2020-mi nannut pillugit pisassiissutit tusarniut

Matumuuna 2020-mut nannuttassat pillugit tusarniut nassiunneqarpoq. Nannunut pisassiissutinut inassuteqaatinik nutaaqanngimmat ukiup siulianut naleqqiullugit pisassiissutit allannguuteqanngillat, taamaattumik pisassiissutit taakkooqqinnissaat siunnersuu­tigineqarput.

Ukioq pisassiivik 2019-imut pisassiissutinik sinniisoqarsimassagaluarqarpat kingusinnerusukkut ilanngaatigineqassapput. Tamanna pissaaq Naalakkersuisoqarfiup pisanut nalunaarutit ukioq pisassiivik 2019-imut pisanut nalunaarutit immersorneqarsimasut tamakkerlugit tigoreerpagit.

Inatsisitigut tunngavigisat

Piniarneq aallaaniarnerlu pillugit Inatsisartut inatsisaat nr. 12, 29. oktober 1999-imeersoq tassaavoq inatsisitigut pingaarnersaq, piniagassallu aqunneqarnerata nalunaarutaannullu tunngavik.  Nalunaarut pineqartoq tassaavoq Nannunik piniarneq illersuinerlu pillugit Namminersorlutik Oqartussat nalunaarutaat nr 3, 14. september 2018-imeersoq.

Pisassiissutit aalajangersarneqarnerani nunat tamalaat akornanni isumaqatigiissutit, uumassusilinnik misissuisut siunnersuinerat, atuisut ilisimasaat kiisalu Piniarneq pillugu Siunnersuisoqatigiit ilaasortaannut tusarniaasimaneq tunngavigineqassapput.

Piniarneq aallaaniarnerlu pillugu Naalakkersuisut Naalakkersuisooqatigiinnissamut isumaqatigiissutaat innersuussutigalugu Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisup piviusunngortikkusuppaa.

Pisassiissutinik aalajangersaaneq

Pisuussutinik piniakkanik kingulissavut eqqarsaatigalugit piujuaannartitsinissaq pillugu Naalakkersuisut piniakkat killilersukkat pillugit uumassusilerisuuniit siunnersorneqartarput. Siunnersuineq uumasoqatigiikkaartumik ingerlanneqartarpoq tassanilu uumasoqatigiit ataasiakkaat amerlassusaat, uumasoqatigiit ataasiakkaat katitigaanerat, qanoq piniarneqartiginerat kiisalu sumiiffinni peqarfiusuni pissutsit qanoq innersut tunngavigineqartarlutik.

Siunnersuinermi missingersorneqartarpoq uumasoqatigiit ataasiakkaat qanoq piniarneqartigisinnaanersut piniarneq piujuaannartitsisumik aallaaveqassappat.

Nannut pillugit pisassiissutinut inassuteqaatit ilisimatuussutsikkut ataatsimoortumik suleqatigiissitamit (SWG) aamma Pinngortitaleriffimmiit isumagineqartarpoq nannut Canada, Nunavut Kalaallit Nunaatalu akornanni aveqatigisat pillugit suleqatigiinnissamut isumaqatigiissutip ataani.

Naalakkersuisut uumasoqatigiit immikkoortut tamarmik ukiut tamaasa uumassusi­lerinikkut siunnersuineq ukiut arlariinni atuuttoq tunngavigalugu pisassiissutinik aalajangersaassapput, Kitaalu eqqarsaatigalugu kingulleq 2017-imeersuuvoq Nunatta Kitaani 2018-2026imiit atuutilersoq.

Ukiunut arlariinni atuuttussamik pilersaarutip pitsaaqutai makkuupput:

1. CITES-ip ataani EU-llu iluani pisassiissutit nungusaataanngitsut malitsigisaanik eqqussuinissamut annissuinissamullu suli killilersueqqissinnaanerit millisarnissaat.

2. Piniartut piniarnissartik pisanut naatsorsuutigineqartunut naleqqussaanissaannut periarfissinniarlugit pisariaqassappallu aningaasanik isertitaqarfiusinnaasunik allanik nassaarniarnissaannut.

3. Aqutsinermi allaffissornikkut suliassat annikillisinniarlugit pisuussutit taamaalillutik aningaasartuutinut sanilliullugit naapertuunnerusumik atorluarneqarnerusinnaalissallutik.

Uumassusilerisut siunnersuinerata saniatigut Naalakkersuisut nunani tamalaani isumaqatigiissutit, piniartut aamma atuisut ilisimasaat, Piniarneq pillugu Siunnersuisoqatigiit ilaasortaanit kommuninillu tusarniaanissamut pisussaaffeqarput. Atuisut ilisimasaat ilaatigut kattuffiit attuumassuteqartut kiisalu Piniarneq pillugu Siunnersuisoqatigiit aqqutigalugit ilanngunneqartarput, kiisalu piniagassanik pisassiissutinut inassuteqaatit tunniunneqannginnerani misissuinerni peqataanikkut.

Kalaallit Nunaata Kitaani nannuttassiissutit tamakkiisumik suli 92-nik amerlassuseqarnissaat, uumassusilerisuniit pisassiissiutinut inassuteqaatit 2017-imeersoq innersuussutigalugu. Nunatta Kangianut nannuttassiissutit 64-inik amerlassuseqarput, pisassiissutinut inassuteqaataagallartoq 2010-meersoq suli atuummat.

