Amerikamiut isumaqatigiinniarfigineqarnerat ataavartumik ingerlavoq

Amerikamiut aallartitaata Pituffik pillugu aggustip 29-anni 2018-imi oqaaseqaataanut qisuariaat

Amerikamiut aallartitaata Carla Sandsip Kalaallit Nunaannut siullermeerluni tikeraarneranut atatillugu Pituffimmi Thule Air Basemi sullissinissamut isumaqatigiissummut isiginninnera pillugu KNR-imit apersorneqarpoq.

Ilinniartitaanermut, Kultureqarnermut, Ilageeqarnermut Nunanut Allanullu Naalakkersuisoq Vivian Motzfeldt ima oqaaseqarpoq:

”Tikeraarnerani ilassinissaanut periarfissaqarsimavunga, neriuutigilluinnarparalu aallartitap, nunatsinni angalanermini nunarput inuiaqatigiillu pillugit pitsaasumik tikeraarnermini pissarsiffigilluarsimassagai. Sullissinissamut isumaqatigiissutip annaanera pitsaasuunersoq pitsaanngitsuunersorluunnit tusagassiutitigut oqalliseqataaffiginissaa kissaatiginngilara, taamaattorli soorunami isumai maluginiarpakka, maannalu isumaqatigiinniarnermut ingerlasumut peqataannginnera aamma maluginiarneqartariaqarpoq”.

Danskit/kalaallillu amerikamiunik ataavartumik ataatsimeeqartarneranni isumaqatigiinniarnerit inissisimanerlu pillugit paaseqatigiiffiusumik ingerlapput, 2014-miillu maannamut ingerlasimaneq paaseqatigiiffiulluni ingerlanneqarsimavoq. Danmarkip, Kalaallit Nunaata USA-llu illersornissaq pillugu isumaqatigiinniarnerat amerikamiut Kalaallit Nunaanni sakkutooqarfeqarneranni kalaallinut inuiaqatigiinnut annertunerpaamik pissarsiaqaataanissaa siunnerfigalugu ingerlanneqarpoq.

Januar 2015-mi folketingip aalajangiussaa, Inatsisartut aalajangiussaa (UPA2015/39) aammalu martsimi 2015 Joint Statement of the United States and the Kingdom of Denmark aallaavigalugit sinaakkutit iluani amerikamiunik isumaqatigiinniarnerit ingerlapput. Joint Statementimi allassimasut malillugit qaqugukkut kalaallit/danskilluunnit suliffeqarfiutaattut isigineqalissanersoq isumaqatigiittoqarpat sullissinissamut isumaqatigiissusiornissaaq aallartinneqassaaq. Taamaattumik USA-mik isumaqatigiinniarnermi suliffeqarfik qaqugukkut danskinit/kalaallinit  pigineqartutut isigineqalersinnaanersoq isumaqatigiinniarnermi ilanngunneqassaaq. 

Isumaqatigiittoqartinnagu isumaqatigiinniarneq naammassineqassanngilaq. Taama anguniagaqarlutik danskit kalaallillu suliaq ingerlappaat.

”Paasinninnera aallaavigalugu amerikamiunik oqaloqateqarneq pitsaasumik aaqqeeqatigiinnissaq siunertaralugu ingerlanneqarpoq, qularutigineqassanngilarlu sullissinissamut isumaqatigiissut pillugu danskit kalaallillu Naalakkersuisui sullissinissamut isumaqatigiissummut aaqqiissuteqarniarlutik sulinertik ingerlammassuk. Amerikamiut Kalaallit Nunaanni sakkutooqarfeqarnerat kalaallinut inuiaqatigiinnut annertunerpaamik pissarsiaqaataanissaa anguniarneqarpoq. Tamanna annertuumik tapersersorneqarpoq, amerikamiullu aallartitaata oqaaserisai suliap maanna ingerlaneranut allannguuteqartitsinavianngilaq.

Ilanngullugulu Air Greenlandip ukiuni tulliuttuni Pituffimmit Pituffimmullu silaannakkut angallassinissamut isumaqatigiissutaata sivitsorneqarnera pitsaasup tungaanut alloriarnertut isigineqartariaqarpoq”. 

Annertunerusumik paasisaqarusukkuit Naalakkersuisoqarfiup pisortaa Kenneth Høegh attaveqarsinnaavoq; oqarasuaat 345148.