Siunnersortit iluaqutaapput – eqqarsarluarlunilu atorneqassapput

Siunnersortinik avataaneersunik atuineq piffissaq sivisuumi oqallinnermi – tusagassiorfinni Inatsisartunilu - annertuumik sammineqarput. Isornartorsiuineq marloqiusaavoq. Siunnersortit akisuallaarput – Danmarkimeersuusarput siunnersortinillu nunaqavissunik atuisoqarneq ajorpoq, taamaalillunilu aningaasat nunatsinniiginnartinneqartanngillat. Pingaarnerpaamillu Namminersorlutik Oqartussani nammineq sulisuvut suliassanut atorsinnaasuugutsigit pitsaanerpaassagaluarpoq.

Namminersorlutik Oqartussat naalakkersuisoqarfiini taakkulu suliffeqarfiutaanni ukiut tamaasa siunnersortinit ikiorneqarnermut millionit pingasunik kisitsisitalinnik atuisoqartarnera eqqortuuvoq. Siunnersortinik atuisarneq pillugu oqallissaarisut naalaaraanni, siunnersortit inuttut Danmarkimeersutut, Hugo Bossinik kavaajalittut, Namminersorlutik Oqartussanut akisoorujussuarmik akiliisitsisartutut, suliaallu atorsinnaannginnatsigit eqqaavimmut igiinnartarivut oqaatigineqartarpoq.  

Piviusorli taamaanngilaq. Aallaqqaammut siunnersortit avataaneersuut Peqqinnissaqarfimmi sinniisunit, siunnersortit suliffiup iluanit piffissaq sivisunerusumik atorneqartartunut aamma isumaqatigiissuteqarfigisanut immikkuullarissumik ilisimasalinnut, piffissaq aalajangersimasoq sivikitsumi ajornartorsiutinik pisariusunik annertuunillu aaqqiissusiortartunut. Oqaasinnaat atorlugit siunnersortit avataaneersut tassaapput assigiinngitsorujussuarnik ”assannik nillertunik kissartunillu” ilinniagallit. Siunnersortivut maanngaanneersuullutillu nunanit allaneersuusarput, amerlanertigut Danmarkimeersuusarlutik.

Siunnersortit avataaneersut pisariaqartinneqarpat?
Isornartorsiuisartut nunaqavissut siunnersortinik avataaneersunik atuisarnermi taakku ilumut atorfissaqartinnerivut isorisarpaat. Namminersorlutik Oqartussani arlalinnik pisariaqartitaqartarpugut, tassanilu nammineq ilisimasavut amigartarput. Allatut oqaatigalugu siunnersortit avataaneersut qaqugukkut pisariaqartitsinerup pilersarnera aallaavigalugu immikkoortiterneqarsinnaapput. Paasinartuutitsinissaq pillugu immikkoortitsineq suliassanut allaffissornermut attuumassuteqartunuinnaq killilerparput, taakkuummatami oqallinneqarnerpaajusut.

Siulleq attaveqaqatigiinnermut tunngasunik pisariusunik pilersitsinermut tunngasinnaavoq, soorlu erngup nukinganik innaallagissiorfiliornermut imaluunniit suluusalinnik mittarfinnik tallisaanermut. Taamaattoqarnerani piginnaasat immikkuullarissut – ingeniørimit kukkunersiuisunut eqqartuussissuserisunullu – pisariaqartinneqartarput. Suliassat taamaattut nalinginnaasumik Namminersorlutik Oqartussani suliarineq ajorpavut, taamaammallu piffissaq sivikitsumi siunnersortit avataaneersut immikkuullarissunik ilisimasallit sulisinnissaat isumatusaarneruvoq.

Taakku nalunaaquttamut tiimisiai – qularutissaanngitsumik – qaffasissorujussuarmiipput. Kisiannili attaveqaatit piusinnaasut (ingeniøri) eqqortumik akilerlugit (kukkunersiuisoq) kiisalu kia aalajangersakkanik sunik toqqammaveqarluni sanaartornissaanut suliariumannittussarsiuussinerup isornaatsumik ingerlanneqarnera (eqqartuussissuserisoq) isumannaarneqartarpoq. Taamaaliortoqanngippammi arlaata ajutoornerani siunnersortinut aningaasartuutinit annertunerujussuarmik aningaasartuuteqarsinnaavugut. Ingammik sulianut taarsiissuteqarnissamut tunngasuni eqqartuussivitsigoortariaqartuni. Ilaasalumi sooq siunnersuisartunik maani najugaqartunik atuisannginnerput ilaasa akerliliinerminni oqaatigisinnaavaat.

