Nakorsat peqqissaasullu Kalaallit Nunaanni annaassiniartartut

 

Nunatsinni innuttaaqataasutut ilaannikkut takusarpagut imaluunniit tusagaqartarluta ajutoortoqarsimatillugu imaluunniit inuunerminnik navianartorsiortoqalersillugu eqqugaasut timmisartumik qulimiluugimmilluunniit pinasuartumik Nuummut aallarunneqartartut. Taamatut pinasuartumik aallarussisarnerit suliaammata imaannaanngitsut, Nuummi Dronning Ingridip Napparsimmavissua, nakorsanut peqqissaasunullu peruluttunik aallertitaasartunut immikkoortortaqarpoq.

Tassa imaappoq sinerissami annertuumik ajutoortoqartillugu nakorsat peqqissaasullu eqqugaasunik aallartitartuusut naliginnaasumik nakorsaanngillat peqqissaasuunatillu immikkorluinnarli peruluttunik napparsimmaviit avataanni ikiuinissamut katsorsaasarnissamullu ilinniagaqarsimasuusarlutik. Taakkua ilaat peqqissaasoq sinitsitsisartutut immikkut ilinniagaqarsimasoq, Klara Bloch Jensen suliarisaat ilinniagaqarsimanerallu pillugit paasiniaaffigaarput. Atuuffitsillu aallarniutigaa:   

Klara Bloch Jensen: - Sinitsitsisartuuvugut, sinitsitsisartuussagaannilu aallaqqaammut peqqissaasutut ilinniagaqarsimasuusariaqarpoq taavalu pinngitsoorani peqqissaasutut sulinermik misilittagaqarluartuusariaqarpoq, pingaartumik peruluttunik sullissaqarnermik katsorsaanermillu misilittagaqarluartuusariaqarluni. Taamatut misilittagaqarluareeraanni taava immikkut sinitsitsisartutut ukiuni marlunni ilinniagaqarnissamut qinnuteqartoqarsinnaalersarpoq.

Sinitsitsisartunngorniat inunnik ilisimajunnaarsimasunik anersaartorunnaarsimasunillu ikiuinissamut ilinniartinneqartarput. Tassa timip atortuinik inuup nammineerluni ilisimajunnaarnermigut aqussinnaajunnaarsimasaanik inuunermullu pingaaruteqarluinnartunik isumaginninnissaq ilinniartarpaat.

Klara Bloch Jensen: -Tassa anersaartuutinut, aap naqitsineranut tillinnersiuinermullu tunngasut isumagisarpagut. Taamaattumik immikkuullarilluinnartumik ilinniagaqarsimasutut isumagisaqartutullu oqaatigineqarsinnaavugut, anersaartuutinut tunngasunik immikkut isumaginnittuusaratta. Taamatut ilinniagaqarsimanerput suliaqartuunerpullu pissutigalugit sinerissami nakorsiartunik peruluttunik aallertitaasarpugut. Angallannermi ajutoorsimasut, qamuteralallutik ajutoorsimasut, aallartoorfigineqarsimasut, nakkarlutik ajoqusersimasut, qaratsiminnik anaartoorsimasut imaluunnit allatigut inuunerminnik navianartorsiortut, soorlu navianartumik aseruuttoortut aasarpagut. Peruluttut inuunerat ima ilaannikkut navianartorsiortigisinnaasarpoq akunnerit ikittunnguit iluanni aasariaqarlutik aannaanniartariaqarlutillu. Nakorsiartut peruluttut sinerissami napparsimmavinnut pissunneqaraangata nalilersuipallattarput sumiiffinni nammineq suliarineqarsinnaanersut imaluunniit uagut aallertinneqassanersugut. Aalleqqusisoqaraangat soorunami aallartarpugut, aallertuusartullu tassaasarput peruluttunik immikkut ikiuinissamut passussinissamullu ilinniagaqarsimasut. Taamatut aallerneq immaqa suliassatut oqimaappallaanngitsutut isiginiarneqarsinnaagaluartoq taamaannginnami. Taamatut upalungaarsimalluta sinerissamut peruluttunik aallartartuusugut immitsinnut napparsimmaveeqqatut angalasutut taasarpugut, atortummi inuunermik annaassiniarnermut pisariaqartut tamaviisa nassartarpagut.

Dronning Ingdridip Napparsimmavissuani nakorsat peqqissaasullu sinitsitsisartutut ilinnigaqarsimasut peruluttunillu aallertinneqartartut atortorissaarutaat suliamut Kalaallillu Nunanni isorartuumi imaannaanngitsumilu atorneqarnissaannut immikkut naleqqussarlugit sananeqartarput.

Tassa peqqissaasut nakorsallu naliginnaasumik nakorsiartunik suliaqartartut sinerissamut peruluttunik aallartartuutinneqartanngillat, kisiannili peqqissaasut nakorsallu immikkorluinnaq annaassiniarnermut ilinniagaqarsimasut aallartarput?

