Naalagaaffeqatigiit Savalimmiuni ataatsimiinnerat

Rigsmøde Savalimmiut Lagmandiat Kaj Leo Holm Johannesen ulluni 16.-18. juni 2014 ukiumoortumik naalagaaffeqatigiit akornanni ataatsimeeqateqarnermi Savalimmiuni pisumi tikeraartitsisuuvoq. Savalimmiormiut Lagmandiat, danskit ministeriunerat Helle Thorning-Schmidt aamma Naalakkersuisut Siulittaasuat Aleqa Hammond ullumi ulloq 18. juni 2014 ukiumoortumik naalagaaffeqatigiittut ataatsimeeqatigiipput.

Naalakkersuisut Siulittaasuat, Ministeriuneq aamma Lagmandi apeqqutit qulequttallu Naalagaaffeqatigiinnermi pingaarutillit oqaloqatigiissutigaat.

Ataatsimeeqatigiinnerup saniatigut tikeraarnermi savalimmiormiut paasisassarsiortitsillutik Mykinesimut Tindholmimullu angalaartitsipput. Naalagaaffeqatigiit ataatsimiinnerat Tinganesimi ingerlanneqarpoq.

Aleqa Hammond ataatsimeeqatigeereernerup kingorna ima oqaaseqarpoq:

”Ukiumoortumik ataatsimeeqatigiittarnerit ataqatigiinnermut pingaaruteqarput. Ataatsimeeqatigiikkaangatta akornatsinni suleqatigiinnitta qanoq nukittorsarnissaa kiisalu ajornartorsiutit piffissap ingerlanerani takkuttut qanoq aaqqiivigineqarnissaat eqqartortarparput.

Ataatsimeeqatigiinnermut atatillugu inatsisitigut ataataqanngitsut pillugit suliap ingerlateqqinnissaa pillugu eqqartuinissannut periarfissaqarsimavunga. Suliamut tamatumunnga atatillugu aaqqiissuteqarniarluta suliatta tamaanga killinnera nuannaarutigisimavara, kisianni inuit ataataminnik toqukkut annaasaqarsimasut suli immikkoortinneqarnerat naammaginngilara. Tamanna pissusissamisuunngilaq, ajoraluartumillu isumaqarpunga – Institut for Menneskerettigheder peqatigalugu – ukiuni aggersuni suliaq taanna pillugu Europamiut Inuit Pisinnaatitaaffiinut Eqqartuussiviannut suliakkiissuteqartariaqassalluta.

Unammilligassanut atatillugu, Nunatsinni Namminersorlutik Oqartussat inatsisiliornerup inatsisinut atuutsitsisussaatitaanerup suliassaqarfinni angerlaassimasatsinnut atatillugu oqartussaaffigineqarnera pillugu eqqaasitsissuteqarnissara pingaaruteqarsimavoq, tassunga ilanngullugu aatsitassaqarnermut oqartussaaffik. Tassunga atatillugu Danmarki malittarisassat eqquutsinnissaannut atatillugu pingaarutilimmik inissisimanermigut qulakkiigassaqarpoq.

Oqaloqatigiinnissamut suleqatigiinnissamullu periarfissaqarnissaa aamma pingaaruteqarpoq. Tamatumanimi Danmark naalagaaffeqatigiinnut atatillugu avammut iliuuseqarnermi ataqatigiissaarinermi suli pingaarutilimmik inissisimavoq – tamatumalu pingaaruteqarnera ukiuni aggersuni suli annertunerulersussaavoq.

Ministeriunermut suliassaqarfiit marluk, Danmarkip Nunattalu iluatsilluartumik suleqatigiissutigisimasaat erseqqissarpakka. Siulleq tassaavoq, Nunatta Washington D.C.-mi Sinniisoqarfianik ammaaneq, ukiamut pisortatigoortumik atoqqaartissallugu naatsorsuutigisatsinnik. Aappaa tassaavoq, 2014-2020-mut EU-mik peqateqarnissamik isumaqatigiissut, Danmarkip Nunatta aningaasatigut soqutigisai qulakkeerniarlugit annertuumik immikkut ittumik iliuuseqarfigisimasaa.

Siumut isigisumik, Nunatta Savalimmiullu danskit Ineriartortitsinermut Aningaasaateqarfiata aaqqissuussineranut ilanngunneqarnissaat aamma qaqippara. Tamanna Naalagaaffeqatigiinni ineriartortitseqqinnissamut pitsaasumik tunngavissiissaaq.”