Meeqqat tusaaniartarpagut – taakkumi Kalaallit Nunaata siunissarai

Meeqqat Naalakkersuisunit tusaaniarneqarput aamma meeqqat oqariartuutaat meeqqanut inuusuttunullu suliassaqarfimmi nutaanik suliniuteqartoqartillugu pimoorulluinnarneqartarput. MIO-p nalunaarusiaa ”Naalagaaffiit Peqatigiit meeqqat pisinnaatitaaffii pillugit isumaqatigiissutaannik Kalaallit Nunaanni piviusunngortitsiniarnissamut nuna tamakkerlugu iliuusissamik pilersaarutissamut meeqqat inassuteqaataat” Naalakkersuisut assut soqutigalugu atuarsimavaat, aamma meeqqat inuusuttullu tamarmik pitsaasumik inuuneqarnissaat qulakkeerniarlugu suliaqarnermut isumassarsiorfissatut pingaarutilittut isigalugu.

Naalakkersuisut meeqqat oqariartuutaannik ilaatitsiuarneq ingerlaavartumik suliaraat aamma meeqqat inuusuttullu atugarisaannik pitsanngorsaaniarlutik sulinerminni meeqqat inuusuttullu atugarissaarnerat pillugu suliaqarnermi ilisimasat maannakkut pigineqartut aallaavigalugit suliaqartarlutik. Meeqqat inuusuttullu peqqissusaat, atugarissaarnerat aamma inuuniarnikkut atugarisaat pillugit innuttaasut peqqissusaannik misissuisitsineq aamma meeqqat atuartut pillugit HBSC-mit misissuineq ilisimasanik pingaaruteqartunik amerlisaaqataapput. Taamatuttaaq aamma MIO-p nalunaarusiai Nakuusallu meeqqanik siunnersuisoqatigiivi pingaaruteqartunik kaammattuutaat, Naalakkersuisut sapinngisartik malillugu siunissami meeqqanut, inuusuttunullu aamma ilaqutariinnut suliassaqarfimmi suliniutinut ilanngutitinniartarpaat.

”Meeqqat oqariartuutaat pingaaruteqarput. Meeqqat nunatta siunissaraat, nunattalu pitsaasumik ineriartortinneqarnerani ilaanissaannut pitsaanerpaanik tunngavissaqartinnissaat uagut qulakkiissavarput. Meeqqat inuusuttullu pitsaasumik inuuneqarnissaat qulakkeerniaraanni isumaginninnermut suliassaqarfiup avataani suliniutaasut ilanngunneqartariaqartut pillugit Naalakkersuisut MIO isumaqatigilluinnarpaat. Ineqarnermut ilaqutariinnermullu, ineriartornermut, ilinniagaqarnermut, peqqinnermut aamma sunngiffimmi sammisassaqarnikkut pitsaasunik sinaakkuteqartinneqarnissaq meeqqatut inuunerissuunissamut pisariaqartinneqarpoq”
, Peqqissutsimut, Isumaginninnermut Inatsisinillu Atuutsitsinermut Naalakkersuisoq Martha Abelsen oqarpoq, nangillunilu:

”Meeqqat inuunerissut pillugit uagut inuiaqatigiittut ilaqutariinni, atuarfinni sunngiffimmilu sammisassaqartitsinermi inuuneq pitsaasoq siuarsaavigissallugu ataatsimoorluta suleqatigiittariaqartugut meeqqat oqaasiisa eqqarsaataasalu takutippaat. Tamanna ataatsimoorluni suliassaavoq, inuiaqatigiinni suliniuteqarnermi tamatsinnit peqataaffigineqartariaqartoq, pingaarnertut angajoqqaanit, kommuninit, peqqinnissaqarfimmit, politiinit aamma Namminersorlutik Oqartussanit. Meeqqat inuunerissusaannut imigassamik hashimillu atornerluineq annerpaarpaamik ulorianaataasoq meeqqat erseqqissaateqarnerat pillugu meeqqat tusarnaartariaqarpagut. Meeqqat inuusuttullu tamarmik pitsaasumik inuuneqarnissaat qulakkeerniarutsigu, atornerluineq pillugu pitsaaliuineq suli qitiulluinnaqqissaarpoq”.


