Tuttunniarnissamut umimmanniarnissamullu piffissaliussat pisassiissutillu

– Aasaanerani aamma Ukiaanerani 2019.

Matumuuna aasaanerani ukiaaneranilu 2019-mi piffissaliussat piniarfiusussat, tuttutassiissutit kiisalu umimmattassiissutit aalajangerneqartut nalunaarutigineqarput.

Tuttut aamma umimmaat ukiup qanoq ilinera najoqqutaralugu pitsaanerpaamik piniarneqartarnissaat APNN-imiit pingaartinneqarpoq. Taamaammat tuttut sapinngisamik aasaanerani ukiaaneranilu piniarneqartarnissaat aamma umimmaat aasaanerani, ukiaanerani kiisalu ukiuunerani piniarneqartarnissaat anguniarneqartarpoq.

Piniarfik 2-mi – Sisimiut-Kangerlussuaq – ukiuni arfineq-pingasuni kisitsisoqarnikuunani 2018-mi taamatullu Piniarfik 3-mi – Akia-Maniitsoq – ukiuni qulingiluani kisitsisoqarnikuunani aamma Piniarfik 4-mi – Ameralik – ukiuni arfineq-marlunni kisitsisoqarnikuunani 2019-mi Pinngortitaleriffimmiit tuttunik umimmannillu pisortatigoortumik kisitsisoqarpoq. Kisitsinermiit nalunaarusiat 2019-ip naalernerani aatsaat naammassineqarnissaat naatsorsuutigineqarpoq, kisianni pingaartumik tuttut amerlassusaannut missingersuutaagallartut malillugit maannakkut allannguinissamut tunngavissaqarpoq. Piniarfinni pineqartuni 2010-miit 2012-miillu maannamut tuttut ukiumut pisarineqartartut amerlassusaat aalaakkaasuugaluartut tuttut amerliartorsimapput maannakkullu inuussutissarsiutigalugu aamma sunngiffimmi tuttunniarneq ukioq mannaagallartumik sivitsorneqarsinnaavoq. Tuttunniarfinni sinnerani allannguisoqanngilaq.

Ivittuuni apriilimilu 2019-mi minnerpaaffiliinikkut umimmannik kisitsisoqarpoq tamannalu tunngavigalugu pisassiissutit nutaat aalajangerneqarlutik.

Tuttut
1. Piniarfik 2, 3, 4 aamma 5: Inuussutissarsiutigalugu tuttunniarneq 1. augustimi aallartissaaq 31. decembari ilanngullugu ingerlassalluni. Sunngiffimmi tuttunniarneq 1. augustimi aallartissaaq 31. oktobari ilanngullugu ingerlassalluni.
2. Piniarfik 1, 6, 7 aamma 8: Inuussutissarsiutigalugu tuttunniarneq 1. augustimi aallartissaaq 15. oktobari ilanngullugu ingerlassalluni. Sunngiffimmi tuttunniarneq 1. augustimi aallartissaaq 30. septembari ilanngullugu ingerlassalluni.
3. Piniarfik 9 aamma 10 (Kangerluarsorujak, Nuna Prudhoe kiisalu Nuna Inglefield): Inuussutissarsiutigalugu aamma sunngiffimmi tuttunniarneq 1. augustimi aallar-tissaaq 31. decembari ilanngullugu ingerlassalluni.

Tunngavilersuutit: Tuttunniarnermi 2018-imi sunngiffimmi piniartunut aqutsiveqarfik Nuummeersunut 2018-mi 1. maaji sioqqullugu piniarnermut allagartamik akiliinikunut piniarfimmut ataatsimut akuersissummik ataasiinnarmik tunniussisoqarpoq. Taamaaliornikkut akuersissutit 2.287-it tunniunneqarput tassalu piniarfimmut Akia-Maniitsumut akuersissutit 1.162-it piniarfimmullu Ameralimmut akuersissutit 1.125-it. Kisiannili taakkuninnga taamaallaat 771-it pisanik nalunaaruteqarnertalimmik utertinneqarlutik tassalu taamaallaat 34%-ii, tamannalu pillugu tuttut piniarfinni taakkunani marlunni qanoq sakkortutigisumik piniarneqartarnerat tuttoqatigiillu qanoq innerat Pinngortitaleriffimmut aamma APNN-imut nalileruminaappoq.

Erseqqissaatigineqarpoq kommunimiit tuttunniarnissamut akuersissutit ataasiakkaarlugit tunniunneqartassasut tamannalu inuussutissarsiutigalugu aamma sunngiffimmi piniartunut atuuppoq. Akuersissummik pisanik naammaginartumik immersorneqartumik utertitsinikkut aatsaat akuersissummik nutaamik qinnuteqartoqarsinnaavoq. 2018-imi pisaminnik imaluunniit akuersissummik atuinngitsoorsimasut nalunaaruteqarsimanngitsut nalunaaruteqarnissaat piumasaqaataassaaq. APNN-ip kommunit qanimut suleqatigalugit akuersissutinik tunniussisarneq utertitsisarnerlu malinnaaffigivaa utertinneqartannginnerallu akuersissummik qinnuteqaqqissinnaann-ginnermik kinguneqarsinnaavoq.

Erseqqissaatigineqarpoq qamuteralaat, ATV-t kiisalu qamutit motoorinik ingerlatillit allat tuttunik malersuinermi piniarnermilu atornissaat inerteqqutaammata.

