Nunat namminersornerusut assigiissuteqartut

Nunani avannarlerni suleqatigiinnermut ministerit Ilulissani 9.-12.marts 2015 ataatsimeeqatigiinneranni peqataavoq Ålandimiut Nunanik Avannarlernik Suleqateqarnermut Ministeriat Vernica Thörnroos. Åland Finlandimut atasoq nunatsitut Savalimmiutullu namminersornusutut inissisimasuusoq 26.000-it missaanni innuttaqarpoq.  Nunat namminersornerusutut inissimasut nunat avannarliit suleqatigiinnerannut peqataanerat kiisalu Ålandimiut kissaataat pillugit Veronica Thörnroos, Tusagassiivimit Else Olsvigip nalilersuisippaa.

Veronica Thörnroos:- Ålandimit kissaatigisarput tassaavoq nunat avannarliit issittumut tunngatillugu suliniutaasa iluatsilluarnissaat, tassami issittumi annertuunik unammilligassaqarpugut, pingaartumik avatangiisit imaatigullu angallanneq eqqarsaatigissagaanni. Uagut najugaqarfipput Åland qeqertaavoq Østersøp qeqqaniittoq. Østersømi angallanneq annertummat tamaani imaanik mingutsitsineq annertoorujussuuvoq. Taamaattumik imaatigut angallannermi sillimanissamut tunngasut uagutsinnut pingaarutilipilussuupput. Imaatigut angallanneq annertusiartuinnartillugu mingutsitsinnginnissamut, sillimanissakkut allatullu ajornatorsiutinngorsinnaasut pitsaaliorniarlugit  Nunat avannariit piareersarluarnissaat pingaaruteqarluinnarpoq.  

Nunat namminersornerusut nunani avannarlerni inissisimanerat suleqatigiinnermullu isumaat qanoq naliliiffigerusuppigit?

Veronica Thörnroos:- Isumaqarpunga nunat namminersornerusutut inissisimasut ersarinnerulersimasut. Uagut Ålandimi nunat avannarliit suleqatigiinnerannut peqataanissarput pingaartittupilussuuarput. Inatsisitigut akuerisaasumik suleqatigiiffiuvoq suliassanut assigiinngitsunut toqqammaviulluarsinnaasoq. Nunatut namminersornerusutut inissimasugut oqartussaaffinnik assigiinngitsunik nammineerluta aqutsisunngorsimalluta,  peqqinnissamut, attaveqarnermut, angallannermut, inuussutissarsiornermut, ilinniartitaanermut, inunnik isumaginninnermut, inatsiseqarnermut, kultureqarnermut allanullu tunngasut nammineerluta oqartussaaffigilersimavagut, taamaalilluta nunani avannarlerni naalagaaffiillu unammillisagassagut assigiilersimapput.  Inukittunnguugattali inuiaqatigiittullu aaqqissuussaanigut naalagaaffinnut naleqqiullutik mikisunnguummata aaqqiinernik ajornaatsunik uagutsinnut naleqquttunik nammineerluta ujaasisariaqarpugut. Ajornaatsumillu aaqqissuutitta ilaat naalagaaffinni alaat aamma atorneqarsinnaasarput.

Nunat avannarliit suleqatigiinneranni suliassat suut Ålandimiut pingaartippaat?

Veronica Thörnroos:- Avatangiisinut tunngasut immikkut pingaartippagut, tamatuma saniatigut inuussutissarsiornermut tunngasut. Ålandip Østersøp qeqqani, tassa Sverigep Finlandillu akornanni inissisimasuuneranik tamanna tunngaveqarpoq. Suliffeqarnermut tunngasut qiviarutsigit Ålandimiut arlalissuit Sverigemut suliartornikuupput ilinniagaqariartorlutilluunniit. Ilaat Norgemiut uuliasiorfiutaanni sulisuullutik, Ålandimiullu amerlanerpaat imarsiortuugamik imaani inuussutissarsiuteqartuupput, taamaammat imaatigut angallanermi sillimanissaq immikkut pingaartitaraarput.

Kalaallit Nunaata Savalimmiunik Ålandimillu suleqateqarnera qanoq nalilerusuppiuk?

Veronica Thörnroos:- Kalaallit Nunaata unammilligassai uagullu unammilligassagut assigiissuteqartorujussuupput, inuiaat ikittunnguuvugut, 50.000 –t missaannaanniilluta, isorartuumi avinngarussimasumilu najugaqarpugut, ilinniagaqarnikkut allanillu atorfissaqartitatsinnik nunatsinni pisinnaanngikkutta nunanut allanut aallartariaqartarpugut. Kalaallinik oqaloqateqarninni paasivara inuuniarnigut assigiissuteqartorujussuusut, taamaammat siunissami suliassagut assigiipput.