MIO-p nalunaarusiaa: ”Naalagaaffiit Peqatigiit meeqqat pisinnaatitaaffii pillugit isumaqatigiissutaannik Kalaallit Nunaanni piviusunngortitsiniarnissamut nuna tamakkerlugu iliuusissanik pilersaarutissamut meeqqat inassuteqaataat”-nni meeqqat 295-it apersorneqarneri innersuutini tunngavigineqarput. Meeqqat oqaasii aamma MIO-p innersuussutai Naalakkersuisut pimoorulluinnaqqissaarpaat, aamma innersuussutit ilaasa amerlasuut meeqqat, inuusuttut ilaqutariillu pillugit periusissanik suliaqarnermi ilaatinneqareernerat nuannaarutigalugu.

Ukiamut periusissianik pingasunik Naalakkersuisut saqqummiussiniarput, taakku ataatsimut isigalugu meeqqanut inuusuttunullu suliassaqarfimmik kivitsissapput, aammalu suliassaqarfiit amerlasuut pillugit meeqqat innersuussutaannut aaqqiissutissanik aalajangersimasunik imaqassallutik. Meeqqanut, inuusuttunut ilaqutariinnullu suliaqarnermi ilaqutariinnut politikki takkuttussaq tamakkiisumik sinaakkusiissaaq. Siunissami suliassanut ilaqutariinnut politikki tunngaviussaaq.
- Naalakkersuisut siunissami ilaqutariinnut politikkissaat, meeqqanik, inuusuttunik ilaqutariinnillu ataatsimut sullissinermi pingaarnertut sinaakkusiisuussaaq. Ilaqutariinnut politikki siunissami sulianut tunngaviliisuussaaq.
- Siunissami innuttaasut peqqissuunissaannut Naalakkersuisut suliniutissaata Inuuneritta III-p meeqqanut inuusuttunullu suliassaqarfiup nalinginnaasumik qaffanneqarnissaa siunertaraa, tassani ilaqutariit atugarliortut kisimik toraarneqassanatik, suliniutilli kikkunnut tamanut tunngasut ukkatarineqassallutik.
- Meeqqanik inuusuttunillu sumiginnaasarneq akiorniarlugu Naalakkersuisut siunissami iliuusissanut pilersaarutaat kommunini sumiginnaasarnerit ikilisinneqarnissaanik siunertaqarpoq. Pitsaaliuinikkut kommunillu allaffissornerisa pitsaanerpaaffissaannut pinissamut, kommunit suliaannik kivitsinissamut suliniutinik aalajangersimasunik iliuusissanut pilersaarut imaqarpoq.

Meeqqat pitsaasumik toqqissisimanartumillu peroriartornissaat qulakkeerniarlugu ilaqutariit pitsaanerpaanik tunngaveqarnissaannik tapersersuinissaq pillugu periusissiat tamarmik ukkataqarput. Meeqqanut inuusuttunullu suliassaqarfimmi pitsanngorsaaniarnermik suliaqarnermi, isumaginninnermut, peqqissutsimut ilinniagaqarnermullu suliassaqarfiit akornerminni suleqatigiinnissaat pisariaqartinneqartoq Naalakkersuisut sianigaat.

Taamaattumik suliassaqarfik pillugu siunissami periusissiassani suliniuteqarnernilu oqartussaasoqarfiit assigiinngitsunik suliallit akornanni ataqatigiissaarineq aamma suleqatigiinneq, Naalakkersuisut immikkut ittumik ukkatariniarpaat.

Attavissaq
Paasisaqarnerorusukkuit naalakkersuisoqarfiup pisortaa Julie P Wilche, e-mail atorlugu: jprw@nanoq.gl imaluunniit oqa. + 299 551190 atorlugu attavigiuk.