25. novembari 2020 tassaavoq Naalagaaffiit Peqatigiit nunarsuaq tamakkerlugu arnanut persuttaasarnerup unitsinnissaanut ullorititaat

Ulloq taanna ukiut tamaasa Naalagaaffiit Peqatigiit nunarsuaq tamakkerlugu arnanut persuttaasarnerup unitsinnissaanut ullorititarisarpaat.

Persuttaasarnermut tunngatillugu ajornartorsiut arlalitsigut piusarpoq aammalu timikkut persuttaanertut, tarnikkut persuttaanertut, kinguaassiuutitigut atornerluinertut, aningaasaqarnikkut aqutsinertut, pigisanik aserorterinertut aammalu ataqqinassutsimut attuumassutilimmik persuttaanertut ersertarlutik.

Persuttaasoqarsimaneranik nalunaarutit amerliartuinnartut, Kalaallit Nunaanni Politiit 2019-imi ukiumoortumik kisitsisitigut paasissutissaannit takuneqarsinnaavoq. Taamaalilluni 2019-imi Kalaallit Nunaanni nalunaarutiginninnerit 936-iusimapput, innuttaasut amerlassusaannut naleqqiullugu Danmarkimiit pingasoriaammik qaffasinnerullutik. Atornerluinerpassuit persuttaanerpassuillu nalunaarutigineqarneq ajortut eqqarsaatigalugit kisitsisit taakku arlerinaateqarput. Innuttaasut pillugit misissuinerit ukiut tallimat matuma siorna ingerlanneqartut takutippaat, arnat 63 %-ii inersimasuunermini piffissap ilaani persuttarneqarsimasut imaluunniit annertuumik nakuuserfigineqarnissaminnik siorasaarneqarsimasut. 2018-imi innuttaasut pillugit misissuinermi kingullermi persuttaasarneq 57 %-inik appariaateqarsimavoq. Taamaattorli politiit kisitsisiitaat sanilliutissagaanni takuneqarsinnaavoq, persuttaasarnerpassuit nalunaarutigineqarneq ajortut. Angutit arnatulli amerlatigingajattut persuttarneqartartut maluginiassallugu pingaaruteqarpoq. Arnanut persuttaasoqarnermi inooqataasuukkajuttarpoq, paarlattuanilli angutit ilaqutariit avataanni inummit persuttarneqakkajuttarlutik.

Inuit pisinnaatitaaffiinik unioqqutitsinerit taakku persuttarneqartumut aammali taassumap qitornaanut ilaqutaanullu annertuumik kingunerluuteqartarput. Akornusiinerit inuiaqatigiinni ineriartornissamik, toqqissisimanissamik isumannaassutsimillu innarliisarput.

”Anaanaga annersartittoq Qiavunga. Saaffissaqanngilanga”. ”Eqqaamasamma ilagaat arfininngornermi ilaanni, uanga, atanngitikka anaanagalu innaratta, taanna (ataataa) kamattorujussuulluni oqaatsinik kusanaatsunik oqalummat. anaanaga toqunniarlugu kingornalu imminoriarluni. tamaanga killippunnga naak suli allagassaqaraluaqalunga(Meeqqat Illersuisoqarfiata 2015-2018-imi suliaanit).


Taamaammat Kalaallit Nunaanni arnanut persuttaasarnerup akiorniarneqarnerani unitsinniarneqarneranilu, ajortornartorsiutip eqqartorneqarnissaa aammalu arnanut nakuusernermik akuersaartarnerit, utoqqatsissuteqartarnerit isiginngitsuusaartarnerit akiorneqarnissaat pingaaruteqarpoq.
 
Nunat Avannarliit Ministeriisa Siunnersuisoqatigiivi aammalu Kalaallit Nunaanni Naligiissitaanissamut Siunnersuisoqatigiit isumasioqatigalugit, tassani qanigisariit akornanni persuttaasarneq pillugu ajornartorsiummik oqallitsitseqataanertalimmik isumasioqatigiisitsinissamik pilersaaruteqartoqarpoq. Coronamut tunngatillugit pisut peqqutaallutik isumasioqatigiisitsinissaq ukiup tullianut kinguartinneqarpoq. Isumasioqatigiisitsinissami suliamik ilisimasallit suiaassutsimut attuumassuteqartumik persuttasoqartarneranut aammalu qanigisariit akornanni persuttaasoqartarneranut atatillugu suliaqartartut piginnaanngorsaqqinneqarnissaat siunertaavoq, nunani avannarlerni ilisimasat pissarsiarineqarsinnaasut nutaajunerpaat atugassaqqinnerpaajusut qitiutinneqassallutik.

”Inersimasut tamarmik maligassiuisuunissaannut kaammattorusuppakka, taamaasilluni meeqqat inuusuttullu misiginiassagamikku, angajoqqaat inersimasullu ataatsimoorlutik inuiaqatigiinni isummat allanngortinniarneranut suleqatigiittut. Aaqqiagiinngissuteqarnerni nakuuserneq aaqqiissutaanngisaannassaaq. Tamanna qitornatsinnut ilinniartitsissutigissavarput, ilaatigut persuttaaneq atornagu, meeqqat misigissutsinik eqqartuisarnissaannut ikiuinikkut” - taama oqarpoq Anna Wangenheim.

Oqarasuaatikkut siunnersuisarfik "Alliaq" angutinut arnanullu aapparisaminnut persuttaasarnermik saassussisarnermillu ajornartorsiuteqartunut akeqanngitsumik neqeroorutaavoq. Aammattaaq nittartakkami Alliaq.gl-imi aappariinnermi persuttaasarneq aammalu kamak qanoq aqussinnaanerlugu ilinniarsinnaanerlugu pillugit annertunerusumik paasisaqartoqarsinnaavoq.

Annertunerusumik paasisaqarusukkaanni naalakkersuisup allattaa Frederik Siegstad frsg@nanoq.gl-ikkutimalt. mobilikkut +299 293993-imut attavigineqarsinnaavoq.