Danmarkimit ikiorsiissutinut Kalaallit Nunaata ilanngussaqarnera

Kalaallit Nunaanni meeqqanut suliniutissanut Danmarki qallunaat aningaasanut inatsisaanni katillugit 80 mio. kr.-inik immikkoortitsisimammat nuannersuuvoq. 2020-imut aningaasanut inatsisissatut siunnersuummi, ullumikkut Inatsisartuni pingajussaaneerneqartussami, kalaallit aningaasaleeqataasinnaanerat pillugu Naalakkersuisuisut kajumissaaruteqarput.

Kalaallit Nunaanni meeqqanut suliniuteqarnissamut ukiumut 20 mio. kr.-it immikkoortinneqartassasut qallunaat aningaasanut inatsisissaminnut isumaqatigiinninniarnerminni isumaqatigiissutigaat, aamma suliniummut pisussamut Naalakkersuisut ilanngussaqarnissaminnut akisussaaffeqaqataanertik arajutsisimanngilaat.

Kalaallit ilanngussaqarnerat

Suliniutit ingerlareersut suliniummut ataqatgiissaagaassapput ilanngunneqarlutillu. Tamatuma saniatigut aningaasanut inatsisissatut siunnersuummi Naalakkersuisut aningaasanik immikkoortitsipput, taakkulu Tasiilami Kalaallit Nunaatalu sinnerani isumaginninnermut suliassaqarfimmi suliniutit patajaallisarneqarnissaannut atatillugu ukiumut 7,5 mio. kr.-it angusinnaavat. Sillimmatinit aningaasaliissutit taakku atugassanngortinneqannginneranni, qallunaat oqartussaasuinik, kalaallit aningaasaleeqataanissaannik piumasaqaatitalimmik isumaqatigiissusiortoqarsimanissaa, imaluunniit suliniutinut pilersaarutip akuerineqarsimasup suliarineqareersimanissaa piumasaqaataavoq.

”Aningaasanut inatsisissatut siunnersuut manna aqqutigalugu suliniummut akisussaassusermik tigusinerput soorunalumi aamma ilanngussinissatsinnut pisussaaffeqarnerput takutikkatsigu nuannaarutigeqaara. Taamaammat Inatsisartut 2020-imut aningaasanut inatsisissaq akuersissutigissagaat soorunami assorsuaq neriuutigaara, taamaalilluta meeqqat ikiorniarlugit pingaarutilimmik suliassaq sukkanerpaamik aallartinniassagatsigu. Naalakkersuisoq Martha Abelsen oqarpoq.

Piviusut:

Sulineq sammivinnik pingasunik sammivilerlugu aaqqissuunneqassaaq:

- Pissutsit meeqqamut pingaaruteqartut, inooqatigiinni suliniutit kisiisa eqqarsaatigalugit aamma oqartussaasoqarfiit assigiinngitsunik suliallit akornanni suleqatigiinnermit suliniutigineqartut, Kalaallit Nunaannilu meeqqat inuusuttullu atornerlunneqartarnerannut pitsaaliueqataasussat kiisalu meeqqanut inuusuttunullu innarlerneqarsimasunut imaluunniit sumiginnarneqarsimasunut suliniutit pitsaanerulersinneqarnissaannut suliniutit tunngassuteqartut suliarineqassapput. Tassani ilaatigut sulisunik suliamik suliaqartunik ilinniartitsineq/ilinniartitseqqinneq, ilaqutariinnut ineqarnikkut pissutsit pitsaanerusut il.il. pineqassapput.

- Pissutsit inersimasumut kannguttaatsuliortumut, sumiginnaasumut il. il. pingaaruteqartut. Sammivik inersimasut innarliinissaannik pitsaaliuinernik ilaatigut suliniutinik imaqassaaq. Sammivimmi immikkut inatsisinik atuutsitsinermi suliassaqarfik ukkatarineqassaaq, assersuutigalugu innarliisoqarsimatillugu pinerluttoqarsimanernik paasiniaanerit, kisianni aamma suliassaqarfiit allat aamma pissutsit soorlu kannguttaatsuliortut pitsaanerusumik katsorsartalerneqarnissaat sammivimmi ukkatarineqassallutik.

- Atituumik pitsaaliuinermik suliniuteqarneq. Tassani ilaatigut nalinginnaasumik kisiannili aamma atitunerusumik suliniuteqarneq pineqarpoq, taakkunani inuiaqatigiit avatangiisigineqartut ukkatarineqassallutik, assersuutigalugu paasititsiniaanerit aamma ilisimasat annertusarneqarnerat aqqutigalugu.

Paasisaqarnerorusukkuit ministerip allattaa Inger Heilmann Larsen ugguuna ihla@nanoq.gl-ikkut imaluunniit tlf. + 299 554160 atorlugu attavigiuk