Nipangersimanata - Annersaaneq unitsilli

Oqallissaarut Martha Lund Olsenimit
Arnanut annersaasarnerup unitsinniarneranut FN-ip nunarsuaq tamakkerlugu ullorititaa, 25. november 2013

Arnanut annersaasarneq inuiaqatigiiussutsitsinni ajornartorsiutaaqaaq, peqataanillu ajornartorsiutaavoq toqqorterneqarlunilu nipangiunneqaannartarmat. Nunatsinni innuttaasut annersaanermik atugaqarlutik inuunnginnissaat Naalakkersuisut anguniagaraat. Nassuerutigisariaqarparpulli annersaaneq ullutsinni annertuumik ajornartorsiutaammat inuttut aningaasatigullu annertuumik kingunerlutsitsisartoq.

Ullumikkut ilisimavarput arnanut annersaasarneq inuiaqatigiiussutsitsinni tassanngaannartumik anigorneqarsinnaanngitsumillu peqqinnissamut ajornartorsiutinik pilersitsisarmat, annersaasarnerlu uppernarsarneqarsinnaasumik sivikinnerusumik inuunermik, sivisuumik napparsimanermik, tarnikkut ajornartorsiutinik napparsimanerlu pissutigalugu sulinngitsoornernik kinguneqartarmat. Aamma ilisimavarput arnat arlallit allatut ajornartumik Nunatsinniit nuuttariaqartarmata inooqatigisartik annersaasartoq qimanniarlugu.

Meerarpassuit angerlarsimaffimmi annersaanernut isiginnaartuusarput, tamatumalu kingunerisarpaa meeqqat namminneerlutik annersaasarnermik ingerlatseqqinnissamut qaninnilerulersarnerat. Annersaanermiuna annersaanermik pilersitseqqittartoq. Inuiaqatigiittut kanngusuutigisariaqarparput meerartavut toqqissisimanngikkajuttuummata, naak toqqissisimanerpaajusussaagaluarlutik; tassalu angerlarsimaffimmi. Aamma kann-gusuutigisariaqarparput innuttaasut annersaanermik misigisaqartut nipangersimaannarnermik aporfeqartarmata, naak assavut isaallugit pisussaagaluarlutigit.

Angerlarsimaffinni annersartittut arnaakkajunnerusarput, kisiannili aamma angutit meeqqallu annersartittarput. Annersaasarneq akiorumallugu annersaasarnermut periusissamik iliuusissatullu pilersaarummik sisamanik suliniutaasussanik imaqartunik Naalakkersuisut ukiakkut katersuunnermi saqqummiipput:

  • Suliniuteqarfik 1-imi annersaanermik eqqugaasunut tapiissutaasartut pitsanngortinnissaat qitiutinneqarpoq. Tamatumani annersaanermik eqqugaasut inuunermik annersaanertaqanngitsumik inuuneqalernissaannut siunnersorneqarnissamik tapersersorneqarnissamillu periarfissarissaarnerulernissaat qulakkeerniarneqarpoq.
  • Suliniuteqarfik 2-mi annersaasartoq qitiutinneqarpoq. Annersaasartut nutaanik isumaqalersinnerisigut nutaamillu pissusilersornerisigut annersaanerup pinaveersaartinnissaa anguniagaavoq.
  • Suliniuteqarfik 3-mi inuit ilisimasallit piumassutsiminnillu sulisut annersaasarnerup ingerlajuartup pinaveersaartinnissaanik unitsinnissaanillu suliaqartut qitiutinneqarput. Tamatumani ilaqutariinni annersaanermik eqqugaasuni siusissukkut suliniuteqartarnissap qulakkeerneqarnissaa anguniarlugu ilisimasaqarnerulernissaq susassaqartullu akornanni suleqatigiinnerulernissaq anguniarneqarput.
  • Suliniuteqarfik 4-mi annersaasarneq pillugu ilisimasat paasisallu amerlanerulernissaat qitiutinneqarpoq. Ilaatigut suliniutit ilisimasat aallaaviginerullugit ineriartortinnissaat, ilaatigullu annersaasarnermut isumap allanngortinnissaa aammalu ingerlatsivinni pisortaqarfinnilu paquminartut kipitinneqarnissaat anguniarneqarput.

Periusissaq iliuusissatullu pilersaarut aqqutigalugit Naalakkersuisut neriorsuutitik piviusunngortikkusuppaat, suliniummillu anguniagaqarfiusumik eqqugaasut isumannaatsumik inuunissaannik pisinnaatitaaffiinillu pingaartitsisumik aallartitsinissaq kissaatigalugu.

Suliuniutissat amerlaqisut massakkorpiaq piareersarneqarput. Tamatumani ilaatigut pineqarput nuna tamakkerlugu qimarngueqalernissaq, paasititsiniaanerit atuartitsinermilu atortussanik susassaqarfimmi siunissami suliniuteqarnissamut aallartitsinissamut tunngaviliinissamullu atorneqartussanik pilersitsinissaq.

Naalakkersuisut isumaqarput inuuneq annersaanertalik inummiit kimilluunniit atugarissallugu tulluartuunngitsoq - inuk annersaasuuguni annersartittuuguniluunniit. Annersaaneq pinerluttuliorneruvoq kanngunartuliornerullunilu inuiaqatigiiussutsitsinni akuerisinnaanngisarput.

Annersaaneq akiorniarutsigu ataatsimoortariaqarpugut, nipangersimajunnaartariaqarpugut, ajornartorsiullu ammasumik oqaluuseralugu. Taamaammallu ajunngitsuuvoq takusinnaallugu ukiuni kingulliunerusuni suliniaqatigiiffiit, NGO-t inuillu piumassuseqartut suliniummut peqataalersimanerat. Inuiaqatigiiussutsitsinni annersaanerup unitsinnissaanut nukiit tamakkerlugit atornissaat pisariaqartipparput.

Novembarip 25-siorluarisi.