2021-ip aasaanerani Covid-19-imut akiuussutissamik kapisisaqattaarnissamut pilersaarut

Pingaarnertut pilersaarut
Maajip naanerani juunillu aallartinnerani Uummannami aammalu Upernavimmi kiisalu taakku nunaqarfiini siullerpaamik akiuussutissamik kapisinissamik neqeroortoqarumaarpoq. Piffissammi taamaalinerani nunaqarfinni sinneruttuni kiisalu Kangaatsiami akiuussutissamik kapisisaqattaarnissaq naatsorsuutigineqarpoq.

Tamatuma kingorna pilersaarut tulliuttoq malillugu illoqarfinni anginerusuni innuttaasut akiuussutissamik kapineqarnissaminnut neqeroorfigineqassapput:
  1. 2021-mi juunip qaammataata aappaani Nuummi, Ilulissani, Aasianni, Sisimiuni, Paamiuni Qaqortumilu innuttaasut 50-64-inik ukiullit siullerpaamik akiuussutissamik kapitinnissaminnut neqeroorfigineqassapput.
  2. 2021-mi juulip qaammataata aallartinnerani innuttaasut 18 – 24-inik aammalu 40 – 49-nik ukiullit akiuussutissamik kapitinnissaminnut neqeroorfigineqassapput. Ukioqatigiiaat 1972-1981-ernisat aamma 1997-2003- rnisat pineqarput. Taamatuttaaq illoqarfiit qulaani taaneqartut saniatigut aamma Maniitsoq ilanngunneqarumaarpoq.
  3. 2021-mi juulip qaammataata aappaani innuttaasut 25 – 39-nik ukiullit akiuussutissamik kapitinnissaminnut neqeroorfigineqassapput. Tamanna aamma Maniitsumut atuuppoq.

18 – 24-nik ukiullit akiuussutissamik kapinissaasa siunertaraa, ukioqatigiiaani tuniluunnerup annertuumik siaruaateratarsinnaanerata annikillisarnissaa, nunarsuaq tamakkerlugu misilittakkat aallaavigalugit nappaalanersuarmik aallartitseratarsinnaaneq aarlerinaateqarmat.

Illoqarfinni ataasiakkaani qaqugukkut akiuussutissamik kapisinissamut ammaassisoqassanersoq Nunatsinni Nakorsaaneqarfiup nittartagaatigut nalunaarutigineqarumaarpoq (corona.nun.gl).

Akiuussutissanik kapisinissamut pilersaarutip iluatsinnissaanut, Danmarkimit akiuussutissanik qaqugu tikittoqarnissaa apeqqutaalluinnarpoq. Taamaattumik allannguuteqartoqarsinnaavoq, siusinnerulaartukkut kingusinnerulaartukkulluunniit aallartissinnaassalluni.

Suliffeqarfimmiit Modernamit akiuussutissat taamaallaat neqeroorutigineqassapput.

Maannamut killiffik
Maanna akiuussutissat siulliit nunatsinnut tikiunneqarneraniit qaammatit 4 1/2- iupajaarput. Maannakkorpiaq inuit 10.921-it akiuussutissamik kapineqarnerat aallartereerpoq katillugillu inuit 6.403-t akiuussutisserneqarnerat naammassereerpoq. 18-it sinnerlugit ukiullit 25,6 %-iisa missaat akiuussutissamik kapitillutik aallartinneqareerput 15,0 %-iilu tamakkiisumik akiuussutissamik kapitereerlutik. Inuiaqatigiit tamarmik akiuussuserneqarnissaat qiviassagaanni (ukioqatigiaat tamarmik) 19,4 %-ii akiuussutissamik kapitinnissaat aallartereerpoq 11,4 %-iilu tamakkiisumik akiuussutissamik kapineqareerlutik.