Klara Bloch Jensen: - Aap, sinerissamut peruluttunik aallertartut immikkoortortaqarpugut tassanilu sulisut peruluttunik aallernissamut annaassiniarnissamut ikiuiartornissamullu ilinniagaqarsimasuupput. Taamatut suliaqarnissamut nunatsinni immikkut ilinniartitsisoqartarpoq pikkorissaasoqartarlunilu. Tassa peqqissaasut nakorsallu allanik suliallit peruluttunik aallertinneqarneq ajorput. Peqqissaasoq imaluunniit nakorsaq allanik suliaqartoq aallertissagaluarutsigu qanoq iliornissani, atortuttalu qanoq atornissaat naluai. Taamaammat maani sulisut peruluttunik aallernissamut passussinissamullu immikkorluinnaq ilinniartitaasarput. Nunatsinni peqqissaasutut sinitsitsisartutut ilinniagaqarsimasuusugut amerlavallaanngilagut immaqa arfiniliinnaanngikkutta arfineq marluinnaavugut. Nakorsat sinitsitsisarnermik immikkut ilinniagaqarsimasut sisamaapput.

Taavami oqaaseq sinitsitsisarneq, anæstesi qanoq isumaqarpa?

Klara Bloch Jensen: - Anæstesi Grækerit oqaaseraat. Eqqaamaniarpara; eqqaamasaarunnermut attuumassuteqartuusoq, eqqaamasaarunnerlu taanna eqqumajunnaarsinneqarluni sinitsitaalernermut aamma tunngasuuvoq. Ullumikkut sinitsisarnermi nakorsaatit sinitsitsissutissatut suliat atorneqartarput. Inuit soorlu pilattarneqartussat sinitsinneqartarput, uagullu pilattaanerni sinitsitsisartutut atorneqartarpugut. Aamma sinilersinneqarsimasut, imaluunniit sumiluunniit peruluttut ilisimajunnaarsimasut pineqartillugit uagut isumaginnittuusarpugut.               

Taamaattumik peruluttunik aallertarnerup saniatigut aamma allanik sinitsitsisarnermut tunngasunik soorlu pilattaanerni sinitsitsisartutut suliaqarpusi?

Klara Bloch Jensen: - Immikkoortortatsinni pingasunik suliaqarpugut. Tassa naliginnaasumik pilattaanerni sinitsitsisartutut suliarineqartussallu - pilanneqartussat Nuummeersuusarput aammali sineriammeersuusarlutik. Pilanneqartussat suliaritinnialeraangata sinilersittarpagut. Taava aamma peruluttunik sumulluunniit aallertitaasarneq annaassiniarnerlu suliarisarpagut, tassalu peqqissaasut sinitsitsisartutut immikkut ilinniagaqarsimasut aallertuusartullu immikkut qaavatigut aallertuusarnissamut sungiusarneqartarput. Peqqissaasut sinitsisartutut sulinermik misilittagaqarluareersut kisimik peruluttunik aallertarnissamut pikkorissaqqinneqartarput. Taamatut ilinniarneq sungiusarnerlu atuagarsornertalik nammineerluta Kalaallit Nunaanni pissutsinut naleqquttumik aaqqissuussaraarput.

Pikkorissarnermi ilaatigut piumasaqaataavoq pinngitsoorani peruluttunik aallernernut pingasunut ilaasimanissaq.

Klara Bloch Jensen: - Peruluttut assigiinngitsorujussuusinnaasarput, soorlu naalungiarsunnguit inorlutik inunngorsimasut, qaratsiminnik aanaartoorsimasut, uummalliortut, inuillu imaannaanngitsunik ikilersimasut navialisimasullu, soorlu imaanut nakkarsimasimasut, aallartoorfigineqarsimasut, naliginnaanngitsumik nualluttut imaannaanngitsunillu aseruuttoortut. Kalaallit immikkut ilisimaneqaatigaat uummamminnik tillernikillisoortarnertik. Uummamminnik tillernikillisoortut tikikkaangatsigit immikkut atortulertarpagut uummatip tillerneranut iluaqutaasussamik, taavalu napparsimmavissuarmut oqqullugit, tassani uummaataat bateerilerneqatarmat. Suliatta pingajuat tassaavoq sineriammi sumiiffinnut assigiinngitsunut angalallutik katsorsaajartortunut suliarinnikkiartortartunullu peqataasarneq. Nakorsaq pilattaasartoq, peqqissaasoq pilattaasarnernik suliaqartartoq, peqqissaasullu sinitsitsisartut marluk angalaqatigiittarput, pilatsinnissamut suliaritinnissamullu utaqqisut sumiiffinnukarluta taamatut suliarisarpagut.

Klara Bloch Jensenip immikkoortoqarfimminni peqqissaasut suleqatigisai sinitsitsisarnermik aamma ilinniagaqarsimasuupput. Peqqissaasutut ukiuni sisamani ilinniagaqareernerup kingorna peqqissaasutut sulinermik misilitagaqarluartuussaaq sinitsitsisisartutut ilinniagaqarnissamut tassa piumasaqaataavoq.

 

Dronning Ingridip Napparsimmavissuata Sinitsitsisarnermut Immikkoortortaani assilisat takukkit.