Canadami uran pillugu paasissutissanik pissarsiorluni angalaneq iluatsilluartoq

Inuussutissarsiornermut, Suliffeqarnermut, Niuernermut Nunanullu Allanut Naalakkersuisoq Vittus Qujaukitsoq aamma Kommune Kujallermi borgmester Jørgen Wæver Johansen siuttoralugit Kommune Kujallermi qinikkat peqatigalugit atorfilittallu Canadamut angalapput juunip 12-ianiit 17-ianut, uranisiorneq, aqutsineq aammalu minnerunngitsumik uranisiornermi avatangiisitigut inuiaqatigiinnullu sunniutaasut pillugit Canadami misilittakkat paasisassarsiorfigalugit.

Paasisassarsiorneq ukiuni aggersuni Kuannersuit eqqaanni kiisalu allani aatsitassarsiorfiusinnaasunik saffiugassanik qaqutigoortunik uranimillu piiaanissamut qinnuteqartoqarsinnaaneranut sillimaniarluni inuiaqatigiit aalajangiilinnginneranni ilisimasanik katersinerup ilagaa.

Naalakkersuisoq Vittus Qujaukitsoq ilisimatitsivoq: ”Kujataani Kuannersuarni aatsitassarsiulerniarluni suliniutip aningaasarsiornikkut aammalu suliffeqarnikkut sapinngisamik annerpaamik pissarsiffigineqarnissaa Naalakkersuisut kissaatigaat. Tamanna pillugu – aqutsinermi aalajangersaasarnermut pissutsit saniatigut avatangiisinut inuiaqatigiinnilu aningaasarsiornikkut pissutsit pillugit Canadami paasisassarsiorpugut, aammalu canadamiut tamakkunuunatigut pissutsit aalajangersaaffigisarneranni qanoq misilittagaqarnersut paasisassarsiorfigalugu”.

Canadami ullut tallimat ingerlaneranni nuna tamakkerlugu aammalu nunap immikkoortuini naalakkersuisut sinniisui Ottawami Reginamilu ataatsimeeqatigineqartaqattaarput. Taakku saniatigut angalasut soqutigisaqaqatigiinnik, ingerlatseqatigiiffinnik namminersortunik, qinikkanik aammalu immikkut ilisimasalinnik ilaatigut IBA pillugu isumaqatigiissutit pillugit oqaloqatigineqarput.

Ataatsimeeqattaarnerit aallartipput Nunavut Impact Review Board (NIRB) avatangiisinut sunniutaasartut nalilersuiffigineqartarnerat pillugu saqqummiisoqarpoq, tassanilu Nunavumi uranimik piiaasoqarnissaa pillugu qinnuteqaatip qanittumi naammassillugu suliarineqaqqammersup itigartitaasullu pillugu saqqummiisoqarpoq. Tamatuma kingorna angalasut uran pillugu suliniutit pillugit IBA-mik isumaqatigiissusiortarnermut misilittakkat paasissutissiissutigineqarput. Qamanittuarmi (Baker Lake-mi) Nunavummi suliffeqarfimmi aallartitaq ataatsimeeqatigineqarpoq, taassumalu taanna inuit pigisaanni uranisiortunut pilersuinermi suliassat pillugit misilittakkaminik suliaminillu saqqummiivoq.

Tamatuma kingorna Nunavummi aningaasarsiornikkut ineriartorneq aammalu angallanneq pillugu ministeri Monica Ell atorfilittaalu ataatsimeeqatigineqarput nunap immikkoortuani aatsitassarsiornikkut suliniutit piviusunngortinniarneqartut pillugit saqqummiisoqarluni.

Tulliullugu Canadian Nuclear Safety Commission (CNSC) angalasunit pulaarneqarpoq, tassanilu canadap naalagaaffiata uranisiorfiit aammalu uranimik suliaqartut tunisassiorfiit qanoq aalajangersaaffigineqartarnersut paasisassarsiortoqarpoq. Tassani angalasut paasitinneqarput uranip avammut nioqqutigineqarnerani nakkutilliineq ingerlanneqartarnersoq aammalu qanoq isumannaallisaasoqartarnersoq kiisalu nunat tamalaat atomip nukinganik kattuffissuarmut International Atomic Energy Agency-mut (IAEA-mut) annertuumik nalunaarsuisoqartarnera paasissutissiissutigineqarpoq. Canadian Nuclear Association (CNA) kingorna pulaarneqarpoq, taakkulu Canadami uranisiortut ilaatigut soqutigisaqaqatigiiffigaat.

Tamatuma kingorna angalasut Ottawamiit Reginamut ingerlapput Saskatchewanimi, uranisiorfiit ingerlasut inissisimaffianni, nunap immikkoortuani naalakkersuisut aallartitaat ataatsimeeqatigineqarlutik. Tassani ulloq naallugu uranimik piiaanissamik suliniutit Saskatchewanimiittut pillugit tusarniaasarnerit aammalu innuttaasut akulerutsinneqartarnerat pillugu saqqummiisoqarpoq. Isumasioqatigiinnermi siunissami isumaqatigiinniartoqarnissaanut aammalu aalajangersaasoqarnissaanut angalasut isumassanik amerlasuunik tunineqarput sulinerminni atorsinnaasaannik. Angalaneq naggaserneqarpoq ingerlatseqatigiiffik namminersortoq CanNorth ataatsimeeqatigineqarluni, taannalu ukiorpassuarnik ilaatigut innuttaasunik akulerutsitsinermut aammalu avatangiisinik sunniutinik nakkutilliinermik suliaqartoq ataatsimeeqatigineqarluni.

Angalaneq pillugu nalunaarusiaq Namminersorlutik Oqartussat uran pillugu nittartagaanni www.naalakkersuisut.gl aqqutigalugu atuarneqarsinnaalerumaarpoq.

Jørgen Wæver Johansen Kommune Kujallermi borgmesteri Canadami angalaneq pillugu oqarpoq: ”Soqutigineqarpoq takullugu nunap immikkoortuini naalakkersuisut innuttaasullu Canadami suliassat ilungersunartut qanoq qaangerniarsimagaat. Maannakkut takuara uranisiorneq isumannaatsumik ingerlanneqarsinnaasoq aammalu ilaatigut takullugu innuttaasut suliffissaaleqinermik eqqugaasussaagaluit aatsitassarsiorfinni suliffissat peqqutigalugit sulilersinneqarsinnaalersimasut. Angalanermi kommuni Kuannersuarni kiisalu aatsitassarsiorfinni allani ukiuni aggersuni qanoq piumasaqaateqarsinnaanerluta isumassarpassuarnik tunineqarpoq”.

Naatsorsuutigineqarpoq Kuannersuarni piiaalerniarluni qinnuteqaat kingornalu kingusinnerusukkut tusarniaanerit 2016-imi ingerlanneqarumaartut.

Sukumiinerusumik paasissutissanik pissarsisoqarsinnaavoq naalakkersuisup allattaata Thomas Kjærgaardip mobil (299) 580858 imaluunniit kommunaldirektør Frank Hedegaard (299) 490133 aqqutigalugu attaveqarfiginerisigut.