Pituffimmut isumaqatigiissut annaaneqartoq pillugu AG-mi allaaserisamut akissuteqaat

Vittus Qujaukitsoq Pituffimmut isumaqatigiissummut suliaq pillugu allaaserisamik AG ullumi saqqummiussaqarpoq. AG-mi allaaserisami allassimavoq Pituffimmut isumaqatigiissutip annaaneqarnera Kalaallit Nunaata nammineerluni pisuussutigigaa, taamaattumillu Pituffimmut neqeroortitsineq pillugu naammagittaalliuutinut suliaq ingerlasoq ajorsarfigineqareersoq. Tamanna inatsisilerituut siuttuusut marluk oqaaseqaataannit tunngavilersorneqarsimanerarneqarpoq. 

Naalakkersuisoq Vittus Qujaukitsoq oqarpoq: 

”Danmarkip/Kalaallit Nunaata aamma USA-p akornanni isumaqatigiissummut tunngaviusuni erseqqissumik allassimavoq, Pituffimmi sakkutooqarfimmi kiffartuussinissamik neqerooruteqartoq tassaassasoq danskit/kalaallit ingerlatseqatigiiffiat. Tamanna allaffigeqatigiinnerni 2013-imi decembarimeersuni allaaserisami eqqaaneqartumi Kalaallit Nunaata aamma inuiaqatigiit kalaallit Pituffimmi sakkutooqarfik pillugu suleqatigiinnerup sapinngisamik annertunerpaamik pissarsiaqarfigineqarnissaata qulakkeernissaanik kissaateqarnermik, erseqqilluinnartumik tunngavilersorneqarpoq.   

Suliami tassani Kalaallit Nunaannut pingaarnerpaajupput suliffissat, ilinniartut sungiusarfissaat isertitassallu qulakkeerneqarnissaat, ilanngullugu Pituffimmi Sakkutooqarfimmi akileraarutitigut isertitassat. Kalaallit Nunaata tungaaniit sakkutooqarfik qanoq angitigissanersoq, isumaqatigiissut qanoq akisutigilissanersoq imaluunniit danskit/kalaallit ingerlatseqatigiiffiat sorleq naggataatigut ajugaasuussanersoq, aalajangersinnaanngilarput. Kisianni Kalaallit Nunaannut akileraarutinik akiliisoqartassasoq, suliffeqarnermi maleruagassat aalajangersakkavut ataqqineqassasut aammalu Pituffimmi sakkutooqarfimmi nunaqavissut suliffeqarnissaat qulakkeersinnaavagut qulakkeersimallutigulu. 

Greenland Holding/Greenland Contractors-imi Namminersorlutik Oqartussat piginneqataassutaata ukiut siuliini Kalaallit Nunaannut pissarsititsisarsimaneranut arlaatigut taarsiinissaq pillugu Naalakkersuisut piumasaqaataannut, suliap aalajangersimasumik ingerlanerani danskit naalakkersuisuinit tapersersorneqarnissap qulakkeernissaa uannut pingaaruteqartorujussuuvoq. Kalaallit Nunaannut naammaginartumik inerneqarnissaata angusinnaanissaanut, Naalakkersuisut Pituffimmi Sakkutooqarfimmut isumaqatigiissut pillugu suli Danmarki aamma USA oqaloqatigai. 

Tamatuma saniatigut amerikami naammagittaalliuutinut suliami ingerlasumi nassuiaanermut apeqqutinut aalajangersimasunut isummersornianngilanga. 

Naalakkersuisut - kingullermik 15. januar 2015 Inatsisartut Nunanut Allanut Sillimaniarnermullu Ataatsimiititaliami isumasioqatigiinnermi – suliami tassani suliap ingerlasimanera pillugu politikkikkut partiit ilisimatippaat, aammalu siunissami ingerlaavartumik aamma taamaaliortassallutik. Ilisimatitsissutitut suliaq pillugu pissusiviusut allassimaffiat ilannguppara.”  


PAASISSUTISSAT: 

USA-p ulloq 31. oktober 2014 nalunaarutigaa, Thule Air Basep ingerlanneqarnera aserfallatsaalineqarnissaalu pillugu kiffartuussinissamik isumaqatigiissut piffissami 1. oktober 2015-imit 30. september 2022-mut atuuttussatut Exelis Services A/S-imut tunniunneqartoq. Isumaqatigiissummik maanna piginnittup Greenland Contractors I/S-ip, Namminersorlutik Oqartussanit Greenland Holding aqqutigalugu 1/3-anik pigineqartup Thule Air Base pillugu kiffartuussinissamik isumaqatigiissut 1. oktober 2015 tikillugu isumagissavaa. 

Exelis Services A/S-ip neqeroorut aningaasat isumaqatigiissutaasut Greenland Contractorsip sulinermini atortarsimasaanik appasinnerungaartut aqqutigalugit pissarsiaraa. Naak annaasassat annertussusaat qularnartortaqaraluaqisut, tassa isumaqatigiissummik piginnittup nutaap TAB pillugu isumaqatigiissummik isumaginninnissamut qanoq aaqqissuussiniarnera pillugu Namminersorlutik Oqartussat suli erseqqinnerusumik ilisimatinneqanngimmata, naatsorsuutigisariaqarpoq isumaqatigiissutip allamut tunniunneqarnera ukiuni aggersuni Kalaallit Nunaannut aningaasaqarnikkut ajortumik kinguneqassasoq, tassa akileraarutinik a-nik, ingerlatseqatigiiffiup akileraarutaanik iluanaarutissanillu annaasaqarnikkut. Taakkua saniatigut Greenland Contractorsimik Greenland Holdingip piginneqataaneranit iluanaarutaasartut ukiuni aggersuni aamma annaaneqassapput. Piffissami 2009-2014-imi ukiumut iluanaarutaasartut 30 aamma 50 millioner koruunit akornanniittarput. Taamaattoq USA-mit ingerlatseqatigiiffimmillu Danmark Kalaallillu Nunaat neriorsorneqarput danskit/kalaallit sulisoriinnarneqassasut aamma ilinniartut/praktikkertut sulisorineqartassasut. 

Amerikamiut isumaqatigiissummut tunngatillugu aalajangiinerisa aningaasaqarnikkut kinguneqaatissai pillugit Naalakkersuisut kingusinnerusukkullu Inatsisartut Aningaasaqarnermut Ataatsimiititaliaat 2014-imi novembarip naanerani ilisimatinneqarput. Sakkutooqarfimmut tunngatillugu suliariumannittussarsiuussinerup ukiuni aggersuni Kalaallit Nunaata aningaasaqarneranut tamarmiusumut kingunerisinnaasaasa nalorninartoqarsinnaanerinik misissueqqissaarneq aallaavigalugu misissueqqissaarnermi angusat aningaasanut inatsisissatut siunnersuummut tullermut ilanngunneqassapput. 

Illersornissamut sillimaniarnermullu politikkimut tunngatillugu danskit naalakkersuisui oqartussaapput. Suliaq pillugu Naalakkersuisut danskit naalakkersuisuinik qanimut oqaloqateqartarput. 

Greenland Contractors danskillu suliffeqarfii allat isumaqatigiissummut neqerooruteqarsimasut tamarmik amerikamiut neqerooruteqarnissamut maleruaqqusaat naapertorlugit isumaqatigiissuteqarneq pillugu naammagittaalliuuteqarput Ulloq 20. februar 2015 nallertinnagu naammagittaalliuuteqartarfimmit aalajangiisoqassasoq naatsorsuutigineqarpoq.