Paasisassarsiorluni tikeraarnerup inernera

Jens Erik & Kim

Australiami uranimut tunngatillugu paasisassarsiorluni tikeraarnerup inernera

Angalaqatigiit tassaasut Inuussutissarsiornermut Aatsitassanullu Naalakkersuisoq Jens-Erik Kirkegaard kiisalu Avatangiisinut Pinngortitamullu Naalakkersuisoq Kim Kielsen, Inatsisartut Aatsitassanut Ataatsimiititaliaanni ilaasortat aammalu aatsitassanut avatangiisinullu ingerlatsivinnit atorfilittat sapaatip akunnerani qaangiuttumi Australiamut tikeraarput.

Angalanermut siunertaavoq uranimik ilaatitsiviusumik aatsitassarsiorfimmik ingerlatsinermi nunarsuarmi nunani aatsitassarsiorfiusuni siuttuusut ilaanni qanoq maleruagassiisoqarsimanersoq paasisassarsiornissaq. Angalaqatigiittut sapaatip akunnerani qaangiuttumi makkuninnga ataatsimeeqateqarput:

Naalagaaffeqatigiinnerup iluani oqartussaasut: Department of Industry, Uranium, Taxation and Radioactive Wastebranch, Department of Ministry of foreign Affairs, Australian Safeguards and Non Proliferation Office (ASNO), ARPANSA (Australian Radiation Protection and Nuclear Safety Agency), Geoscience Australia, Ministry for the Environment og Australian Nuclear Science and Technology Organisation (ANSTO),
Naalagaaffiup ilaani oqartussaasut: DMITRE (Department of Innovation, Trade, Resources and Energy, Government of South Australia), EPA (Environment Protection Authority),
Soqutigisaqaqatigiiffiit: Sacome (South Australian Chamber of Mines and Energy), MCA (Minerals Council of Australia), Australian Conservation Foundation, People of the Earth/Miarr
Suliffeqarfinnut pulaarnerit: Olympic Dam kanngussammut-uranimut aatsitassarsiorfik BHP Billiton-imit pigineqartoq.

Australiamit pingaarnertigut maluginiarneqartoq tassaavoq annertuumik pitsaasumillu aqutsisoqarnera, qitiusunut taamatullu avataaniittunut tunngatillugu inatsisini nunani tamalaani suleriaaseq pitsaanerpaaq atuutsinneqarluni. Qitiusumik taamatullu avataani oqartussaasut pingaartittorujussuuaat aatsitassarsiorfimmi suliaqarnermut, assartuussinermut avammullu annissuinermut tunngatillugu ulluinnarni oqartussaasutut suliaqarneq nakkutilliinerlu toqqissisimanartumik aammalu nunani tamalaani pitsaassusissat qaffasissut tunngavigalugit isumagineqassasut. Australiami oqartussaasut inussiarnisaartorujussuupput aammalu neqerooruteqarput Kalaallit Nunaat suliaminik ingerlatitseqqinnermini Australiami ikiortissarsiorsinnaasoq siunnersortissarsiorsinnaasorlu.

Angalaqatigiit aamma Australian Geoscience pulaarpaat, tassani nunami ujarassiornikkut pisuussutit nunap assiliorlugit suliaqartarneq pillugu sukumiisumik saqqummiisoqarluni. Nunap assiliornermi ilaatigut ilaasarput tunngaviusumik paasissutissat nalunaarsukkat, uuliasiornerup aatsitassarsiornerullu iluanni misissuinermik suliaqarnissamik pilerilersitsiniarnermut atorneqartussat.

”Nunami namminermi geosurvey tamakkiisumik nunami namminermi ujarassiornikkut paasissutissanik nalunaarsukkanik nakkutiginnittup pigineqarnissaa pingaaruteqartoq uppernarsivarput. Tamatuma saniatigut ilisimatusarfik taamaattoq nunani tamalaani ilisimatusarfippassuarnut Kalaallit Nunaannut soqutiginnittunut suleqataasartussatut pingaaruteqartussaavoq” oqarpoq Inuussutissarsiornermut Aatsitassanullu Naalakkersuisoq Jens-Erik Kirkegaard.

Kim Kielsen oqarpoq: ”Qitiusumi oqartussaasunit aammalu naalagaaffiup ilaani oqartussaasunit erseqqissarneqarpoq, avatangiisinik pinngortitamillu allanngutsaaliuinermi nunani tamalaani isumaqatigiissutini ilisimatusarnikkut siunnersuisarnissaq peqataanissarlu aallaavigineqartut. Aatsitassarsiorfinnut ataasiakkaanut atatillugu ataavartumik pinngortitamut avatangiisinullu sunniutaasussat alapernaarsorneqarput, ingerlatseqatigiiffimmit namminermit aammalu oqartussaasunit aallartitanit.”
Uranimut suliassaqarfimmi maleruagassat inatsisitigullu maleruagassiinerit 2016-imi naammassineqarnissaat Naalakkersuisut siunertaraat, taamaalilluni tassunga nangissutigalugu uranimik ilaqartumik aatsitassarsiorfimmik ingerlatsinissamut tunngatillugu qinnuteqaatit isummerfigineqarsinnaalissallutik.

Inussiarnersumik inuulluaqqusilluta


Jens-Erik Kirkegaard                     Kim Kielsen

Sudietur Australien