Umimmaat
4. Aqutsiveqarfik Maniitsoq: Piniarfik 1-mi, 3-mi aamma 4-mi inuussutissar-siutigalugu sunngiffimmilu umimmanniarneq 1. augustimi aallartissaaq 15. oktobari ilanngullugu ingerlassalluni. Tiggaat tammajuitsussanik piniartitsinermut atugassat aamma kulavaat norrallit piniaqqusaanngillat.
5. Aqutsiveqarfik Sisimiut: Inuussutissarsiutigalugu aamma sunngiffimmi umim-manniarneq 1. augustimi aallartissaaq 15. oktobari ilanngullugu ingerlassalluni umimmattassiissutillu 400-iullutik. Tiggaat tammajuitsussanik piniartitsinermut atugassat aamma kulavaat norrallit piniaqqusaanngillat.
6. Umimmaqarfik Naternaq: Inuussutissarsiutigalugu aamma sunngiffimmi umimmanniarneq 1. augustimi aallartissaaq 15. oktobari ilanngullugu ingerlas-salluni umimmattassiissutillu 120-iupput. Ussuit Nunaat, Ipiutaarsuup Nunaa aamma Eqalummiut Nunaat umimmaqarfimmut Naternamut ilanngunneqarput. Tiggaat tammajuitsussanik piniartitsinermut atugassat aamma kulavaat norrallit piniaqqusaanngillat.
7. Aqutsiveqarfik Qaanaaq: Piniarfimmi Kangaarsummi inuussutissarsiutigalugu sunngiffimmilu umimmanniarnissamut umimmattassiissutit 40-pput. Piniarfimmi Nuna Inglefield aamma Nuna Prudhoe-mi inuussutissarsiutigalugu sunngiffimmilu umimmanniarnissamut umimmattassiissutit allannguuteqaratik 60-iupput. Tiggaat tammajuitsussanik piniartitsinermut atugassat aamma kulavaat norrallit piniaqqusaanngillat.
8. Aqutsiveqarfik Ivittuut: Inuussutissarsiutigalugu aamma sunngiffimmi piniar-nissamut piffissaliussaq allannguuteqarani 1. augustimiit 15. decembari ilann-gullugu ingerlassaaq. Minnerpaaffiliinikkut kisitsineq apriilimi 2019-mi ingerlanne-qartoq tunngavigalugu umimmattassiissutitut aalajangerneqarpoq umimmaat 1-2-ukiullit 30-t angutivissat 12-it arnavissallu 18-it. Tiggaat tammajuitsussanik piniartitsinermut atugassat aamma kulavaat norrallit piniaqqusaanngillat.
9. Aqutsiveqarfik Sigguk: Umimmattassiissutit 150-iunissaat aalajangerneqarpoq 2016-mut, 2017-mut aamma 2018-mut assingusumik. Tiggaat tammajuitsussanik piniartitsinermut atugassat aamma kulavaat norrallit piniaqqusaanngillat.

Tunngavilersuutit: Qaanaap aqutsiveqarfiani Kangaarsummi (Kap Atholl) 2015-mi minnerpaaffiliinikkut kisitsereernerup kingorna inuussutissarsiutigalugu aamma sunngiffimmi piniarnissamut umimmattassiissutit allannguuteqaratik 40-pput, imm. 7 takuuk. Nuna Inglefield-imi umimmanniarnissamut piniarfik 2017-mi kujammut Nuna Prudhoe ilanngullugu allineqarpoq umimmaat kujavartertalermata, imm. 7 takuuk.
Siggummi inuussutissarsiutigalugu sunngiffimmilu umimmanniarnissamut umimmattassiissutit allannguuteqaratik 150-iupput, 2016-mi tusarniaareernerup kingorna aalajangerneqartutut, kisianni piniarfimmi umimmannik minnerpaaffiliinikkut kisitsisoqaqqinnginnerani qaffaasoqaqqissanngilaq, imm. 9 takuuk.
Umimmaqarfiup Naternap kujataatungaani nunaminertat Ussuit Nunaat, Ipiutaarsuup Nunaa aamma Eqalummiut Nunaat umimmaqalersimammata Naternamut ilanngunneqarput, imm. 6 takuuk.

Erseqqissaatigineqarpoq qamuteralaat, ATV-t kiisalu qamutit motoorinik ingerlatillit allat umimmannik malersuinermi piniarnermilu atornissaat inerteqqutaammata.

Sunngiffimmi piniarnermut allagartap 2019-mi 1. maaji sioqqullugu akilereersimanissaa pillugu piumasaqaat immikkut akuersissuteqarnikkut atorunnaarsinneqarpoq.

Sunngiffimmi piniarnermut akuersissutit inunnut ukiut kingulliit qulit iluanni ataavartumik ukiuni marlunni Kalaallit Nunaanni najugalittut inuit nalunaarsorsimaffiannut nalunaar-neqarsimasunut taamaallaat tunniunneqarsinnaanerat pillugu piumasaqaat atuuppoq.

Sukumiinerusumik paasisaqarusukkaanni immikkoortortaqarfimmi pisortaq Amalie Jessen attavigiuk, oqarasuaat 34 53 04, e-mail: amalie@nanoq.gl



Ilanngussaq 1: Nunap immikkoortuini piniarnissamut piffissat pisassiissutillu.
Ilanngussaq 2: Kalaallit Nunaata kitaani tuttunut Piniarfik 1-11.
Ilanngussaq 3: Kalaallit Nunaanni umimmaqatigiit.
Ilanngussaq 4: Maniitsup aqutsiveqarfiani umimmannut Piniarfik 1, 2, 3 aamma 4.
Ilanngussaq 5: Tuttunut Piniarfik 11.
Ilanngussaq 6: Umimmaqarfik Inglefield Land – Prudhoe Land.
Ilanngussaq 7: Umimmaqarfik Naternaq.