Qaqqanit annertuumik sisoortoqarsinnaanera pillugu misissuinerit amerlanerit pisariaqarput

Namminersorlutik Oqartussat GEUS-imiit misissukkap inernerinik tigusaqarsimapput, taanna Kalaallit Nunaat tamakkerlugu qaqqanit annertuumik sisoortoqarsinnaanera pillugu aarlerinartorsiorfiusut nalilernerannut inernerugallartunik imaqarpoq. Ornigulluni misissuinissat pisariaqartinneqarput, aarlerinartorsiorfiusunik naammaginarnerusumik naliliisoqartinnagu

Karrat Kangerluani 17. juni 2017-imi qaqqap ilaata annertuumik sisoorsimanerata kingorna Naalakkersuisut aalajangersimapput, Kalaallit Nunaanni qaqqanit annertuumik sisoortoqarsinnaaneranik aarlerinartoqarnera sukumiinerusumik misissorneqassasoq, pissutigalugu innuttaasut isumannaatsumiinnissaat pingaarnerpaatinneqarmat. Misissuinerup naammassineqarnerata kingunerivaa, Kalaallit Nunaanni sumiiffinni qaqqanit  annertuumik sisoortoqarfiusinnaasutut aarlerinaatillit naliliiffigineqartut ikilisinneqangaatsiarsimanerat. Pingaaruteqarpoq malugissallugu, misissuinermi qaqqanit annertuumik sisoortoqarsinnaanera naliliiffigineqarmat. Sumiiffiit eqqaanni aamma inoqutigiit najugaqarfiini, qaqqanit sisoornerit kingunerinik naliliisoqanngilaq, pissutigalugu naliliinermut taamaattumut paasissutissanik pisariaqartunik peqanngimmat. Ornigulluni misissuinerit siulliullugit ingerlanneqassapput, naammannerusumik aarlerinartorsiorfiusunik naliliisoqartinnagu.

Misissuinerit ersersippaat, Karrat Kangerluani qaqqamit sisoortoqarsinnaanera allannguuteqanngitsumik annertoorujussuarmik aarlerinartorsiorfiusoq, pissutigalugu tassani sumiiffeqarmat aarlerinartorsiorfiusunik assigiinngitsuni pingasuni (qaqqarfinnik). Piffinni allani qaqqanit annertuumik sisoortoqarsinnaanera pillugu annertuumik sisoortoqarsinnaaneranut aarlerinaatilinnik inissisimasoqanngilaq.

Misissuinerilli takutippaat, sumiiffinni allani 15-ini (qaqqaqarfinnik) aarlerinartorsiorfiusunik, qaqqallu ilaat annertuumik sisoorfiusinnaanerat pillugu annertuumik sisoortoqarsinnaaneranut aarlerinartorsiorfiusutut imaluunniit annertuumik sisoortoqarsinnaaneranut aarlerinartorsiorfiusinnaasutut nalilerneqarsimasut, taamaammallu qaqqat taakku misissoqqissaarneqassasut, ukiut pingasut tulliuttut ingerlaneranni. Taamaaliornissami Naalakkersuisut danskit naalagaaffiat peqatigalugu aningaasalissutissanik nassaarniarput.

Qaqqat taakku tikkuarneqarsimasut pingaarnertut Qeqertarsuup-Nuussuup-Uummannap Kangerluani inissisimapput, aammattarli Qaanaap, Sisimiut, Nuullu qanittuani sumiiffeqarpoq. Kalaallit Nunaata Danmarkillu naalagaaffeqatigiit akornanni nunap sananeqaataanik misissuisoqarfiat (GEUS) misissuinernik ingerlatsisimasoq, misissuinermini nunap assinginik, silaannarmit assilisanik, assinik, qaammataasanit paasissutissanik il. il. pissarsiarineqarsinnaasunik tunngaveqarsimavoq.

GEUS-ip erseqqissarpaa, ornigulluni misissuinissat pisariaqartut, naammannerusumik ulorianartorsiorfiusunik naliliisoqartinnagu.