Pinngortitaleriffik piffissami 2010-2017-imi Kane-p Imartorngani Baffin-illu Ikerani pisassiissutinut inassuteqaataat taannaaginnarsimavoq. Pisassiissutinut inassuteqaat nutaaq juni 2017-imi tunniunneqarsimavoq, januaarillu aallaqqaataani 2018-imi atuutilerluni. Kalaallit Nunaat aamma Canada/Nunavullu ataatsimoorussamik ataatsimiititaliaat oktobari 2017-imi Ottawami ataatsimiimmata nunat tamarmik isumaqatigiipput Baffin-ip Ikerani nannuttassiissutit Kalaallit Nunaata Kitaani Nunavummilu avinneqassasut. Kalaallit Nunaat uumassusilerituuniit pisassiissutinut inassuteqaatit oqaluttuarisaanermilu pisat amerlassusaat tunngavigalugit aalajangerpoq Kane-p Imartorngani nannuttassiissutinut inassuteqaatit katillugit quliusuniit Kalaallit Nunaannut qulingiluat inissinneqassasut, Qaanaami piniartut nannuttassiissutaat qulakkeerniarlugit.

Ittoqqortoormiit aamma Tasiilap aqutsiveqarfiinut nannuttassiissutit tamarmik immikkut 5-inik ilaneqarput, taakkulu politikkikkut aalajangigaasumik teknikikkut pisassiissu­taallutik. Taamatut teknikikkut pisassiisoqarnera tunngaveqarpoq piniartut aamma kommunip pisassiissutit uteqqiasumik qaffanneqarnissaat pillugu kissaateqartarsimanerat naapertorlugu. Tunumi teknikikkut nannuttassiissutinik immikkut 10-nik ilassuteqarneq atuutissaaq, nutaamik siunnersuinermik peqalernissaata tungaanut.

Piffis­sami 2014-imiit 2021-ip tungaanut Pinngortitaleriffik Tunumi nannunik misissuineq annertooq ingerlappaa. Tunumi nannut kisinneqarnerisa suliassartaa annertungaarmat, misissuinerit ukiunut arlalinnut siammarneqar­taria­qar­si­map­put aningaasaliissutit aamma ilisimasat najoqqutaasussat naammattut pissarsia­riu­mallugit. Sumiiffimmik taama annertutigisumik siornatigut arlaannaanniluunnit nannunik kisitsisoqarnikuunngilaq. Misissuinerit tamarmik aatsaat naammassi­ne­qareerpata Tunumi nanoqatigiit qanoq inissisimanerat nalilerneqarsinnaavoq aammalu uumassusilerisunit patajaatsumik siunnersuisoqarsinnaassalluni.

Uumassusilerisunit siunnersuineq naammassinissaata tungaanut, APNN mia­ner­­sornissamik tunngavissat tunngavigalugit aqutsineq aallaavigissavaa. Nannuttassiissutit atunngitsuukkat 2020-imut nuunneqarsinnaapput (carry-over). Nannuttassiissutit atunngitsuukkat 2020 aallartinnerani aalajangersarneqarumaarput.

Taamaammat 2020-imut pisassiissutit ukiup siulianut sanilliullugit amerlassutsimikkut nikissanngikkallarput, nanoqatigiianillu pisassiissutit imatut isikkoqarlutik:

Tabel 5. Pingaarnertut 2020-imi nannuttassiissutit agguataarneri.

Kane-p Imartorngani

2020

Qaanaaq

9

Katillugit

9

Baffin-ip Ikerani

2020

Savissivik

24

Upernavik

44

Uummannaq

5

Ilulissat

Qeqertarsuaq

7

Qasigiannguit

Aasiaat

Kangaatsiaq

Katillugit

80

Ikersuaq Davis

2020

Sisimiut

3

Maniitsoq

Nuuk

Paamiut

Katillugit

3

Tunu

2020

Ittoqqortoormiit

35

Tasiilaq

25

Narsaq

4

Qaqortoq

Nanortalik

Katillugit

64

Pisassiissutinik atunngitsuukkanik nuussineq

Ukiuni siuliani (2019-imi) pisassiissutinik sippuisoqarsimassagaluarpat aqutsiveqar­fimmut pineqartumut pisassiissutinit agguaassisoqareernerata kingorna sippuissutaasut ilanngaatigineqassapput.

”Carry over” – ukioq pisassiiviusoq 2019-imi nannuttassat tamakkerneqassanngikkaluarpata, ukiup pisassiiviusup tullianut nuunne­qar­sinnaapput (tassani periuseq ukiumiit ukiumut amerleriaat atorneqas­sanngilaq).

2019-imut naleqqiullugu allannguutissatut siunnersuutigineqartut

2019-imi pisassiissutinut sanilliullugu 2020-imi allannguuteqassanngilaq.

Sammisaq:

Piniarneq

Naalakkersuisoqarfik:

Aalisarnermut Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik

Saqqummiunneqarfia:

26 septembari 14:08:00

Tusarniaanermi piffissaliussaq:

29 oktobari 12:00:00

Tusarniaanermi akissutit uunga nassiuteqquneqarput:

apnn@nanoq.gl imaluunniit eller fax-nummer 34 53 55.