Nunavummiut Kalaallillu suleqatigiilluarnissaat pisariaqarpoq


Nunavut Kalaallillu Nunaata suleqatigiinnerata ingerlaannarnissaa pingaarutilerujussuuvoq, taama oqarpoq Nunavut Naalakkersuisuisa Siulittaasuat Peter Taptuna, Nuummi sap. ak. Kingullermi tikeraarami.  Kalaallit Nunaanni Nunavummilu pissutsit assigiissuteqarput, assersuutigalugu piniakkatigut, kulturikkut inuuniarnikkullu atuakkatigut. Taamaammat Nunavut Naalakkersuisuini Siulittaaasoq Peter Taptuna isumaqarpoq suleqatigiinneq nukittorsartariaqartoq:

Peter Taptuna: - Nunavummi Kalaallillu Nunaanni pissutsit assigiissutillit aallaavigalugit suleqatigiittuarnissarput pingaarutilerujussuuvoq. Pinngortitamik, avatangiisinik piniakkanik - soorlu qilalukkanik nannunillu aqutsiniarnitta avataanit isigalugu assuarnaatsumik ingerlannissaa pillugu suleqatigiittuarnissarput pingaaruteqarluinnarpoq. Tamatuma saniatigut nunagut immikkooraluartut, allanik assigusunillu ajornartorsiuteqarpugut, aatsaat suleqatigiinnikkut pitsaanerpaamik angusaqarfiusinnaasunik.

Nunavut Kalaallit Nunaallu suleqatigiinnissaq pillugu paaseqatiginnissutaasumik ukioq 2000-imi siullermik atsioqatigiissuteqarnikuupput.

Peter Taptuna: - Paaseqatiginnissummi ukioq 2000-imi atsiorneqartumi sorpassuit pineqaraluartut neriuutigaara pingaartumik ilinniartitaanikkut suleqatigiinneq pitsaanerulersinniarlugu suleqatigiinnerput nukittunerulersissagipput.

EU-p puisit amiinik nunanut EU-mut ilaasortaasunut eqqusseqqusiunnaarnera Nunavummiut kalaallillu assigiimmik eqqorneqaatigaat.

Peter Taptuna: - Ajornartorsiutip misigissutsinik aallaaveqarluni aalajangiinerusup nunarsuullu sinneranut sunniuteqartup uagutsinnut eqquinera sivitsorpoq. Inuiqatigiittut ingerlaatsitsigut inuuniarnikkullu piaaffigineqarpugut, inuiaqatigiittut, kulturikkut, allaat isumaginninnikkut inuuniarnikkullu qaavatigut imaannaanngitsumik ajornartorsiortinneqarluta. Taamaammat paasinnittoqalernissaa anguniarlugu Nunavut Kalaallillu Nunaatalu avammut suaaruteqarnissaat naatsorsuutigineqassaaq.

Suliassat allat suut Nunavut Kalaallillu Nunaata akornanni suleqatigiissutiginissaat pisariaqarpa?

Peter Taptuna: - Tamatta ilinniartitaaneq, aningaasarsiornitsinnik ineriartortitserusunneq, suliffissaaleqinerullu qaangerneqarnissaa pingaartitaraagut. Nunavummi ilinniartitaanermik qaffassaanissaq, inuussutissarsiornikkut ineriartortitsineq suliffissaqartitsiniarnerlu immikkut suliniuteqarfigaavut, tamakkua aallaqqaammulli immikkut suliniuteqarfiginngikkutsigit ilaqutariit ataasiakkaat inuuniarnikkut atugarissaarnerulersinniarnerat ajornakusuussammat.

Aningaarsarsiornikkut ineriartortitsinermi suut immikkut eqqarsaatigaagit?

Peter Taptuna: - Tamatta aatsitassanik pisuussuteqarpugut, saviminissanik, ujaqqanik aatsitassanillu allanik. Suliffissanik nutaanik pilersitsissagutta aatsitassarsiornikkut ineriartortitsiniarnitsinni suleqatigiittariaqarpugut. Ilinniartitaanikkut misilittakkatsinnik paarlaasseqatigiittarnissarput pisariaqarluinnarpoq.  

Kalaallit Nunaannik suleqateqarnerup sutigut iluaqutaanissaa naatsorsuutigaajuk?

Peter Taptuna: - Tikeraaqatigaara Nunavummi Ilinniartitaanermut Ministererput (Paul Quassa), taassuma Kalaallit Nunaanni Ilinniartaanikkut periutsit ingerlatsinerlu assut paasisaqarfigerusuppai. Nunavummi ilinniarnertuunngorniarlutik ilinniartut ilinniarnerminnik unitsitsiinnartarnerat assut ajornartorsiutigaarput taamaammallu naammassinnittartut amerlanerulersikkusukkatsigit maani ilissi qanoq iliortarnisi assut  isumassarsiorfigerusuppagut. Nunavummi angajoqqat meeqqamik atuarnerannut ilinniarnerannullu peqataanerulernissaat soqutiginninnerulernissaallu pisariaqartipparput.

Kalaallit Nunaata Nunavullu akornanni timmisartukkut angallassisoqartaleqqippoq, attaveqatigiinneq taamaalilluni pitsaanerulaalerpoq, naammappalii?

Peter Taptuna: - Akiuminaappoq, paasivarali ukiumut qaammatini pingasuni timmisartukkut attaveqarneq tamanna aappaagumut suli ingerlagallassasoq, tamatuma kingorna taava takusinnaalissavarput aaqqiineq pitsaasuunersoq imminullu aningaasatigut nammassinnaanersoq. Imminut akilersinnaappat taava soorunami pitsanngorsarneqaqqittariaqassaaq.

Kalaallit Nunavummiullu naggueqatigiippugut, kisiani sutigut allatigut assigiinngissuteqarpugut?

Peter Taptuna: - Assigiinngissuteqarujussuanngilagut, inuttut pissusitsigut assigiippugut, taamaakkaluartorli Nunavummi inunnik isumaginninnikkut sulinerput pitsanngorsarusupparput, arlalinnik unammillernartunik ajornartorsiuteqaratta. Taamaammat neriuutigaara naggueqatigiittut suleqatigiinnerput attaveqatigiinnerput isumassarsianillu avitseqatigiittarnigut inuiaqatigiinnik alloriartitsiniarnitsinnut nukittunerulersitsiniarnitsinnullu iluaqutaajumaartut.

Kalaallit Nunaannut tikeraarnersi qanoq ippa? 

Peter Taptuna: - Assut nuannerpoq, siornagut ataasiarlunga maaneereerpunga, Sisimiuni, assullu paasisaqarnarpoq. Maannaleratta assut nillernerunissaa ilimagisimagaluarparput, kisianni tikilluni misigisaq asseqanngitsuuvoq, aalisariartitaavugut nuanneqaaq minnerunngitsumillu innuttaasut uagutsitulli inussiarneqaat tikikkuminarlutillu.


Tuluttut apersuinerup nipaa.


Assilisat takukkit.


Kalaallit Nunaata Nunavullu Ataatsimoorlutik Nalunaarutaat.