Naalakkersuisut akiuussutissanik kapuuinermi periusissaanut tunngatillugu anguniarneqartoq tassaavoq, aallaqqaataaniilli utoqqaat immikkullu mianerisassat akornanni tuniluunnerup siaruaatinnginnissaata qulakkeernissaa. Tamatuma kingorna nunap immikkoortuini illoqarfinnit anginerusuniit avinngarusimasut peqqinnissaqarfitsigut killilimmik isumalluuteqarfiusuni akiuussutissamik kapuuinissaq pingaarnersiorneqarnikuuvoq. Naggasiullugu kikkut tamarmik illoqarfinni annerusuninngaanneersut 18-it 65-illu akornanni ukiullit akiuussutissamik kapineqarnissaannut neqeroorfigineqarumaarput.

Illoqarfinni anginerni inuit 65-inik sinnerlugillu ukiullit kiisalu immikkut inissisimasut pingaarnersiuinermi salliutinneqarnikuupput. Taakku tamarmik illoqarfinni taakkunani marloriarlutik kapitinnissaannut neqeroorfigineqarnikuupput. Illoqarfiit sinnerini, akiuussutissamik kapuuinissamut neqerooruteqarfiusuni, innuttaasunut 18-inik ukiulinnit utoqqarnut akiuussutissamik kapuuinissamik neqerooruteqartoqarnikuuvoq. Tamatuma saniatigut Kujallermi nunaqarfinni tamani innuttaasut 18-inik sinnerlugillu ukiullit akiuussutissamik kapineqarnissaannut neqeroorfigineqarnikuupput. Kangerlussuarmi 16-iniit ukiulinniit utoqqarnut akiuussutissamik kapineqarnissaminnut neqeroorfigineqarnikuupput.

Sumiiffinni amerlanerpaani akiuussutissamik kapitikkusuttoqartarpoq. Sumiiffinni tamani kommunip peqqinnissaqarfiullu akornanni qanimut suleqatigiittoqarnikuuvoq. Tasiilami, Qaanaami kiisalu nunaqarfinni akiuussutissamik kapitittut 80 %-iupput, naak unammilligassat annertusimagaluaqisut pissutsillu allat aaqqitassaasimagaluartut. Illersorneqarfik nunatta kujataani kitaanilu assartuussinikkut annertuumik ikiuutaanermini tapertaanikuuvoq.

Nunatta immikkoortuni suli akiuussutissanik kapuuinissat aallartinneqarnikuunngillat. Tassani pineqarput Upernavik, Uummannaq taakkulu nunaqarfii kiisalu Kitaani nunaqarfiit amerlanerpaartaat. Sumiiffinni taakkunani inuiaqatigiit katillugit 7.395- iupput, inuiaqatigiinnit 13 %-it missaaniittut najugaqarput.

Nuna tamakkerlugu akiuussutissanut tunngatillugu killiffik
Takussutissiami tullinnguuttumi nuna tamakkerlugu killiffik sukumiisumik takussutissaqarpoq:

