Nannuttassiissutit 2022-moortut pillugit tusarniaaneq

Nannuttassiissutit 2022-moortut pillugit tusarniaassut matumuuna nassiunneqarpoq. APN siunnersuinermik nutaamik tigusaqarsimanngimmat, ukiumut kingullermut sanilliullugu tusarniaanermi nannuttassiissutit allannguuteqanngillat. 

Ukiumit pisassiissuteqarfiusumit 2021-mit pisat qaangiissutaaratarsimasinnaasut unioqqutitsillunilu pisaaratarsimasinnaasut kingusinnerusukkut ilanngaatigineqassapput. Tamanna pissaaq pisanik nalunaarutit immersoriikkat 2021-meersut tamakkerlugit Naalakkersuisoqarfimmi tiguneqareersimappata.

Inatsisitigut tunngaviit

Piniarneq aallaaniarnerlu pillugit Inatsisartut inatsisaat nr. 12, 29. oktober 1999-imeersoq uumasoqatigiit pillugit nalunaarutinut piniarnermik malittarisassaqarfiusunut pingaarnertut inatsisaavoq. Nalunaarut pineqartoq tassaavoq Nannunik piniarneq illersuinerlu pillugit Namminersorlutik Oqartussat nalunaarutaat nr. 3, 14. september 2018-imeersoq.

Pisassiissutinik aalajangersaanermi nunat tamalaat akornanni isumaqatigiissutit, uumassusilinnik misissuisut siunnersuinerat, atuisut ilisimasaat kiisalu Piniarneq pillugu Siunnersuisoqatigiit ilaasortaannut tusarniaasimaneq isiginiarneqassapput.

Naalakkersuisut piniarneq pillugu isumaqatigiissutaat innersuussutigalugu, Aalisarnermut Piniarnermullu Naalakkersuisup isumaqatigiissummi immikkoortoq taanna ilanngullugu atortussanngortinnissaa kissaatigaa.

Pisassiissutinik aalajangersaaneq

Kinguaariinnut tulliuttussanut pisassatigut isumalluutit atorneqarnissaat attatiinnarsinnaajumallugu, uumasoqatigiit killilersukkat pillugit Naalakkersuisut uumassuseqarnikkut siunnersuinernik pissarsiniartarput. Siunnersuineq uumasoqatigiinnut ataasiakkaanut atatillugu suliarineqartarpoq, uumasoqatigiillu qanoq amerlatiginerat, uumasoqatigiinni ataasiakkaani uumassuseqarnikkut pissutsit, piniarneqarnerat sakkortussusaa aamma sumiiffinni uumasut siumorneqarfigisinnaasaanni inuuniarnikkut atugassarititaasut apeqqutaatinneqartarlutik.

Piujuartitsineq tunngavigalugu piniarneq attassinnaajumallugu, siunnersuinermi uumasoqatigiiaanik ataasiakkaanik piniarneq qanoq sakkortutigisoq ingerlanneqarsinnaanersoq nalilerneqartarpoq.

Nannunut atatillugu Canadap, Nunavut aamma Kalaallit Nunaata akornanni nanoqatigiiaat ataatsimoorunneqartut pillugit pingaarnersiuilluni tunngavissiaq malillugu Ilisimatuussutsikkut suleqatigiissitaq (Scientific Working Group) kiisalu piujuartitsineq tunngavigalugu atuinissamut Pinngortitaleriffik aqutsisunut siunnersuisartuupput.

Ukiut tamaasa Naalakkersuisut nanoqatigiiaat immikkoortut tamaasa pillugit ukiumoortumik pisassiissutit aalajangertarpaat, tunngavigineqartarporlu uummassusillit pillugit siunnersuineq ukiunut arlalinnut atuuttuusartoq, kingullerlu tassaavoq 2017-imeersoq, Kitaanut piffissami 2018-2026-mut atuuttussaasoq.