Naalakkersuisut qaqqanit annertuumik sisoortoqarsinnaaneranik aarlerinartoq pillugu ornigullunilu misissuinissamut pisariaqartitsineq arajutsisimanngilluinnarpaat. Qaqqanit annertuumik ulorianartorsiorfiusumik sisoortoqarsinnaanera tusarlugu aarlerineq pissusissamisoortuuvoq. Karrat Kangerluani ajunaarnersuaq eqqaamavarput ilisimallugulu, pinngortitarsuaq annertulluinnartunik nukeqartoq. Suli misissuisoqarnissaa pisariaqarpoq, taakkulu piaarnerpaamik ingerlanneqarnissaat pingaaruteqarpoq. Taamaattumik Naalakkersuisut danskit naalagaaffiat suleqatigalugu misissuinissat aningaasaliiffigineqarnissaat qulakkeerniarpaat”, taama oqaaaseqarpoq, Pinngortitamut, Avatangiisinut Ilisimatusarnermullu Naalakkersuisuugallartoq Erik Jensen.

Sullorsuarmi (Vaigatimi) qaqqanit ulorianartumik sisoortoqarsinnaanera annertuumik aarlerinartoqarpoq

GEUS-ip ilaatigut nalilerpaa, Sullorsuarmi siusinnerusukkut sisoortoqarsimanera pissutigalugu, tamaani qaqqanit annertuumik sisoortoqarsinnaanera annertuumik aarlerinartorsiorfiusoq. 2000-imi sisoortoqarnerani Qeqertarsuup sineriaata avannaani, illoqarfimmi aamaruutissarsiorfiusimasumi Qullissani annertuumik atortunik ajoqusiisoqarsimavoq, Saqqamilu sineriak tassaarsuarmik 1,5 meterit missaanik portutigisumit qarsunneqarsimalluni. GEUS-i 2001-imilli tikkuaasimavoq, siusinnerusukkut amerlasuunik sisoortoqartarsimasoq, annertuumillu Sullorsuuup sineriaata annersaani  allanngorartoqartuartoq. Tamanna suli atuuppoq, maannakkullu qaammataasanit paasissutissanit, 3D-iinngortitaniillu siulittuinernit tamanna tunngavilersorneqarpoq. Nunatani taakkunani sumiiffiit arfinillit (qaqqat) ulorianartorsiorfittut tikkuarneqarsimapput, kisianni ingerlanernik sukkatsikkiartortunik imaluunniit qaqqanit taakkunannga ujaqqat sisoortut malunnartumik amerlinerinik naammattuuisoqarsimanngilaq.

GEUS-i naliliivoq, Sullorsuarmit paasissutissanik suli pisariaqartitsisoqartoq, aammalu 2019-imi aasaannartoq nunap ilaani qaqqani ornigulluni misissuinerit ingerlanneqartariaqartut, kiisalu Sullorsuarmi immap naqqanut paasissutissanik ersarinnerusunik katersisoqartariaqartoq. Sullorsuarmi immap naqqanik aamma itissutsinik ilisimasaqarneq pisariaqarpoq, Saqqami aamma Qeqertami tassaarsuaqarsinnaaneranut ulorianartorsiorneq eqqorluartumik naliliiffigisinnaaniarlugu. Upalungaarsimanermut ataatsimiititaliap upalungaarsimanermi suliamut tunngavilimmik naliliinera Naalakkersuisut tusaatissatut tiguaat, tassannga innersuussutigineqarpoq Saqqami illuni ulinnerpaasarfiup tininnerpaasarfiullu qeqqata killiffigisartagaaniit 4 meteriinit qummut qutsitsigisup iluani sapinngisamik unnuisoqassanngitsoq. Kommunip innuttaasut pineqartut oqaloqatigai aaqqiissutissaasinnaasunik kissaatit pillugit. Naalakkersuisut Avannaata Kommunia peqatigalugu Saqqami innuttaasunik ataatsimiisitsiniarput januar 2019-imi.

