Kontinentalsokkel-i

Kalaallit Nunaata avannaata kangiani nunavissuup imaani avammut ikkannertaanik danskit/kalaallit piumasaqaataat Naalagaaffiit Peqatigiinnut tunniunneqarpoq.

Dannmarkimi naalakkersuisut Kalaallit Nunaanni Namminersorlutik Oqartussat peqatigalugit novembarip 26-ani 2013-imi Kalaallit Nunaata avannaani kangianiittumi nunavissuup imaani avammut ikkannertaanik piginnittussaanermut piumasaqaatertik ilisimatuussutsikkut tunngavilersugaq Kommissionen for Kontinentalsoklens Grænser-imut (CLCS) tunniuppaat. Matumani pineqarpoq immap naqqa 62.000 km2 missaanik annertussusilik Kalaallit Nunaata Svalbard-illu (Norge) akornanni Kalaallit Nunaata sineriaata 200 sømilit avataaniittoq.

Ilisimatuussutsikkut paasissutissat nalinginnaasumik ’submission’-imik (piginnittussaanermut piumasaqaatit) taaneqartartut Naalagaaffiit Peqatigiit Imaani pisinnaatitaaffiit pillugit isumaqatigiissutaat 1982-meersoq, Danmarkip Kunngeqarfiata 2004-mi akuerisaani maleruagassat aalajangersarneqarsimasut malillugit Naalagaaffiit Peqatigiit generalsekretæria aqqutigalugu tunniunneqarput. Naalagaaffik sunaluunniit akornusersorneqarani sinerissap avataani 200 sømilit iluanni nunavissuup imaani avammut ikkanneranik piginnittussaatitaalluni atuisinnaavoq. Sinerissamit 200 sømilinit avasinnerusumiittunik piumasaqaateqarnissaq immikkut ittumik uppernarsaatitalinnik tunngavilersorneqassaaq. Uppernarsaasiornissamut piumasaqaataavoq annertuunik paasissutissanik katersinissaq.

Immikkut ilisimasallit 2002-miilli immap naqqa pillugu paasissutissanik katersillutillu suliarinnissimapput CLCS-mut piumasaqaatissamik tunniussinissaq siunertaralugu. Suliaq tamanna Kontinentalsokkelprojekt-imik taaneqartartumi Ministeriet for Forskning, Innovation og Videregående Uddannelser-imit aqunneqartumi ingerlanneqarpoq, naalagaaffimmi oqartussaasut allat aammalu Savalimmiuni naalakkersuisut Kalaallillu Nunaanni namminersorlutik oqartussat suleqatigalugit.

Piginnittussaanermut piumasaqaammi pineqarput immaani immikkoortortat katillugit tallimaasut, Kunngeqarfiup Danmark-ip piumasarisai. Piginnittussaanermut piumasaqaat immikkoortoq siulleq – Savalimmiut avannaani imartaq – april 2009-mi tunniunneqarpoq, taassumunnga tulliuttumi december 2010-mi tunniunneqartumi pineqarpoq Savalimmiut kujataani imartaq. Juunip qaammataani 2012-mi piginnittussaanermut piumasaqaammut immikkoortoq Kalaallit Nunaata kujataata avataanut tunngasoq tunniunneqarpoq. Imaani immikkoortunut tallimanut paasissutissatut uppernarsaatit tamarmik 2014-ip naanerani CLCS-mut tunniunneqareersimassapput.

Naalagaaffinnit amerlasuunit paasissutissat katersat annertuut CLCS-imi suliarineqarnissaminnut utaqqisinneqarput, taamaattumillu eqqoriaruminaappoq, qaqugu danskit/kalaallit piginnittussaanermut piumasaqaataasa suliarineqarnerat aallartissanersoq. Suliarinninneq ukiut marluk tikillugit sivisussuseqarsinnaavoq.

Norge-p nunavittaata imaani ikkannertaata 200 sømillit avataaniittup danskit/kalaallit imartamik piginnittussaanermut piumasaqaataa ilummut qaangeqqavaa. CLCS-imi suliarinninnerup kingorna illuatungeriit aalajangersinnaavaat nunat marluk akornanni isumaqatigiinniartoqassanersoq, imartami killeqarfimmik ilummut qaangiisumik piumasaqartoqartillugu.

Piginnittussaanermut piumasaqaammik eqikkaaneq (”Executive Summary”) Kontinentalsokkelprojekt-ip nittartagaani: www.a76.dk -mut inissinneqarnikuuvoq.
Paasissutissat annertunerusut pissarsiarineqarsinnaapput direktør Kai Holst Andersen, Nunanut Allannut Pisortaqarfik, oqa. 34 51 51, imaluunniit kontorchef Tobias Elling Fehfeld, Nunanut Allanut Ministereqarfik, oqa. 33 92 00 94, saaffigalugit.

Kontinentalsokkel