Atornerluinermut aningaasartuutit

Atornerluineq inuiaqatigiinnut akisuvoq. Peqqissutsimut Naalakkersuisoqarfiup nutaamik misissuinerata takutippaa atornerluinermut aningaasartuutit toqqaannartut katillutik ukiu­mut 267 aamma 333 mio. kr.-it akornanniittut, tamanna Kalaallit Nunaanni nioqqutissia­nik sullissinernillu pilersuinerit tamarmik nalingisa 1,93 %-iisa aamma 2,42 %-iisa akor­nanniippoq.

-”Atornerluinermut attuumassuteqartut aningaasartuutit annertuut misissuinerup kisitsisi­talerpai. Taamaaliornikkut atornerluinerup ilungersuullugu appartinnissaanut aammaar­luta tunngavissaqarluaqqilerpugut ”, taama oqarpoq Peqqissutsimut Naalakkersuisoq, Doris Jakobsen nangillunilu:

-”Nalunngilarput atornerluisuuneq annertuumik inuttut ilippanaateqarneq annaaneqartar­toq aammalu atornerluisuuneq anniartitsisartoq - minnerunngitsumik meerartatsinnut inuusuttuarartatsinnullu. Taamaattumik atornerluisunik katsorsaanermik ilungersuussi­nissaq innuttaasut atugarissaarnerisa inuunerissaarnerisalu qaffatsinnissaat annertuu­mik matumani pineqarpoq. Tamatumunnga peqatigitillugu aamma erseqqissarneqarpoq atornerluisunik katsorsaanerup pitsaanerulernissaata qularnaarneqarnissaa aningaasa­tigut annertuumik ilimanaateqartoq.”

-”Ilaqutariinnik ilungersorluni siusinaartumik suliniuteqarnikkut meeqqat pimoorullugu sullinneqarnissaat aammalu inooriaatsip nuanninngitsup kingornuttakkap kipitinne­qarnis­saa pingaaruteqartoq misissuinerup naqissuserpaa. Ilaqutariit ataasiakkaat pisariaqar­titaat aallaavigalugit atornerluinermut katsorsarneqarnissaq pillugu nukittuumik ataqati­giittumillu neqerooruteqartalernissaq pisariaqartinneqartoq misissuinerup aamma upper­narsisippaa. Neqeroorutip taama ittup piviusunngortinnissaa sulissutigerusuppara,” naggasiivoq Peqqissutsimut Naalakkersuisoq, Doris Jakobsen.

Atornerluinermut aningaasartuutit naatsorsorneqarput peqqissutsikkut isumaginninnik­kullu aningaasartuutit aamma aningaasarsiassaraluanit annaasat aamma pinerluttulior­neq tunngavigalugit. Ilinniakkamik naammassinnissimannginnermi atornerluinermut allallu toqqaannanngikkaluartumik aningaasartuutit malitsigisaannik sunnerneqarsi­malluni alliartorneq pissutigalugu aningaasartuutit tamakkiisut naatsorsuinermi ilanngunneqanngillat.

Isumaginninnermi aningaasartuutit amerlanerpaapput ukiumut 70 aamma 83 mio. kr.-it akornanniittut ilaatigut meeqqanik inissiinernut atorneqartarmata aammalu tunisassiornermi annaasat atornerluinermut attuumassuteqartunut 102 aamma 153 mio. kr.-it akornanniittutut isikkoqarmata. Atornerluineq aamma peqqinnissaqarfimmut, politiinut aammalu eqqartuussiveqarnermut akisuvoq. Ilinniartitaanerup inuiaqatigiinnut kingunerisai tassaapput ilinniakkaminnik naammassinninngitsoortartorpassuit inuiaqatigiit aningaasaqarnerannut sunniutilerujussuusoq.

Hashi ajornartorsiutaavoq immikkut ittoq. Hashi inerteqqutaammat atornerluineq saqquminnginneruvoq.  Hashimik atuinerup peqqissutsikkut, inuiaqatigiinnut inunnik isumaginninnikkullu sunniutigisartagai allaapput amerlasuunullu toqqaannannginnerullutik soorlu aalakoornartumik atornerluinermit. Tamatuma kisitsisilersuinissaq ajornarnerulersippaa. Imaanngilarli hashimik atornerluineq ajornartorsiutaannginnerusoq imaluunniit imigassamut aalakoornartumut sanilliullugu aningaasartuutit annikinnerusut.

Misissuineq ”Atornerluinermut aningaasartuutit” uani atuarneqarsinnaavoq www.peqqik.gl

 

Annerusumik paasisaqarusukkuit attavigineqarsinnaavoq Naalakkersuisup allattaa Rosa Thorsen mobil: +299 55 33 03 imaluunniit e-mail: rosat@nanoq.gl