Naalakkersuisut Nuna allanngutsaaliugaq UNESCO-p nunarsuarmi uumassusilinnut pisussanut pilersaarutaanit ilaajunnaarsippaat

Kalaallit Nunaata Avannaarsuarni Nuna allanngutsaaliugaq 1974-imi pilersinneqarpoq. Nuna allanngutsaaliugaq 972.000 km2-imik nunaminertaqartoq aammalu 18.000 km-inik sineriaa isorartussuseqartoq, nunarsuarmi nunat allanngutsaaliukkat annersaraat, aammalu nunami allanngutsaaliukkami taamaalilluni nunatta avannaarsua tamakkerlugu ilaatinneqarpoq. Nuna allanngutsaaliugaanerata saniatigut sumiiffik 1977-imiilli aamma UNESCO-p Nunarsuarmi uummassusilinnut pisussanut pilersaarutaata (Man and the Biosphere) ataani nunarsuarmi uumassusillit sumiiffiattut aamma toqqarneqarsimavoq.

 

UNESCO-p Nunarsuarmi uummassusilinnut pisussanut pilersaarutaa ukiut ingerlaneranni allanngorsimavoq, taamaalillutik Naalakkersuisut isumaqanngillat nuna allanngutsaaliugaq pisussanut pilersaarummut naleqqukkunnaarsimasoq. Taamaattumik Naalakkersuisut aalajangerput sumiiffik ilaajunnaarsinniarlugu.

 

Nunarsuarmi uummassusilinnut pisussanut pilersaarut ukiorpassuit ingerlaneranni tunngavissarititaasunut, pisussanut pilersaarummi ilaanissamut naammassineqarsimasussanut, sanilliullugu allanngorsimavoq. Tunngavissarititaasut ilaat ilaatigut tassaavoq, sumiiffimmi aalajangersimasumik najugaqartunik inoqassasoq, nuna allanngutsaaliukkami taamaattoqarani. Pinngortitamut, Avatangiisinut Ilisimatusarnermullu Naalakkersuisoqarfiup nunat allat nunarsuarmi uummassusilinnut sumiiffeqarfiusut qanimut oqaloqatigisimavai. Naalakkersuisoqarfiup paasivaa, sumiiffiit nunarsuarmi uumassusileqarfiusut allat tamarmik ullumikkut annikinnerujussuarmik annertussuseqartut aammalu aalajangersimasumik najugaqartunik inoqarlutik.

 

Sumiiffiup nunarsuarmi uummassusilinnut pisussanut pilersaarummi ilaajunnaarsinnissaanik aalajangiiniarneq ajornaatsuinnaanngilaq, kisianni Naalakkersuisut paasivaat nuna allanngutsaaliugaq pisussanut pilersaarummut naleqqutinngitsoq. Pinngortitami sumiiffiup asseqanngitsup allanngutsaaliorneqarnissaa aammalu piujuartitsiviusumik atorneqarnissaata qulakkeernissaa Naalakkersuisut pingaartippaat, taamaattumillu nunap allanngutsaaliukkap eqqissisimatitaanera aalajangiusimaannarparput”, oqarpoq Pinngortitamut, Avatangiisinut Ilisimatusarnermullu Naalakkersuisoq Erik Jensen.

 

UNESCO-p Nunarsuarmi uummassusilinnut pisussanut pilersaarutaani ilaajunnaarneq nunap allanngutsaaliukkap eqqissisimatitatut inissisimaneranut sunniuteqassanngilaq. 

 

Pinngortitamut, Avatangiisinut Ilisimatusarnermullu Naalakkersuisoqarfik paasissutissiivoq nunat arlallit ukiut kingulliit ingerlaneranni sumiiffiit nunarsuarmi uumassusileqarfiusut nunaminniittut ilaajunnaarsissimagaat, tassami paasigamikku sumiiffiit taakkua aamma pisussanut pilersaarummut naleqqutinngitsut. 1. august 2018 taamaalilluni sumiiffiit nunarsuarmi uumassusileqarfiusut 45-it missaanniittut nunani arlalinni ilaajunnaarsinneqarsimapput, soorlu Norge-mi, Sverige-mi, Holland-imi aamma Tyskland-imi. Nunarsuarmi uummassusilinnut pisussanut pilersaarut 1971-imili atuussimavoq aammalu ullumikkut nunani 122-ini agguarsimasut sumiiffiit nunarsuarmi uumassusileqarfiusut katillugit 686-iullutik. 

 

Annertunerusunik paasisaqarniarnermi attaveqarfigineqassaaq Naalakkersuisoqarfimmi pisortaaneq Mette Skarregaard Pedersen, email: pan@nanoq.gl aamma oqarasuaat angallattagaq 346476