Europæiske Rådimi siulittaasup Donald Tuskip tikeraarnera

Ulluni majip 17-ani 18-anilu Naalakkersuisut Siulittaasuata Kim Kielsen-ip statsminister Lars Løkke Rasmussen peqatigalugu Europamiut Siunnersuisooqatigiivisa Siulittaasuanut Donald Tusk-imut tikeraartitsisuupput. 

Tikeraartitsineq Danmarkip Kalaallit Nunaaniillu ataatsimut aaqqissuunneqarpoq, tassuunalu ersersinneqarluni europamiut oqaluuserinninnerannut Kalaallit Nunaat Issittorlu qanoq qitiutigaluni inissisimatiginersoq. Tikeraarneq tamakkerlugu Europamiut Siunnersuisooqatigiivisa Siulittaasuat danskillu statsministeriat peqatigalugit qulequttat Kalaallit Nunaannut attuumassuteqartut pisortatigoortuunngitsumik oqallisigineqarput.  

Ullumikkut Donald Tusk, Kim Kielsen taamatullu Lars Løkke Rasmussen akunnerminni pisortatigoortumik oqaluuserisaqarput, silaannaap kissakkiartornerata Kalaallit Nunaannik sunneeqisup saniatigut EU-p issuttumi periusissiaa, EU-p puisit amiinik eqqusseqqusiunnaarnera, Kalaallit Nunaata ineriartortitsinikkut pingaarnersiuinera EU-llu ilinniartitaanerup tungaatigut ineriartortitsinermut pingaarnersiuinerup anguniarnissaanut sutigut tapersiisinnaanera eqqartorneqarput. 

Ataatsimeereernerup kingorna Naalakkersuisut Siulittaasuat ima oqaaseqarpoq:

”Tikeraartitsinerput ullumikkut Donald Tusk, Lars Løkke Rasmussen uangalu akunnitsinni pisortatigoortumik ataatsimiinnermik naggaserneqartoq Kalaallit Nunaannut pingaarutilerujussuuvoq. Ulluni kingullerni marlunni Europamiut Siunnersuisooqatigiivisa Siulittaasuata Kalaallit Nunaat ukkataraa, taamaalillunilu kalaallit unammilligaat ajornartorsiutigisaallu pullaviginerullugit. 

Tikeraarnerup unatut ittup EU-p Kalaallit Nunaannut soqutiginninneranik nukittorsaataavoq pingaartoq, tamannalu ullumikkorpiaq ilinniartitaanermut suleqatigiinnissamik isumaqatigiissummi  saqqumilaartinneqarpoq, ukiunimi kingullerni arlaqalersuni EU Naalakkersuisut suleqatigalugit ilinniartitaanermi pitsanngorsaanermi aningaasalersuinermilu suleqatigiilluarsimapput. 

Ataatsimiinnermi erseqqissarpara ilinniartitaanermut pilersaarummi EU-p suleqataalluarnerata qanoq pingaaruteqartiginera, Donald Tusk-ilu peqatigalugu ukiuni aggersuni tamatuminnga annertusaanissaq eqqartorlutigu. Naalakkersuisut pingaartippaat kalaallit inooriaasiat kinaassusaallu aallaavigalugit ataqatigiissumik atuarfeqarnerup aaqqissuunneqarnissaa, tamatumalu meeqqat pitsaasumik ilikkagaqariartornissaanut pitsaasumik sinaakkuteqarnissaa, tassuunakkut meeqqatta siunissami ilinniaqqinnissaminnut pitsaanerpaamik periarfissaqarnissaat pikkorinnerulersikkiartornissaallu aqqutissiuunneqassammut. 

EU-p Issittumut periusissiaa pillugu europamiut Kalaallit Nunaanni maannakkornit annertunerusumik Kalaallit inuussutissarsiutaannut nutaanut siunissami aningaasaqarnitsinnut tunngaviliisussanut aningaasalersuinernut peqataanerulernissaannut periarfissat eqqartorpavut.  Ataatsimiinnermittaaq eqqartorneqartut Naalakkersuisut angallanneq pillugu pilersaarutit, aatsitassarsiorneq nukissiutillu mingutsitsinngitsut ineriartortinneqarnerinut annertuumik soqutigineqarput.

Aamma avatangiisit eqqartorneqarput Issittumilu avatangiisip mianerisariaqartup illersorneqartariaqarnera eqqartorneqarpoq. 

Naggataatigullu EU-p puisit amiinik eqqusseqqusiunnaarnera qaqippara, naak Inuit tassani ilanngunneqanngikkaluartut suli maannamut aningaasaqarnitsinnut avammullu Europamut tunisaqarnitsinnut annertuumik ajornartorsiutinik pilersitsisarmat. Europamiut puisit amiinik atuinissamut pisariaqarteqisatsinnik tatiginninnerulernissaat anguniarlugu paasisitsiniaalluni saqqumilaarsitsinissap EU-p aallartittariaqaraa ataatsimiinnermi pingaartillugu naqissuserpara."

Kalaallit Nunaata, Danmarkip EU--lu akornanni suleqatigiinnissamik isumaqatigiissutaat martsip 19-anni 2015-mi Naalakkersuisut Siulittaasuannik danskit statsministeriannik Europakommissionillu siulittaasuannit Jean-Claude Juncker-imit atsiorneqarpoq.  Ataatsimut nalunaarutip suleqatigiissutissat assigiinngitsut Kalaallit Nunaannit EU-millu atorneqartussat  sinaakkutissiorpaat, tassani pingaartumik aalisagartassanik nungusaataanngitsumik aqutsineq, ilinniartitaaneq, nunap pissarititai, issittumi pissutsit, isumaginninnermi ingerlatsineq, ilisimatusarneq nutaaliornerlu kiisalu silaannaap kissakkiartornera eqqarsaatigalugit.

Europakommission-ip EU-llu nunanut allanut kiffartuussiviata Issittumi periusissiaq kingulleq aprilip 27-ani 2016 avammut saqqummiuppaa. 

Apeqqutissaqarussi attaveqarfissaq:

Nunanut Allanut Pisortaqarfik: Jacob S. Isbosethsen, jsis@nanoq.gl, +299 55 67 72