Sumiiffiit  Inuiaqatigiit (Kikkut tamarmik/ 18+)  Killiffik, 1. Akiuussutissamik kapuuineq  Killiffik, 2. Akiuussutissamik kapuuineq  Akiuussutissiineq, eqimattani siullerpaamik kapuuineq  Akiuussutissaq 
Qaanaaq, nunaqarfii ilanngullugit  758/531  Kikkut tamarmik 18-inik sinnerlugillu ukiullit  Aalajangersarneqarnikuunngilaq    Moderna 
Upernavik, nunaqarfii ilanngullugit 2.731/2.186  Aallartinneqarnikuunngilaq. Pilersaarut: 4. juni  Start 3. juli 2021    Moderna 
Uummannaq, nunaqarfii ilanngullugit  2.272/1.883  Aallartinneqarnikuunngilaq. Pilersaarut: 25. maj (sap. akun. 21)  Sap. akun. 25 (22. juni 2021)    Moderna 
Ilulissat  4.710/3.549  65-inik sinnerlugillu ukiullit eqimattallu mianerisassat  Eqimattat tamakkiisumik kapitereernikuupput  65+: 84%  Pfizer 
Nunaqarfiit, Ilulissat  349/261  Aallartinneqarnikuunngilaq. Pilersaarut: Utaqqimaarneqarpoq      Moderna 
Qeqertarsuaq  849/647  Kikkut tamarmik 18-inik sinnerlugillu ukiullit  Sap. akun. 20  18+: 81%  Moderna 
Qasigiannguit  1.071/818  Kikkut tamarmik 18-inik sinnerlugillu ukiullit  Sap. akun. 20  18+: 80%  Moderna 
Aasiaat  3.035/2.492  65-inik sinnerlugillu ukiullit eqimattallu mianerisassat  Eqimattat tamakkiisumik kapitereernikuupput  65+: 91%  Pfizer 
Nunaqarfiit, Aasiaat, kiisalu Kangaatsiaq  1.357/977  Aallartinneqarnikuunngilaq. Pilersaarut: Sap. akun. 21      Moderna 
Sisimiut  6.249/4.636  65-inik sinnerlugillu ukiullit eqimattallu mianerisassat  Eqimattat tamakkiisumik kapitereernikuupput  65+: 88%  Pfizer 
Nunaqarfiit, Sisimiut  627/486  Kangerlussuaq: 16-inik sinnerlugillu ukiullit. Sinnerini aallartitsisoqarnikuunngilaq Pilersaarut: Utaqqimaarneqarpoq    Kangerlussuaq: 70%  Pfizer 
Maniitsoq  2.486/1.916  50-inik sinnerlugillu Ukiullit eqimattallu mianerisassat    65+ årige: 76%  Pfizer 
Nunaqarfiit, Maniitsoq  570/435  Aallartinneqarnikuunngilaq. Pilersaarut: Utaqqimaarneqarpoq       
Nuuk  18.800/14.4 96  65-inik sinnerlugillu ukiullit eqimattallu mianerisassat  Eqimattat tamakkiisumik kapitereernikuupput  65+: 81%  Pfizer 
Nunaqarfiit, Nuuk  305/252  Qeqertarsuatsiaat kiisalu Arsuk: 16+/18+ -it tamarmik. Kapisilinni aallartitsoqarnikuunngilaq. Pilersaarut: Utaqqimaarneqarpoq  Qeqertarsuatsiaani aappassaanik akiuussutissamik kapuuineq naammassineqareerpoq  Qeqetarsuatsiat (16+): 61% Arsuk: 61%  Qeqertarsuatsiaani Pfizer, Arsummi Moderna 
Paamiut  1.247/957  65-inik sinnerlugillu ukiullit eqimattallu mianerisassat  Eqimattat tamakkiisumik kapitereernikuupput  65+: 83%  Pfizer 
Qaqortoq  3.037/2.296  65-inik sinnerlugillu ukiullit eqimattallu mianerisassat  Eqimattat tamakkiisumik kapitereernikuupput  65+: 87%  Pfizer 
Narsaq  1.392/1.079  Kikkut tamarmik 18-inik sinnerlugillu ukiullit  17. – 18. maj  18+: 73%  Moderna 
Nanortalik  1.169/889  Kikkut tamarmik 18-inik sinnerlugillu ukiullit  Aappassaanik akiuussutissamik kapuuineq naammassineqareerpoq  18+: 64%  Moderna 
Nunaqarfiit, Kujalleq  856/666  Kikkut tamarmik 18-inik sinnerlugillu ukiullit  Aappassaanik akiuussutissamik kapuuineq naammassineqareerpoq  18+: 59%  Moderna 
Tasiilaq nunaqarfiilu  2.747/1.860  Kikkut tamarmik 18-inik sinnerlugillu ukiullit  Aallartinneqarnikuunngilaq  18+: 81%  Moderna 
Ittoqqortoormiit aammalu Nerlerit Inaat  363/248  Kikkut tamarmik 18-inik sinnerlugillu ukiullit  19. – 21. maj.  18+: 87%  Moderna 
Pituffik (Thule Air Base) kiisalu allat  56/56 12/12  Sakkutooqarfissuaq aqqutigalugu kapitittussat      Moderna 
Katillugit  56.421 / 42.614         

Annertunerusumik paasisaqarusunnermi nakorsaaneq Henrik L. Hansen henh@nanoq.gl aqqutigalugu saaffigineqarsinnaavoq.