Qimatassat torersarneqartarput

Allattoq: Namminiilivinnermut, Pinngortitamut, Avatangiisinut Nunalerinermullu Naalakkersuisoq Suka K. Frederiksen

Ka­laal­lit Nu­naan­nut A­taat­si­mii­ti­ta­li­a­mit Sø­ren Esper­sen (DF) danskit a­va­ta­ngii­si­nut i­nuus­su­tis­sa­le­ri­ner­mul­lu mi­niste­ri­an­nut Esben Lunde Lar­se­ni­mut a­peq­qu­te­qar­poq, qa­qu­gu qe­qer­ta­mi eq­qaa­vis­su­it untri­ti­lik­kaat a­va­ta­ngii­si­nut na­leq­qut­tu­mik pit­saa­su­mil­lu sa­lin­ne­qar­nis­saa­sa aal­lar­tin­ne­qar­nis­saat Naa­lak­ker­su­i­sut naat­sor­suu­ti­gi­ne­raat. A­va­ta­ngii­si­nut Naa­lak­ker­su­i­su­tut a­peq­qu­tip taas­su­ma a­ki­ne­qar­nis­saa­nut, taa­maa­lil­lu­ni­lu Sø­ren Esper­se­nip maa­nga nu­nat­sin­nut i­li­si­ma­saa­nik an­ner­tu­si­tit­si­nis­sa­mut pe­ri­ar­fis­sin­ne­qar­nis­saa­nut nu­an­naa­ru­ti­ga­lu­gu i­ki­uuk­ku­sup­pu­nga.

Naa­lak­ker­su­i­sut kom­mu­nit su­le­qa­ti­ga­lu­git nu­nat­sin­ni i­nis­sii­vin­nik sa­lii­ne­rit aam­ma­lu a­va­ta­ngii­si­nut na­leq­qut­tun­ngor­lu­git qu­lak­kee­ri­sar­ne­rit i­nger­la­ti­le­rut­tor­paat. Tas­sa­lu 2014-i­mi Nam­mi­ner­sor­lu­tik O­qar­tus­sat tu­ngaan­niit eq­qaa­vis­su­ar­nik sa­lii­ner­mut 44,5 mio. ko­ruu­nit im­mik­kut it­tu­mik a­ni­ngaa­sa­liis­su­ti­gi­ne­qar­put, taak­ku­lu sa­ni­a­ti­gut aam­ma kom­mu­nit al­la­nik a­ki­li­u­te­qar­put. Tas­sa­lu nu­nat­sin­ni eq­qaa­vis­su­ar­nik – i­ma­luun­niit i­nis­sii­vin­nik – sa­lii­neq i­nger­la­le­rut­tor­poq. Aam­ma Naa­lak­ker­su­i­sut kom­mu­nit i­nis­sii­vin­nik qa­noq i­li­or­lu­tik i­lu­si­ler­su­i­nis­saan­nut ma­le­ru­a­gas­sa­nik su­li­a­qar­put. Tas­sa­lu i­nis­sii­vin­nik a­qut­si­ler­nis­sar­put qu­lak­keer­ni­ar­lu­gu su­li­ni­u­ti­nik an­ner­tuu­nik pi­ngaa­ru­ti­lin­nil­lu su­li­a­qar­pu­gut. A­ngu­sat er­sa­rip­put, taak­ku­lu nu­na ta­mak­ker­lu­gu ta­ku­ne­qar­sin­naap­put. Su­li­ni­u­ti­ni a­va­ta­ngii­si­nik pit­san­ngor­saa­ner­nik pi­ler­sit­si­so­qar­ne­ra­ta sa­ni­a­ti­gut, ta­man­na aam­ma na­juk­ka­ni su­li­as­sa­qar­ner­mut i­lu­a­qu­taa­si­ma­voq. 

Taak­ku sa­ni­a­ti­gut eq­qa­gas­sat suut ta­mar­mik – taak­ku­nun­nga­lu a­kuu­tis­sat eq­qak­kat an­ner­toor­su­it – ta­maa­ngaan­naq su­li i­gin­ne­qar­tar­ne­ri­nik Sø­ren Esper­se­nip al­laa­se­rin­nin­ne­ra i­li­sa­ri­sin­naan­ngi­la­ra. Nu­nat­sin­ni il­lo­qar­fin­ni ta­ma­ni ”eq­qak­ka­nut u­lo­ri­a­nar­tu­nut” ti­gooq­qaa­vin­nik pi­ler­sit­si­so­qar­poq, taa­maat­tu­mil­lu eq­qak­kat u­lo­ri­a­nar­tut i­su­ma­gi­ne­qar­put.

Su­miif­fim­mi mi­ngut­sit­si­so­qar­si­map­pat, i­ma­luun­niit su­miif­fim­mi mi­ngut­sit­si­nis­sa­mut a­ku­er­sis­su­te­qar­neq a­ki­sus­saaf­fi­gi­ne­qar­pat, a­ki­sus­saaf­fik pi­moo­run­ne­qar­ta­ri­a­qar­poq, pis­sut­sil­lu aaq­qin­ne­qar­nis­saat i­su­ma­gi­ne­qar­ta­ri­a­qar­lu­ni. Mi­ngut­sit­si­neq nam­mi­neer­lu­ni tam­mar­sin­naan­ngi­laq. Ta­man­na Sø­ren Esper­se­nip paa­si­si­man­ngip­pa­gu paa­si­u­mi­naat­tsilluinnarpara. Danskit tu­ngaan­niit su­miif­fin­ni a­ki­sus­saaf­fi­gi­sa­ni pit­saa­su­mik sa­lii­ne­rup aal­lar­tin­ne­qar­nis­saa­nut pif­fis­san­ngor­poq, al­la­tum­mi Danmar­k i­li­uu­sis­sa­qan­ngi­laq i­li­uu­se­qar­ta­ri­a­qa­ra­ni­lu. Ullumikkut pis­sut­sit  a­va­ta­ngii­sit­sin­nut kisimik a­jo­qu­taan­ngil­lat, aam­ma­li a­jo­ra­lu­ar­tu­mik Danmar­kip Ka­laal­lit Nu­naan­ni qanoq i­si­gi­ne­qar­ne­ra­nut a­jo­qu­taa­voq. 

Sø­ren Esper­se­ni­mut er­seq­qis­saa­ti­ge­ru­sup­pa­ra, maa­ni nu­nat­sin­ni a­va­ta­ngii­si­nik in­nar­lit­saa­li­u­i­ner­mut i­nat­sim­mik nu­taa­li­aa­su­mik pis­sut­si­nul­lu na­leq­qut­tu­mik peqaratta, i­laa­ti­gut nu­nat­ta a­va­ta­ngii­si­nut tun­nga­vis­sa­nut ar­la­lin­nut i­laa­ne­ra­nik er­seq­qis­saa­vi­u­su­mik  – tas­su­nga­lu ”Mi­ngut­sit­si­sup a­ki­lii­nis­saa­nik tun­nga­ve­qar­neq” i­laa­voq. Tas­sa­lu mi­ngut­sit­si­sup – i­ma­luun­niit a­ku­e­ri­ne­qar­tu­mik mi­ngut­sit­si­ner­mut a­ki­sus­saa­suu­sup – soo­ru­na­mi pis­sut­sit i­lu­ar­si­nis­saan­nut a­ki­lii­sus­saa­ne­ra i­nat­si­sit­sin­nut su­le­ri­aat­sit­sin­nul­lu i­laa­tin­ne­qar­mat.