Qilaatersornerup kulturikkut kingornussanut ilanngunneqarnissaa pillugu siunnersuut atsiorneqarpoq UNESCO-mullu nassiunneqarluni

2018-imi Naalakkersuisut aalajangerput Qilaatersornerup kulturikkut kingornussanut ilanngunneqarnissaanut siunnersuut, kulturikkut kingornussat tigussaanngitsut UNESCO-mi allattorsimaffiannut ilanngunneqarnissaa pillugu, danskit kultureqarnermut ministeriaqarfiannut nassiunneqassasoq. Aalajangerneq pivoq tamanna pillugu Nunatta Katersugaasiviata Allagaateqarfiatalu aammalu qilaatersortartut inassuteqarnerat tunngavigalugu.

Kulturikkut kingornussanut tigussaanngitsunut allattorsimaffimmi nunani assigiinngitsuni nunallu assigiinngitsut akimorlugit kulturikkut kingornussat tigussaanngitsut assersuutissaqartinneqarput, matumanilu annerusumik ersersinniarneqarput kulturikkut kingornussat assigiinngitsorpassuunerat qanorlu annerusumik ilisimaneqalernissaasa pingaaruteqartiginera qularnaarlugu.
Allattorsimaffik tulleriiaaqqissaakkamik eqqarsaataanngilaq, kisiannili kulturikkut kingornussat tigussaanngitsut suusinnaanerinik assersuutitsialannik imaqarluni. UNESCO-p kulturikkut kingornussanut tigussaanngitsunut allattorsimaffiutaa ilusilersugaavoq kulturinik uumassusilinnik inunnik imminnut attavilersuisunik ersarissaasussatut. Allattorsimaffiit taamaattumik immikkuullarissunik ilaqartanngillat, kisiannili inuit ilisarisinnaasaannik, soorlu qitseriaatsinik, nerisassanik aammalu nalliutorsiortarnernik.

Canada-p aamma Rusland-ip UNESCO-p kulturikkut kingornussanut tigussaanngitsunut allattorsimaffiutaa akuersissutigisimanngilaat, USA-lu UNESCO-mit anisimalluni.
Kalaallit Nunaat maannangaaq issittumi nunatuaalerpoq inuit kulturikkut kingornussassaat tigussaanngitsut pillugit UNESCO-p allattorsimaffianut ilanngutsitsinissamut qinnuteqarsinnaasoq. Qinnuteqaat, Qilaatersorneq – Inuit Drum Dancing and Singing, imatut allanneqarsimavoq Issittumi nunap inoqqaavi allat qilaammik atuisartut aamma ilanngunneqarsinnaatillugit. Nunat taaneqareersut arlaat arlallilluunniit 2003-mi isumaqatigiissummut akuersissagaluarpata Qilaatersornerup Kalaallit Nunaata ilanngunneqarnera apeqqutaatinnagu allattorsimaffimmut ilanngunneqarnissaanik qinnuteqarsinnaassapput.

Allattorsimaffiup kingornussanut tigussaanngitsunut sinniisuusup saniatigut aamma allattorsimaffik illersuinissamik immikkut maanna pisariaqartitsiviusunut nalunaarsuiffik kiisalu nunani ilaasortaasuni illersuisarnermut ileqqut pitsaasut pillugit nalunaarsuiffik ilaavoq. Tamatumani immikkut aallunneqarput kingornussat tigussaanngitsut ingerlatiinnarneqarnissaat, imaappoq aaqqissuussinerit pitsaasut, suliniutit aamma ingerlatsinerit kulturikkut kingornussanut tigusaanngitsunut tunngatillugu ingerlateqqinneqarsinnaasut.

Ilinniartitaanermut, Kultureqarnermut Ilageeqarnermut Nunanullu Allanut Naalakkersuisoq Ane Lone Bagger tamatumunnga atatillugu imatut oqaaseqarpoq: Qilaatersorneq kalaallit kulturitsinni pingaaruteqartumik inissisimavoq, taamaattumillu nuannaarutissaavoq maanna qinnuteqaat atsiorneqarsimalermat UNESCO-mullu nassiunneqarluni. Naalakkersuisut, Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfiatalu aamma suliami matumani soqutigisaqartut naatsorsuutigaat allattorsimaffimmut ilanngunneqarnerup ilaatigut kingunerissagaa qilaatersornerup tamatumalu pingaarutaasa suli annerusumik maluginiarneqalernera, taamalu qilaatersornerup kulturikkut kingornussatut uumassusilittut ingerlaannarnissaa.

Danmark ataatsimut UNESCO-mut qinnuteqaatinik assigiinngitsunik pingasunik nassiussivoq. Kalaallit qinnuteqaataata ”Qilaatersorneq”-rup saniatigut ukua qinnuteqaataallutik:

Danskit - tyskillu qinnuteqaataat
Danskit-tyskit killeqarfianni ikinnerussuteqartut 2016-imi peqatigiillutik kulturikkut kingornussanut “danskit aamma tyskit ikinnerussuteqartut aaqqissuussinerat” innersuuppaat eqqissisimasumik inuiaat marluk inooqatigiittut kulturikkut assigiinngisitaartunik atugassaqarfiusunik” ilanngunneqarnissaat inassuteqaatigaat. Ikinnerussuteqarluni aaqqissuussineq kulturikkut assigiinngissutsinut attaqqinninnermik, kulturikkullu assigiinngiiaartunerup pigissaarnerulissutaasarnerannik paasinninnermik tunngaveqarpoq.

Nunat avannarliit umiatsialioriaasiat - nordiske klinkbådstradition
Nunat avannarliit qinnuteqaataat umiatsialioriaaseq sallilikkat kipungasumik qaleriaarlugit taaneqartoq- klinkbådstradition. Ileqqutoqaq taanna umiatsialiortarnermi nunat avannarliit sineriallit kulturikkut kingornussaraat. Norge pingaarnertut sanariaatsimi tassani inissisimavoq, kisiannili Sverige, Island, Savalimmiut, Finland, Åland aammalu Danmark inassuteqaateqarnermi peqataapput.



Attavissaq sukumiinerusumik paasisaqarusuttunut:
Line Hasselriis (Ilinniartitaanermut, Kultureqarnermut Ilageeqarnermullu Naalakkersuisoqarfik)
Toqq/direkte 345708
LAND@nanoq.gl