Meeqqat atuagarliortut pitsaanerpaanik atugassaqartinnissaat qulakkiissavarput

IA-p politikkikkut oqaaseqartartua, Aqqaluaq B Egede, AG-mi ullumi saqqummiunneqartumi ulloq unnuarlu paaqqinniffinnut suliassaqarfimmi akitigut naleqqussaaneq, pingaartumillu ulloq unnuarlu paaqqinniffinnik imminut ingerlatittunik suleqateqarnermut tunngasunik arlalinnik apeqquteqarpoq, apeqqutillu akerusuppakka.

Siullermik uannut pingaaruteqarpoq erseqqissaavigissallugu meeqqat pisinnaatitaaffiisa eqquutsinnissaasa qulakkeerneqarnissaat pingaaruteqartuusoq, sammisarlu tamanna uanga oqaaseqarfigerusuppara.

Tulliatut ulloq unnuarlu paaqqinniffiit suliaat pillugu assut qujassutissaqarnera oqaatigerusuppara. Meeqqanut atugassarititaasut toqqissisimanartuunissat pingaaruteqarpoq, aamma tamanna meeqqanut angerlarsimaffiup avataanut sungiusimanngisaminnut inissinneqartariaqartunut atuuppoq, taamaattoqarneranilu ulloq unnuarlu paaqqinniffiit imminut ingerlatittut annertuumik suliniuteqartarput, tamassumalu unikaallatsinnissaa uanga soqutigisarinngilara.

Taamaattumik ulloq unnuarlu paaqqinniffiit ilaatigut tulluartumik sinaakkuteqarlutik ingerlanissaannik periarfissiisumik suliassaqarfiup naleqqussaaviginissaa pingaaruteqarluinnarpoq, tamatumunngalu peqatigitillugu pisortat aningaasaliissutaasa pitsaanerpaamik aamma siunertamut siunniunneqarsimasumut atorneqarnissaat qulakkeerneqassammat. Uani pingaaruteqarluinnarpoq aningaasaliissutit sumut atorneqarnersut pillugit tamakkiisumik ammasuunissaq, aamma tamanna kommunit suleqatigalugit ingerlavoq, taakkuami akigititanik akiliisarneq aqqutigalugu paaqqinniffiit naggataatigut aningaasalersorpaat.

Tamanna qulakkeerniarlugu nalunaarummi pitsaassuseq pillugu ulloq unnuarlu paaqqinniffinnut piumasaqaateqartoqarpoq, taakkulu akuerineqarnissamut naammassisimasariaqarput. Taakku ulloq unnuarlu paaqqinniffinnut Naalakkersuisunit pigineqartunut aamma ingerlanneqartunut, aamma paaqqinniffinnut kommuninit imaluunniit nammineq pigineqartunut ingerlanneqartunullu piumasaqaataapput. Ataatsimut isigalugu pingaaruteqarpoq erseqqissaavigissallugu ulloq unnuarlu paaqqinniffiit kikkunnilluunniit pigineqaraluarunik piumasaqaatit pisinnaatitaaffillu assigiit malittussaallugillu pisinnaatitaaffigimmatigit.

Ulloq unnuarlu paaqqinniffiup pitsaassusaa sammisat tulliusut atorlugit nalilerneqartarpoq:

  1. Meeqqat ilinniarnissamut sulinissamullu periarfissaat.
  2. Meeqqat nammineersinnaalernissaminnut aamma ilaquttaminnut attaveqaatiminnullu atassuteqarnissaannut periarfissaat.
  3. Ulloq unnuarlu paaqqinnittarfiup sullinniagai, matumani ulloq unnuarlu paaqqinnittarfiup sullinniakkaminut neqeroorutigisaata imarisai kiisalu meeqqat inuunerminnut sunniuteqaqataanerat ilanngullugit.
  4. Ulloq unnuarlu paaqqinnittarfiup periaasii angusaalu, matumani perorsaanikkut, tarnip pissusaanik ilisimasaqarnikkut imaluunniit ilaqutariinnik katsorsaanikkut suleriaatsit ilanngullugit.
  5. Ulloq unnuarlu paaqqinnittarfimmi aaqqissuussaaneq aqutsisullu.
  6. Ulloq unnuarlu paaqqinnittarfimmi sulisoqarnikkut piginnaasat.
  7. Ulloq unnuarlu paaqqinnittarfimmi aningaasaqarneq, matumani kukkunersiuisumit akuerineqarsimasumik kukkunersiorneqarsimasumik naatsorsuutit ilanngullugit.
  8. Ulloq unnuarlu paaqqinnittarfimmi inissatigut atugassarititat, matumani sullinniakkat pisariaqartitaannut aamma ulloq unnuarlu paaqqinnittarfiup periaasaanut naapertuunnersut ilanngullugit.
Taamaalilluni paaqqinniffiit imminut ingerlatittut missingersuutini naatsorsuutinilu aningaasat sumut atorneqartarnersut erseqqissumik allassimasarpatigit suliassaqarfiup ineriartortinnissaanut aningaasat namminneq atorsinnaavaat.

