertanik pisassiissuteqartoqassanngitsoq, taamaalillutillu Tunu tamakkerlugu 2022-mut pisassat ataatsimut amerlassusaat 30-ussallutik.

Qernertanik pisassat paggatassiissutigalugit piniarnerit atorunnaarsinneqarnerat aamma aqutsiveqarfinnut Ittoqqortoormiinut Tasiilamullu atuuppoq (Kangerlussuarmi pisassat ilanngullugit), pisassat 50-it ataallugit amerlassuseqarmata.

Takussutissiaq 4: Tunumut qilalukkat qernertat pillugit 2022-mut pisassiissutissatut siunnersuutit:

Nunap ilaa immikkoortortaq

Qilalugaqatigiit

2020

2021

2022

2023

6

Tasiilaq

10

5

0

0


Kangerlussuaq

-

10

15

10

7

Ittoqqortoormiit

40

25

15

10

 

Katillugit

50

40

30

20

Pisassiissutinik atunngitsuukkanik nuussineq

Ukiup siuliani (2021-mi) pisassiissutinik qaangiisoqarsimassagaluarpat, aqutsiveqarfimmut pineqartumut pisassiissutinit agguaassisoqareernerata kingorna taakku ilanngaatigineqassapput.

Qilalukkanik qaqortanik qernertanillu nuussineq ("carry over") - ukiumit pisassiiffiusumit 2021-mit ukiumut tulliuttumut nuunneqarsinnaapput (piffissami aalajangersimasumik unerartinneqanngitsut tunngavigalugit).

2021-mut sanilliullugu allannguutit
  1. 2023-ip tungaanut ukiorlu taanna ilanngullugu Tunumut ikilisitsiartuaartitsinissamut pisassiissutinik pilersaarut allanngortinneqanngilaq 2022-mut pisassat, tassanilu inassutigineqarpoq Ittoqqortoormiinut qernertanik pisassat 15-inut aalajangiunneqassasut, Kangerlussuarmut qernertat 15-it, kiisalu Tasiilap eqqaani qernertanik pisassiissuteqartoqassanngitsoq, taamaalillutillu Tunu tamakkerlugu 2022-mut pisassat ataatsimut amerlassusiat 30-ussallutik.
  2. Innaanganerup kujataanut qilalukkanut qaqortanut pisassiissutit, nunap immikkoortuanut 3-mut 5-imillu tunngasut, sunngiffimmi piniartunut inuussutissarsiutigalugulu piniartunut atuuttunik piniarnissamut allagartalinnut akuersissutilinnullu paggatassiissutigineqarput.
  3. Qilalukkanut qaqortanut pisassiissutit ukiumi pisassiissuteqarfiusumi 2021-mi allanngortinneqarput, qilalukkat qaqortat katillugit 302-t ataatsimut agguarneqarlutik. Pisassiissutissatut siunnersuutigineqartunit 302-nit 265-it Innaanganerup kujtaanut agguarneqassasut siunnersuutigineqarput. 37-t Qaanaap Aqutsiveqarfianut agguarneqarnissaat siunnersuutigineqarpoq.
Tusarniaanermut piffissarititaq

APN-imit tusarniaanermut piffissaliussatut ataasinngorneq ulloq 01. november 2021, nal. 12.00. killigitinneqarpoq.

Akissuteqannginneq siunnersuummik nassiunneqartumik akuersinertut isigineqassaaq. Tusarniaanermut piffissaliussap sivitsorneqarnissaa periarfissaqanngilaq.

Tusarniaanermit akissutit uunga nassiuteqquneqarput: apn@nanoq.gl imaluunniit faxikkut faxip normua 34 53 55.

Sammisaq:

Piniarneq

Tusarniaanerup suunera:

Nalunaarut

Naalakkersuisoqarfik:

Aalisarnermut Piniarnermullu Naalakkersuisoqarfik

Saqqummiunneqarfia:

27 septembari 00:00:00

Tusarniaanermi piffissaliussaq:

01 novembari 12:00:00

Tusarniaanermi akissutit uunga nassiuteqquneqarput:

apn@nanoq.gl