Timmissat mannii pillugit malittarisassat


Timmissat sorliit manniinik mannissarsinnaatitaavugut? Nunatsinni timmiarpassuit aasaanerani manniliortarput, timmissallu assigiinngitsut amerlanerpaat manniinik mannissarnissaq inatsisit timmissallu pillugit maleruaqqusat naapertorlugit inerteqqutaavoq. Timmissat manniinik eqqissisimatitsineq pillugu paasiniaaffigaarput Piniarnermut Naalakkersuissoqarfimmi timmissanut tunngasunik suliaqartoq Sofie Erbs Maibing, taannalu ima oqarpoq:

-Kalaallit Nunaanni timmissat amerlanerpaat manniinik katersinissaq inerteqqutaavoq. Timmissat ikittuinnaat soorlu Malamuit, Naajarluit, Naajallu manniinik katersinissaq inerteqqutaanngilaq, taamaattorli aatsaat piniarnermut akuersissuteqaruit naajarluit naajallu manniinik mannissarsinnaatitaavutit. Taava Qaanaarmiut Ittoqqortoormiormiullu appaliarsuit manniinik mannissarsinnaatitaapput.

Timmissat sorliit mannissarfigeqqusaanngillat?

Sofie Erbs Maibing: - Imeqqutaallat appallu mannissarfigeqqusaanngillat. Taakkua saniatigut timmissat allat manniinik katersinissaq aamma inerteqqutaavoq, siuliani taariikkakka – Malamuit, Naajarluit Naajallu minillugit.

Imeqqutaallat manniinik tassa sumiluunniit katersisoqarsinnaanngivippoq?

Sofie Erbs Maibing: - Taamaalluinnarpoq, imeqqutaallat manniinik mannissarnissaq inerteqqutaalluinnarpoq, mannissarneq inatsisinik unioqqutitsinerussaaq, mannissartullu pillaatitut akiliisitaassapput.

Aasaanerani umiatsianik angallatinillu sinerissatsinni angallannerulersarpugut, taamaalineranilu timmissat ineqarfii akornusersorneqarnerulertarput.

Sofie Erbs Maibing: - Taamaappoq, timmissallu ineqarfii timmissanit sorlernit najorneqarnerat takujuminnaassinnaasarpoq. Timmissat ineqarfii ineqarfittut taaneqarsinnaalersarput minnerpaamik aappariinnit qulinik najorneqarpata. Taamaattumik takujuminaassinnaasarpoq innaq, qeqertaq imal. nunap ilaa alla, timmissat ineqarfiattut ilumut taasariaqarnersoq. Timmissat ineqarfii anginerusut nunap assigini nalunaarsugaapput. Nunat assigisa ilaanni aqqutissat aamma takuneqarsinnaasunngorlugit titartugaapput, timmissammi ineqarfiisa ilaat eqqissisimatitaalluinnartut qanilleqqusaanngimmata.

Timmiaqarfiimmi angallannermit akornunsersorneqarnerulersimanerlutik?

Sofie Erbs Maibing: - Taamaassorinanngilaq, kisianni aamma angallannermit qanoq annertutigisumik akornusersorneqartarnersut oqaatigiuminaappoq. Kisianni nalunngilarput timmissat ineqarfiinut qaninngoorpallaarnerit soorlu angallammit niulluni ineqarfimmut pinerit timmissanut assut akornusersuisartut. Ilisimaneqarpoq imeqqutaallat manniliorfii inunnit tikinneqaraangata imeqqutaallat manniliortut assut puullaaqilersartut. Mannimminnik ivasut qimaatinneqarpata piaraat imaluunniit mannii nillornertik toqqutigisinnaasarpaat. Aamma assersuutigalugu teriannissat imeqqutaalaqarfinnut pigaangamik maninnik piaqqanillu ajoraluartumik assut ikilisaaqataalersarput.

Taavami timmissat ineqarfiinik akornusersuisarnerit mannissarfiginnittarnerillu unitsinniarlugit qanoq iliorsinnaavugut?

Sofie Erbs Maibing: - Timmissat pillugit maleruaqqusani allaqqavoq timmissat ineqarfii manniliorfiillu apriilip 15-ianniit septembarip 15-iata tungaanut akornusersorneqasaanngitsut mannissartoqassanngitsorlu. Timmissat manniliorfiinut qeqertanut aatsaat pisariaqavissumik nuisariaqalissagaanni timmissat manniliortut qanillinaversaartariaqarput mianersortumillu pissusilersornissaq pisariaqarpoq.

Timmissat manniliortarnerat, ineqarfii malittariasassallu pillugit paasititsiniaanissamik pilersaaruteqarpisi?