Aqqaluaq B. Egedep oqaatigaa ulloq unnuarlu paaqqinniffiit pillugit nalunaarut maanna atuuttoq naammattumik tusarniaassutigineqarnani aamma peqataasut ilanngutitinnagit suliarineqarsimasoq. Tamanna uanga paatsuungassutigeqaara. Nalinginnaasumik sapaatip akunnerini tallimani tusarniaanermut piffissarititaasup, juni 2017-imut piffissalerneqarsimasup saniatigut ulluni pingasuni peqataasunut tamanut inatsit pillugu pikkorissartitsisoqarpoq, tassungalu ulloq unnuarlu paaqqinniffinni pisortat peqataanissannut qaaqquneqarsimapput. Tamatuma kingorna nalunaarut Naalakkersuisunit piffissami Aqqaluaq B. Egedep ilaasortaaffigisaanit akuerineqarpoq.

Ilaatigulli ima pisoqartarpoq, nalunaarut ulluinnarni atorneqaleraangat naleqqutinngitsut arlallit malunniuttarlutik, nalunaarullu taanna pillugu tamakku ilaatigut ulloq unnuarlu paaqqinniffinnit uparuarneqarsimapput. Assersuutigalugu ulloq unnuarlu paaqqinnittarfiit pioreersut piumasaqaatinik nutaanik naammassinninnissaminnut atorsinnaasaannik ikaarsaarnermi malittarisassanik ilanngussisoqarsimanngilaq, matumani meeqqat namminneq ineeraqartarnissaat ilanngullugu.

Naleqqutinngitsut taakkua suliarineqarsimapput, nalunaarummullu nutaamut missingiut suliarineqarluni, tassanilu ikaarsaarnermi malittarisassat ilanngunneqarsimapput. Missingiut taanna ukiaq 2018-imi tusarniaassutigineqarsimavoq, tusarniaammullu akissutit arlallit tiguneqarsimapput suliarineqarnerallu naammassineqaqqammerput, taamaalilluni nalunaarut Naalakkersuisunut akuerisassanngorlugu saqqummiunneqarsinnaalerluni.

Taamaalilluni nalunaarummut nutaamut missingiummi ulloq unnuarlu paaqqinniffiit imminut ingerlatittut kaammattuinerisigut ilaatigut meeqqat tamatigut nammineq ineeraqarnissaannut piumasaqaatip avaqqunneqarsinnaanera periarfissinneqarpoq, naak MIO-p aamma Inuit pisinnaatitaaffiinut instittutip taama avaqqussisinnaanerup atuutissannginnera pillugu oqaaseqaateqarsimagaluartut.
Pisut ilaanni qatanngutigiit ineqatigiikkusullutik kissaateqartarnerat uanga tusaaniarsimavara, aammattaaq illoqarnikkut sinaakkutaasut aaqqissuunnissaannut, taamaalillunilu inatsimmik naammassinninnissamut piffissaqartariaqartoq paasivara, tamannalu ullormit ullormut pisinnaanngilaq. Suliassaqarfimmik inatsisitigut naleqqussaanermi paarlangasunik soqutigittarneq uuttortarneqartuaannassaaq, kisianni isumaqarpunga naapeqatigiissutinik naleqquttunik aaqqiisimalluta, peqataasullu tamarmik isumagineqarsimapput, meeqqalli pingaarnerpaatinneqarsimallutik.

Tamatigut meeqqanut pitsaanerusussap siulliutittuaannarnissaa pillugu erseqqissaanissara uannut pingaaruteqarpoq.

Martha Abelsen
Isumaginninnermut Inatsisinillu Atortitsinermut Naalakkersuisoq


Paasisaqarnerorusukkuit attavigineqarsinnaavoq ministerip allattaa Inger Heilmann Larsen e-mailikkut: ihla@nanoq.gl imaluunniit oq. + 299 554160