Ukiunut arlaqartunut pisassanik pilersaarusiornikkut iluaqutaapput:

1. Piujuartitsineq tunngaviginagu pissassiinerit malitsigisaanik CITES-imit aamma EU-mit eqqussuinermut annissuinermullu (suli amerlanerusunik) killilersueratarsinnaanerit pillugit aarleqquteqarneq annikillisinneqassaaq,

2. Piniartut pisarineqassangatitanik iliuusissatik pillugit naleqqussarsinnaanerat, periarfissaqarpallu isertitassatut taartaasinnaasunik nassaarnissaat periarfissiissutigineqassaaq,

3. Aqutsinermi allaffissornikkut nammatassat annikillisinneqassapput, taamaalillutillu isumalluutit akissaajaatinut sunniuteqarnerusumik atorneqarsinnaassallutik.

Uumassusilerinermut atatillugu siunnersuinerup saniatigut Naalakkersuisut pisussaatinneqarput nunat tamalaat isumaqatigiissutaannik aamma piniartut atuisullu ilisimasaannik mianerinninnissamut, kiisalu Piniarneq pillugu Siunnersuisoqatigiit kommunillu tusarniassallugit. Atuisut ilisimasaat piviusunngortinneqartarput ilaatigut pingaarnertut kattuffiit attuumassutillit aamma Piniarnermut Siunnersuisoqatigiit kiisalu innuttaasunik ataatsimiisitsinerit aqqutigalugit, kiisalu siunnersuineq sioqqullugu uumasut piniagaasut pillugit misissuinikkut.

Uumassusilerinermi siunnersuineq 2017-imeersoq malillugu Kitaani ataatsimut nannuttassiissutigineqartut 92-iupput. Tunumi nannut ataatsimut pisassiissutit 64-iupput, tamatumanilu uumassusilerinermi siunnersuineq 2010-meersoq atuukkallarpoq, tassani ilaatinneqarlutik Tunu tamakkerkugu pisassiissutit naalakkersuinikkut ilassutitut aalajangikkat quliusut.

Kane Basinimut aamma Avannaata Imartaanut uumassusilerinermi siunnersuineq kingullerpaaq juni 2017-mi tunniunneqarpoq, atortussanngortinneqarlunilu 1. januar 2018-imiit. Kalaallit Nunaata, Canadap aamma Nunavut akornanni Nannut pillugit ataatsimoorussamik Kommissionimi oktober 2017-imi Ottawami ataatsimiinnermi Avannaata Imartaani pisassiissutit Kitaanut Nunavummullu 50/50-mik avinneqassasut nunanit taakkunannga isumaqatigiissutigineqarpoq.
Uumassusilerinermi siunnersuinerit aamma qangali pisarineqartartunit paasisat tunngavigalugit Qaanaami piniartut iluaqutissinniarlugit pisassiissutit qulingiluanut qaffanneqarnissaat Kalaallit Nunaata aalajangerpaa. Taakku tassaapput Kane Basinimi uumassusilerisut ataatsimut siunnersuutaannit quliusunit pisut.

Ittoqqortoormiinut Tasiilamullu aqutsiveqarfinnut ataasiakkaanut tamanut ilassutitut tallimat tunniunneqarput. Taakku teknikikkut pisassiissutitut politikkikkut aalajangigaapput. Taamatut teknikikkut pisassiissutinik tunniussisoqarpoq piniartut amerlisitsinissamik kissaateqartuarnerat naaperiarniarlugu. Tunumut ilassutitut nannunik qulinik teknikikkut pisassiissutit nutaamik siunnersuisoqarnissaata tungaanut atuupput.

