Christian Berthelsen-imut eqqaaniut

Ilinniartitaanermut, Kultureqarnermut, Ilisimatusarnermut Ilageeqarnermullu
Naalakkersuisumit Nivi Olsen-imit

Tamatigoortoq, suliniutiminik ilungersuussilluartartoq, ilinniartitsisoq, skoledirektøri, atuakkiortoq, Ilisimatusarfimmi ataqqinaammik doktori Christian Berthelsen 98-inik ukioqarluni toquvoq, taamalu inuuneq sivisooq naammassisaqarfiulluartorlu qaangiuppoq.

Christiaannguaq 7. oktober 1916 Nuummi inunngorpoq. Atuarnini Kangermi aallartippaa meeqqallu atuarfianni atuarnini Qoornumi naammassillugu. Qaqortumi efterskolimi atuarpoq, Ilinniarfissuarmilu ajoqissatut atuarnini 1936-mi naammassillugu. Tamatumalu qaavatigut Danmarkimiittumi Jonstrup-imi 1941-mi ilinniartitsisutut naammassilluni, kingornagullu Lærerhøjskolimi ingerlaqqilluni pikkorissarpoq, Helsingørimilu den Internationale Højskolemi aamma atuaqqilluni 1941-miit 1945-mut.

Sorsunnersuup kingorna Kalaallit Nunaannut angerlarpoq, ukiunili suliffigisamini ilaatigut ilinniartitsisutut, efterskolemi ilinniartitsisutut, efterskolemi forstanderitut, atuarfeqarnermut siunnersortitut, atuarfimmi pisortatut, qaammarsaanermut siunnersortitut aammalu atuarfeqarfimmut pisortatut – skoledirektøritut sulilluni 1960-imiit 1972-imut,  sulinerminilu kalaallit meerartaasa ineriartornerannut, atuartitaanerannut ilinniartitaanerannullu tunngasuni maani nunatsinni Danmark-imilu annertuumik sunniuteqarsimalluni. 

Soraarninngoreernermini Christiaannguaq Danmark-imut nuuppoq, tassanilu danskit kalaallillu pikkorissaasarnerni seminareqartitsisarnernilu assigiinngitsuni kalaallisut ilinniartitarai. 1977-imiit 1986-imut Købehhavn-ip Universititiata eskimologi-mut Institutiani ekstern lektoritut atorfeqarpoq.

Atorfilittut sulinermi saniatigut tatigisaasutut qinigaaffiit assigiinngiiaartut ingerlatarisimavai, Nunatta Eqqartuussiviani - landsrettemi  - eqqartuussisuusimalluni, radiup siulersuisuini ilaasortaasimalluni, Knud Rasmussen-ip Højskoliata siulersuisuini ilaasortaasimalluni, ilinniartitaanermut siunnersuisoqatigiinni ilaasortaasimalluni, Kalaallillu Naqiterisitsisarfiata siulersuisuini aamma kalaallit oqaasiinut allattaatsimullu ataatsimiititaliamut, nunap aqqinut ataatsimiititaliami, Det grønlandske selskabimilu siulittaasuusimalluni. Kiisalu Bibelip nutserneqarneranut ataatsimiititaliami aamma ilaasortaasimalluni.

Christiaannguup atuakkiortuunera ilaatigut imaqarpoq meeraanilikkersaarutaanik; Taimane (1970),  Kalaallit Inuiaqatigiit pillugit ilinniut - Grønlandsk samfundslære  - (1973), Oqaluttualiaativut taalliaativullu 1976-imeersoq), atuakkiaq kalaallit atuakkiaat pillugit - værket Grønlandsk Litteratur – 1983-imeersoq kiisalu Kalaallit atuakkiaat 1900 tikillugu (1994).

Christian Berthelsen arlaleriarluni saqqarmiulerneqartarsimavoq, ilaatigut Ridder af Dannebrog 1965-imi, Ridder af Dannebrog 1. klasse 1977-imi, Det grønlandske selskab-ip Rink-medalje-aa 1985, Namminersornerullutik Oqartussat nersornaataat sølviusoq 1990 aamma guldiusoq 2002 kalaallillu atuakkiortut nersornaataat 2009-meersoq.

2014-ip ukiaani Christian Berthelsen-i Ilisimatusarfimmi ataqqinaammik doktorinngortinneqarpoq. Ilisimatusarfiullu ataqqinaammik doktorinngortitsinerminut atatillugu ilaatigut eqqaavaa: ”Sullerilluinnartuunera, oqaatsinut oqaluttualianullu piginnaaneri imaannaanngitsut naammassisaqarpassuaqarmat imartulluinnartuusunik, tamakkualu skrivemaskinamik allallugit suliarisarsimammagit, kingusinnerusukkut ataasiakkaat qarasaasiamik.  Imartuunik suliarpassuarmigut tamatsinnut maligassiuisuusoq.” 

Nunarput ernerminik ilumoortumik tunniusimasumillu annaasaqarpoq. Immikkut piginnaanilik, sulilluarsimanermigut, inooqataasutut pisussaanerminik misigisimasoq ilisimasaqartorlu, inuiaqatigiinnik kulturetsinnillu ukiunut tusintilinnut nutaanut kivitseqataasimasoq.

Eqqarsaatikka ilaqutaanut qanitaanut ingerlatsippakka. Christiaannguup eqqaaneqarnera ataqqinartuuli.