Kalaallit Nunaata kitaata sineriaani sumiiffinni qulingiluani, qaqqanit annertuumik sisoortoqarsinnaaneranik annertuumik aarlerinartoqarsinnaavoq

Kalaallit Nunaata kitaata sineriaaniittuni sumiiffinni qulingiluani qaqqanit annertuumik sisoortoqarsinnaanera annertuumik aarlerinartoqarsinnaasoq naliliiffigineqarpoq.

GEUS paasissutissat pioreersut atorlugit, ulorianartorsiornerup qanoq annertutigineranik naliliisinnaanngilaq, taamaammat sumiiffiit ulorianartorsiorfiusut piaarnerpaamik misissoqqissaarneqassapput ilaatigut, ujarassiuut qaqqap sivingarnanut ornigullutik misissuinerisigut. Sumiiffiit taakku ilaatigut Siorapaluup, Qaanaap, Upernaviup Kujalliup, Niaqornat, Ukkusissat, Qaarsut, Sisimiut, Qoornup aamma Nuup eqqaani inissisimapput.

Suli atuarit:

Kalaallit Nunaanni qaqqanik annertuumik sisoorfiusinnaasunik misissuineq pillugu nalunaarusiaq GEUS-imit suliarineqarsimavoq aamma aaneqarsinnaavoq uani

Sullorsuarmi sineriak malillugu sumiiffinnik ulorianartorsiortunik tapiliussatut naliliineq GEUS-imit suliarineqarsimavoq aamma aaneqarsinnaavoq uani

Sumiiffiit uloriarnartorsiorfiusut annertusinnaasumik aarlerinartoqarsinnaasut pillugit tapiliussatut nalunaarusiaq GEUS-imit suliarineqarsimavoq aamma aaneqarsinnaavoq uani

Sumiiffiit ulorianartorsiorfiusinnaasut pillugit nunap/immap assinga tapiliussaq GEUS-imit suliarineqarsimavoq aamma aaneqarsinnaavoq uani

Atassuteqarnermut paasissutissat:

Paasissutissat sukumiinerusut pillugit atassuteqarfigiuk:

Upalungaarsimaneq pillugu apeqqutinut Naalakkersuisoqarfimmi pisortaaneq Mette Skarregaard Pedersen, Oqa.: 346476. E-mail: mesp@nanoq.gl atassuteqarfigiuk.

Misissuineq pillugu apeqqutinut Naalakkersuisoqarfimmi pisortaaneq Jørgen T. Hammeken-Holm, Oqa.: 346846. E-mail: joeh@nanoq.gl atassuteqarfigiuk.

Qaqqat sisoorneri aamma tassaarsuaqarnera il. il. pillugit ilisimasanut attuumassuteqartunut apeqqutinut GEUS-imi Pisortaanerup tullia, Flemming Getreuer Christiansen, Oqa.: +45 91333405/20108390. E-mail: fgc@geus.dk atassuteqarfigiuk immaqaluunnuut statsgeologi Nina Skaarup +45 22221676

--

ALLAASERISAT ALLAT:

Kalaallit Nunaanni summiiffinni aalajangersimasuni qaqqanit annertuumik sisoortoqarsinnaanera aarlerinaateqarpoq

Sullorsuarmi qaqqanit annertuumik sisoortoqarsinnaanera annertuumik aarlerinartoqarpoq.

Kalaallit Nunaanni qaqqat ilaasa annertuumik sisoorsinnaanerannut aarlerinartorsiorneq qulaajaaffiginiarlugu ornigulluni misissuinerit pisariaqarput

GEUS qaqqat innaasa sisooratarsinnaanerisa ilisarnaataanik nassaaruni Namminersorlutik Oqartussanut nalunaaruteqassaaq


Paasissutissat

Kalaallit Nunaanni qaqqat sisoorsinnaaneri pillugit