Pinngortitaleriffiup Tunumi nannunik misissuinerit annertuut ingerlappai. Misissuinerit piffissami 2014-2021 ingerlanneqarnissaat pilersaarutaagaluarpoq, 2020-mili Covid-19 pissutigalugu misissuinerit ukiumik ataatsimik kinguartinneqarallarput, taamaalillutillu piffissami 2022/2023-mi naammassineqartussatut naatsorsuutigineqarlutik.  Nannunik Tunumiittunik siunnersuinermik suliassaq ima annertutigaaq, allaat ukiunut arlalinnut siaruaattariaqarluni, aningaasaliinissat ilisimasallu tunngavigisassat pisariaqartut pissarsiarineqartariaqarmata. Sumiiffimmi taama isorartutigisumi siornatigut nannunik kisitsisoqarnikuunngilaq. Misissuinerit tamarmik naammassineqareeriarpata aatsaat Tunumi nannut pillugit killiffik nalilerneqarsinnaassaaq, patajaatsumillu ilisimatuussutsikkut siunnersuisoqarsinnaassalluni. Taamaalilluni siunnersuineq siusinnerpaamik 2023/2024-mi piariissasoq naatsorsuutigineqarpoq.

Siunnersuinerup saqqummiutinnginnerani mianersortumik periuseqarneq tunngavigalugu APN ingerlatsissaaq.  Pisassiissutit atunngitsuukkat 2021-mit pisassiissutinit 2022-mut pisassiissutinut nuunneqarsinnaassapput (carry-over). 2022-ip aallartinnerani pisat naatsorsorneqareerneranni pisassiissutit nuunneqartut nalunaarutigineqarumaarput.

Nanoqatigiiaanut ataasiakkaanut 2022-imut pisassiissutit agguataarnerat ima isikkoqarpoq:

Takussutissiaq 5. 2022-imi nannuttassiissutit agguataarneri.

Kane Basin

2022

Qaanaaq

9

Katillugit

9

Avannaata Imaartaa

2022

Savissivik

24

Upernavik

44

Uummannaq

5

Ilulissat

Qeqertarsuaq

7

Qasigiannguit

Aasiaat

Kangaatsiaq

Katillugit

80

Ikersuaq Davis

2022

Sisimiut

3

Maniitsoq

Nuuk

Paamiut

Katillugit

3

Tunu

2022

Ittoqqortoormiit

35

Tasiilaq

25

Narsaq

4

Qaqortoq

Nanortalik

Katillugit

64

Pisassiissutinik atunngitsuukkanik nuussineq

Ukiup siuliani pisassiissuteqarfiusumi (2021-mi) pisassiissutinik sippuisoqarsimassagaluarpat, aqutsiveqarfimmut pineqartumut pisassiissutinik agguaassisoqareernerata kingorna taakku ilanngaatigineqassapput.

                                               

"Carry over” - Nannunit pisassiissutit sinneri ukiumi pisassiissuteqarfiusumi 2021-mi pisarinngitsuukkat ukiup tullianut (2022-mut) (amerleriartuutaanngitsumik periuseqarneq malillugu) nuunneqassapput. Ukiumut 2021-mut pisassiiffiusumut naatsorsuinerit naammassillugit suliarineqareeriarpata, tamanna pillugu Naalakkersuisoqarfik ilisimatitsissummik kommuninut ingerlaannaq nassiussuissaaq.

2021-imut sanilliullugu allannguutit:

2021-mi pisassiissutinut sanilliullugu 2022-mut allannguisoqanngilaq.

Tusarniaanermut piffissaliussaq

APN-imit tusarniaanermut piffissaliussatut marlunngorneq ulloq 26. oktober 2020 nal. 12.00 killigitinneqarpoq.

Akissuteqannginneq siunnersuummik nassiunneqartumik matuminnga akuersinertut isigineqassaaq. Tusarniaanermut piffissaliussap sivitsorneqarnissaa periarfissaanngilaq.

Tusarniaanermit akissutit uunga nassiuteqquneqarput: apnn@nanoq.gl imaluunniit faxikkut faxip normua 34 53 55.

Sammisaq:

Piniarneq

Tusarniaanerup suunera:

Inatsisartut inatsisaat

Naalakkersuisoqarfik:

Aalisarnermut Piniarnermullu Naalakkersuisoqarfik

Saqqummiunneqarfia:

21 septembari 10:30:00

Tusarniaanermi piffissaliussaq:

25 oktobari 00:00:00

Tusarniaanermi akissutit uunga nassiuteqquneqarput:

apn@nanoq.gl