Sofie Erbs Maibing: - Aap, upernaap ingerlanerani paatisitsiniaalluta angalasussaangaluarpugut, peqquteqavissumillu tamaaliorsinnaajunaaratta pasititsiniaalluni angalatitsinissaq aasareerneranut nuunneqarpoq, aammalu paasisitsiniaanerup aappaagu upernaakkut nanginneqarnissaa pilersaarutaavoq.

Piniarnermut Naalakkersuisoqarfiup Avatangiisinut Pinngortitamullu Naalakkersuisoqarfik suleqatigalugu Timmissat pillugit Nalunaarutissaq nutaaq piareersaleruttorpaat.

Sofie Erbs Maibing:- Tassani pingaartumik appat sammineqassapput, appaqassutsimimmi misissuinerit kingulliit paasitippaatigut appat ikileriarujussuarsimasut. Aamma misissussavarput timmiaqarfiit eqqissisimatitaasut qanoq ililluta eqqissimatitaanerat ersarinnerulersissinnaaneripput, assersuutigalugu nunat assiliornerini. Suliap aappaagu 2015-imi naammassineqarnissaa naatsorsuutigaarput.


Timmissat eqqissitaasut pillugit paasissutissat:

Imeqqutaalaq

Isorartunerpaamik nuttarfeqarpoq, ukiup ataatsip ingerlanerani Sikuiuitsoq Kujallermiit Sikuiuitsoq Avannarlermut nuuttarami.

Imeqqutaallat Sikuiuitsoq Kujallermeereerlutik nunatsinnut maajimi juunimilu annguttarput.

Imeqqutaallat manniliortut ikittunguusinnaasarput aammali amerlasoorsuanngorlutik qeqertani manniliortarlutik.

Imeqqutaallat mannitik ataatsimoorlutik illersortarpaat.

Imeqqutaallat manniliorfimminnik ataatsimoorlutik illersuisarnerat timmissat allat imeqqutaallat manniliorfiini manniliorusuttarnerannut pissutaaqataavoq.

Imeqqutaallat akornusersuinernut misikkarissorujussuupput, manneqarfigisaat teriannissanit imaluunniit inunnit tikikulaneqarpat imeqqutaallat qimavillugu qimattarpaat.

Imeqqutaallat amerlassusaat ukiumiit ukiumut nikerartuusarpoq, taamaattumillu amerlassusileruminaatsuullutik. Imeqqutaallat Qeqertarsuup tunuani Kitsisunnguaniittartut ukiut 1946-ip 2002-illu akornanni affaannanngorsimanissaat ilimagineqarpoq.

Imeqqutaallat mannissarfigineqartarnerat amerlassusaannut naviartorsiortitsinerpaavoq.


Timmissat allat manniinik mannissartarnerit allatigullu akornusersuinerit

Timmissat pillugit Nalunaarummi § 3 naapertorlugu timmissat tamat eqqissisimatitaapput.

Timmissat ilaat piffissami aalajangersimasumiinnaq piniarneqaqqusaapput, piniarneqarsinnaaffi Timmissat pillugit Nalunaarummi atuarneqarsinnaapput, immikkoortuni § 4 -mi  aamma § 6-imi.

Nalunaarummi § 7 naapertorlugu mannissarnissaq inerteqqutaavoq.

Malamuit, Naajarluit Naajallu mannii taamaallat piniarnermut akuersissuteqartunit nammineq pissatut katersorneqarsinnaapput.

Qaanaarmiut Ittoqqortoormiormiullu kisimik Appaliarsuit manniinik mannissarsinnaatitaapput.

Timmissat ineqarfii piffissami 15. April - 15. september asuliinnaq qanilleqqusaanngillat aammalu eqqaanni seqqortarnissaq inerteqqutaavoq. Angallatit timmiaqarfinnut qanoq ungasitsigalutik avaqqusseqqusaanerat Nalunaarutip § 8-ni allassimavoq. Appat, appaliarsuit, taateraat malamuit, oqaatsullu ineqarfii minnerpaamik 1000 meterinik ungasitsigalugit avaqqunneqarsinnaapput. Qeqertat imaluunniit nuuit miternik, serfanik, imeqqutaallanik, qilanngarnik ammalu naajanik ineqarfigineqartut minnerpaamik 200 meterinik ungasitsigalugit avaqqunneqartassapput.

Nalunaarutimmi § 9 naapertorlugu timmissat ineqarfii  piffissami 1. maj - 31.august pallinneqassanngillat.

Nalunaarummi § 10 naapertorlugu timmissat inaat,  mannii piaraallu akornusersorneqassanngillat innarlerneqassanatillu.