Nunat tamalaat aalisarnermi pinerlunniartarnermut nalunaarutaat Kalaallit Nunaannit isumaqataaffigineqarpoq

Nunarsuaq tamakkerlugu aalisakkanik tunisassiornermi aaqqissuussamik nunallu killeqarfii akimorlugit pinerluuteqartarnerit pillugit nunat tamalaat nalunaarutaat Kalaallit Nunaannit isumaqataaffigineqarpoq.

Nunat Avannarliit ministeriisa siunnersuisoqatigiivi aamma norskit Niuernermut Suliffissuaqarnermut Aalisarnermullu ministeriaqarfiat aalisarnermi pinerluu­te­qar­tarnerit (FishCRIME 2018) pillugit nunat tamalaat peqataaffigisaannik Københavnimi ulluni  15 – 16 oktober  2018-imi sisamassaanik ingerlanneqartumik ataatsimeersuartitsipput. 

Nunarsuaq tamakkerlugu aalisakkanik tunisassiornermi aaqqissuussamik nunallu killeqarfii akimorlugit pinerluuteqartarnerit pillugit ministerit nunanit tamalaaneersut nalunaarutaat akuerineqarpoq.
Nalunaarut akuersissutigeqqullugu Norgip Kalaallit Nunaannut kaammattuutigaa aamma Naalakkersuisut marts 2019-imi aalajangiipput akuerineqassasoq.

Nalunaarummi nassuerutigineqarpoq nunarsuaq tamakkerlugu aalisarnermi pinerluuteqartarnerit nunanit aalisarnermik ingerlataqartunit unammillerniagassaasoq annertullunilu pingaarutilik aalisarnermilu pinerluuteqartarnerit akiorniarlugit nunat tamalaat suleqatigiittariaqarnerisa pingaaruteqassusaa ersarissarneqarluni.

Aaqqissuussamik pinerluuteqartarnerit nunanut sinerialinnut angisuunut immikkut eqquisinnaaneri ataatsimeersuarnermi nalunaaruteqarnermi ilanngullugu oqaatigineqarpoq. 2018-imi nalunaarut takujuk uani.

Tunuliaqut
Nunarsuaq tamakkerlugu aalisarnermi pinerluuteqartarnermik ajornartorsiut unioqqutitsilluni aalisartarnerit saniatigut tassaapput nunarsuarmi tamarmi aalisarnermik inuussutissarsiornermi aningaasarsiornissamik siunertaqarluni pinerluuteqartarnerit assigiinngitsut, tamakkulu soorlu tassaasinnaapput akilerneqarluni ileqqorluttuliortarnerit, pinerlunnikkut aningaasarsianik malunnarunnaarsaasarneq,  ikiaroornartunik tuniniaasarnerit, akileraarutissanik akiliinngitsoortarnerit, inunnik inussiaatissanik tuniniaasarnerit suliffimmilu pinerluuteqartarnerit.  Taamatut pinerluuteqartarnerit pissutigalugit nunat sineriallit imartaminnik aalisagaatiminnillu illersuisinnaajunnaartarput taamaasillunilu aalisartut inatsisinik malinnittartut inussutissarsior­sin­naa­nis­sa­min­nut tunngavissaat aserorterneqartarluni.
 
Unammilligassat pineqartut nunani ineriartortuni ajornartorsiutaanerpaapput taakkumi akileraarutitigut isertitassaraluaminnik annaasaqartarput ilutigisaanillu kinguaariit tulliuttut isumalluutissaat isumannaatsumillu inuussutissaqarnissamik suliniutit mangiarneqalersarlutik. Aalisarnermi pinerluttuliorneq amerlanertigut killeqarfinnik qaangiilluni aaqqissugaasumik pinerluttuliornerusarpoq aamma nunarsuaq tamakkerlugu immikkoortortaqarluni.
 
Aalisarnermi pinerluuteqartarnermik akiuiniarneq pillugu Nunani Avannarlerni Ministerit Siunnersuisoqatigiivisa aalisarnermut komité-ata aamma North Atlantic Fisheries Intelligence Group (NA-FIG) Norgemit, Sverigemit, Danmarkimit, Savalimmiunit, Kalaallit Nunaannit Islandimillu ilaasortaaffigineqartup akornanni suleqatigiittoqarpoq. Taakku saniatigut aamma Tyskland, Canada, USA, Irland, Spania, Holland aamma Tuluit Nunaat ilaasortaapput.  Nunat ilaasortaasut tamarmik aalisarnikkut, akitsuusersuinikkut akileraartarnikkullu oqartussaniit immikkut ilisimasaqartunik peqataatitsipput.
 
Suliani annertuuni paasiuminaatsunilu nunat killeqarfii nunaviillu akornanni nunat tamalaat suleqatigiinnerannik atorfissaqartitsisoqarpoq.  NA-FIG-i taamaattumik Interpolimik aamma NP Ikiaroornartut Pinerluttulerinerlu pillugit allaffianik (UNODC) suleqateqarpoq, taakku marluullutik pinerluttulerinermi suliani nunat tamalaat suleqatigiinneranni ikiuunnissamut piginnaatitaapput.
 
Kalaallit Nunaat nunani avannarlerni aalisarnermut suleqatigiiffik aqqutigalugu peqataavoq aamma NA-FIG-imi ilaasortaalluni.
 
Aamma Kalaallit Nunaat nunat avannarliit suleqatigiissitaat aqqutigalugu aalisarnermi pinerluuteqartarnermik akiuiniaanermut siusinnerusukkut tapersersuisarnikuuvoq.  Nunarsuarmi nunat immikkoortuini siullersaallutik Nunat Avannarliit ministerii, 2017-imi, aalisarnermi aaqqissuussamik pinerluuteqartarnerit akiorniarlugit nalunaaruteqarnikuupput. 2017-imi ministerit nalunaarutaat una toorlugu takujuk.

Paasissutissanik suli allanik, uani taaneqanngitsunik pissarserusukkaanni Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfimmut saaffiginnittoqarsinnaavoq, e-mail: apnn@nanoq.gl
 
Sukumiinerusumik paasisaqarusukkaanni Naalakkersuisoqarfimmi pisortaaneq Jørgen Isak Olsen attavigiuk, e-mail: jio@nanoq.gl