Siunnersuisartut maani najugaqartut sapinngisamik annertunerpaamik atorneqartarput
Pisariaqartitsilernitsinni siulliullugu siunnersuisarfiit tamaanimiunik atuisarnerput erseqqissaatigilara. Taamaattoq ilisimasat immikkuullarissut maani pigineqannginnerat ilaatigooriarluni pisarpoq. Tassunga atatillugu siunnersuisarfiit maaniittut sullissinerit siammasissunik neqerooruteqartuunerat, akerlianillu nunani allani suliffeqarfissuit siunnersuinermik ingerlatsisut immikkorluinnaq qaffasissusilimmik suliassanik aalajangersimasunik immikkoortoqartarnerat eqqaamassavarput. Taamaammallu taamaariarluta allatut ajornartumik ilisimasat taakkorpiaat avataanit pissarsiarisariaqartarpavut.

Tamannattaaq maanna kommunini namminersorlutillu oqartussani allaffissornerup digitaliunersumik ingerlanneqalernissaa pillugu, qarasaasiatigut aaqqissuussinitsinnut atatillugu pisortani annertuumik aningaasaliinitsinni atuuppoq. Allaffissornitta eqaannerulerlunilu akikinnerulernissaa taamaaliornermi anguniagaavoq. Taamatut suliniarnermi qarasaasialerinermik siunnersortit avataaneersut, qarasaasianut programiliornerni, ikkussuinerni kiisalu naatsorsuuserinermut atortorissaarutini aalajangersimalluinnartuni sulisunik ilinniartitsinerni, atornissaat pissusissamisoorpoq.  

Ilinniagallit ilaasa sulisoriinnarsinnaanerat ajornakusoortarpoq
Siunnersortinik avataaneersunik pisariaqartitsineq assersuutigalugu naalakkersuisoqarfiit piffissami inatsisileritooqannginnerisa nalaanni pilersinnaasarpoq. Taamaammat piffissami aalajangersimasumi eqqartuussissuserisut maani najutaqartut suliassanik inatsisilerinermut tunngasunik, nalinginnaasumik naalakkersuisoqarfinni suliarineqartartunik suliaqarnissaannik allatut ajornartumik suliakkerneqartariaqartarput. Naalakkersuisoqarfilluunniit allatut iliorluni piffissami aalajangersimasumi inatsisilerituumik sulisitsisariaqartarpoq.

Tamanna soorunami naammaginavinngilaq, naalakkersuisoqarfiimmi sulisussatut aalajangikkatut amerlatigisunik inatsisileritooqartariaqarmata. Aalajangersimasunilli ilinniagallit ilaat, soorlu inatsisilerituut aningaasarsiornermillu qaffasissumik ilinniagallit, piffissami sivisuumi sulisoriinnarniartarnerat ajornakusoortarpoq. Namminersorlutik Oqartussat ukiut ingerlaneranni suliniutinik arlalinnik misiliipput – taakkuli iluatsitsiffiunngillat. Taamaattunik ilinniagallit atorfissaqartinneqartorujussuunerat nassuerutigisariaqarpavut, suliffeqarfiillu namminersortut amerlanertigut aningaasarsianik sulinermilu atugassarititanik uagut neqeroorutigisinnaasatsinnit pitsaanerusunik taakkununnga neqerooruteqartarput.

Tassunga tapiliullugu pisortat ingerlatsiviisa ilisimasat Namminersorlutik Oqartussat pisariaqartitaat tamaasa pigisinnaanngimmatigit tikkuarneqassaaq. Tamannarpiarlu pissutigalugu sulisorisimasanik isumaqatigiissuteqarnissamik, imaluunniit siunnersuisartunik maani najugaqartunik isumaqatigiissutit malillugit atorfilinnit qaffasinnersumik nalunaaquttap akunneranut akeqartunik suli pisariaqartitsiuassaagut.

Misissueqqissaarnerit naalakkersuinermut attuumassuteqartut
Suliat pingajuat tassaavoq Inatsisartuni amerlanerussuteqartut ajornartorsiutinik suugaluarnersunilluunniit misissueqqissaartoqarnissaanik aalajangerneranni, siunnersortinik avataaneersunik atuisarneq. Akuttunngitsumik taakku suliarineqarnissaannut isumalluutinik nammineq pitsinnik avataaneersunilluunniit atugassanngortitsisoqartariaqartarpoq. Namminerlu sulisut atorlugit suliarinerani amerlanertigut paasissutissanik katersinermi nassuiaammillu suliaqarnermi katillugit ukioq ilivitsoq sulisup nalinga atorneqartariaqartarpoq. Piffissat suliaqarfiit taakku naalakkersuisoqarfimmi suliassanik nalinginnaasunik atorneqarsinnaagaluarput.

Naalakkersuisunut ilaasortatut Inatsisartut aalajangiisarneri akuliuffigissanngilakka, taamaattoq nassuiaatit taasamma piffissartornartorujussuullutillu akisusarnerat erseqqissaatigerusuppara, taamaammallu Inatsisartut Namminersorlutik Oqartussat nalunaarusiornissamik piumasaqartillutik tamanna aamma eqqarsaatersornerminnut ilannguttassagaat kaammattuutigissavara. Ingammik maanna Inatsisartuni siunnersortinik avataaneersunik atuisarnitta annikillisinneqarnissaanik isumaqatigiinnitta nalaani.

Attuumassuteqanngitsut misissueqqissaarneri
Suliassat sisamaat tassaapput inatsisissatut siunnersuutip aningaasaqarnikkut inatsisilerinikkullu kingunerisinnaasaanik attuumassuteqanngitsunik misissuititsinissamik kissaateqartoqartillugu pilersarpoq. Immikkut ilisimasalik attuumassuteqanngitsoq soorunami avataaneersuusariaqartarpoq, allatut oqaatigalugu siunnersorti avataaneersoq.

Kaammattuutit nutaat
Namminersorlutik Oqartussat siunnersortinik avataaneersunik atuinitsinni nalilersuilluartarnissatsinnik Inatsisartut oqariartuutaat Naalakkersuisut isumaqatigaat. Taamaammat Naalakkersuisut periutsit arlallit atorlugit Namminersorlutik Oqartussani siunnersortinik avataaneersunik atuinermi kaammattuutinik arlalinnik imaqartumik nalunaarusiortitsivugut. Nalunaarusiaq taanna sapinngisamik piaarnerpaamik Inatsisartunut agguaanneqassaaq.

Pitsaassutsip qaffasinnerusup akikinnersumik akilertarnissaanut periutsinik assigiissaarinissaq nalunaarusiami anguniarneqarpoq. Tulliullugu siunnersortit ilisimasaasa sulisunut ingerlateqqinneqartarnissaat pikkorinneruffigisariaqarparput, taamaaliornikkut siunissami taakkuninnga atuinissamik pisariaqartitsineq minnerpaamiissinnaaqqullugu. Naalakkersuisoqarfik suliassamik aallartitsitinnagu, minnerpaamik suliffeqarfinnik marlunnik attaveqaqqaarlutik siunnersortinik avataaneersunik isumaqatigiissusiortarnissaat tunngavissaatinneqarpoq.

Neriuppunga siunissami annertunerusumik sooq siunnersortinik avataaneersunik atuisariaqarneq oqallisiginagu qanoq, qanorlu iliorluta siunnersortinik avataaneersunik atuisarnerput oqallisigisinnaassagipput!

 

Vittus Qujaukitsoq, Aningaasaqarnermut Naalakkersuisoq

 

Attaveqarfissaq:

 

Martin Christiansen (Aningaasaqarnermut Naalakkersuisoqarfik)

Toqq: 345213

MCHR@nanoq.gl

 

Misissuineq uani atuarsinnaavat