Arferit IWC-lu

Kalaallit Nunaanni arfanniarneq aamma Nunat tamat akornanni arfanniarneq pillugu Ataatsimiititaliarsuaq pillugu isumasioqatigiinneq

”Nuannaarutigalugu nalunaarutigissavara arfanniarneq aamma Nunat tamat akornanni Arfanniarneq pillugu Ataatsimiititaliarsuaq (IWC) pillugit 7. november isumasioqatigiinneq ingerlanneqartoq iluatsilluarmat, isummanik Nunatsinni arfanniarneq IWC-milu inissisimaneq pillugit isummanik paarlaatseqatigiiffiummat. Pineqartormi amerlasuunik isummersorfigineqarluartarmat. Nuummi isumasioqatigiinnermi naammasseqqammersumut atatillugu Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoq Karl Lyberth oqarpoq.

Isumasioqatigiinnermi erseqqissumik oqariartuutigineqarpoq Kalaallit Nunaat IWC-mut suli ilaasortaaginnarnissaa kissaatigalugu, taamaattorli piumasaralugu Nunanut Allanut Ministeriaqarfimmik IWC-millu piffissami aggersumi isumaqatigiinniarnissat ingerlanerat pitsap tungaanut ingerlalissanersut apeqqutaatillugu. Kalaallit Nunaata piumasaqaataa imatut paasineqassaaq siunissami IWC-ip isumaqatigiissutaa nammineq akisussaaffini naammassiniartariaqarai. Taassumalu ataani ilaalluni kattuffissuaq ikiliartuutaanngitsumik atuinissamik tunngaviusumik eqqarsartaasaeq aallaavigalugu aammalu pisassiissutit uumassusilerisut inassuteqaataat tunngavigalugit aalajangerneqartassasut.

Isumasioqatigiinnermi Naalakkersuisunut Siulittaasoq Aleqa Hammond eqqorluinnartumik oqarpoq: ”Arfanniarneq pillugu Ataatsimiititaliarsuarmi arfattassat kisiisa pillugit eqqartuiffiuneq ajorpoq. Tamatumuuna aamma nunat assigiinngitsut suleqatigiissinnaanerat aqqutissiuunniarneqartarpoq. Nunat imminut soqutigisamikkut ajornartorsiuteqartutullu isigisut, Nunatta naalakkersuinikkut teknikikkullu suleqatiginissai soqutigisaqarfigivaa. Nunat inoqqaavi, IWC-p aalajangersagaanni qulakkeerinniffigineqarnikut aamma taamatut soqutigisaqarlutillu uatsitulli ajornartorsiuteqartarput. Taakkulu aamma qanimut suleqatigisarpagut. Tamakkuli iperaannarnagit suleqatigineri ingerlatiinnarusuppagut.”

Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoq Karl Lyberth ilaatigut oqarpoq: ”Arfanniarneq uannut pingaaruteqartuaannarnikuuvoq, tamatumanimi aallaavigaara aalisartutut piniartutullu inuussutissarsiuteqartuusimanera. Uangami nammineerlunga takorloorsinnaanngivippara Nunarput arfanniarnermik ingerlatsiviunngitsoq. Taamaattumik qamuuna kissaatigaara soqutigisaralugulumi, Danmarkimut aammalu IWC-mi unittooqqanerit piaartumik aaqqiivigineqarnissaat.

Ajornartorsiut uatsinnuinnaq tunngassuteqanngilaq, kisiannili ajornartorsiutip qiterpiaa aallaavigalugu aaqqinniarneqartariaqarluni, tamattalu pisussaaffeqarpugut siunissaq pillugu ataavartumik aaqqiissuteqarniarnissatsinnut. Taamaattumik tamatumuuna isumaqarpunga IWC-p sulissutigisariaqaraa, soqutigisaqaqatigiiffimmi nukissat tamatumunnga atorniartariaqarivut.”

Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik ulluni tulliuttuni Nunanut Allanut Ministeriaqarfik aamma IWC-p siulittaasua IWC-llu allaffeqarfia peqatigalugit arfattassiissutinut tunngasut Arfanniarnermi Ataatsimiitsitaliarsuaq tullissaani september 2014-i ataatsimiitsinnagu qanoq aaqqiivigineqarsinnaaneri eqqartueqatigiinniarput, pisortatiguunngikkaluartumik.

Itinerusumik paasissutissat pissarsiariniarneqarsinnaapput Allaffimmi pisortaq Amalie Jessen, amalie@nanoq.gl, tlf. nr. + 299 3453 04 saaffigalugu.

***********

Paasissutissat tunuliaqutit:

IWC-p ataatsimiititaliarsua kingullermik 2012-imi ataatsimiimmat Kunngeqarfiup piffissami 2013-2018-imut kalaallit arfernik angisuunik pisassinneqarnissaannik qinnuteqarnera akuerineqanngilaq. Taamalu IWC-p Ilisimatuussutsikkut Ataatsimiiti­taliaata pisassiissutissat qaffassiissusissaat pillugu innersuussaa tunnga­vi­galugu Namminersorlutik Oqartussat 2013-2014-imut pisassiissutissat nammi­neer­luni aalajangersartariaqarsimavai, IWC-ip ataatsimiititaliarsua nutaamik ataat­simiissinnaanerata tungaanut (2014-imi ukiaaneranut pinissaa aalaja­ngerneqarnikuuvoq). Qallunaat naalakkersuisuisa tamanna isumaqa­tigiis­summik unioqqutitsinertut paasivaat 2013-illu naanerani pisup naamma­gi­nartumik isumatigiissutigineqarnikkut paasinarsisimanngippat IWC-imit aninis­saq kissaatigaat, taannalu oqariartuut unitsikkallarneqarpoq, isumaqatigiinniarnerit ukiup naanerani ukiullu nutaap aallartinnerani 2013/2014 ingerlateqqinneqarnissaat eqqarsaatigalugu.

Ammasumik oqallinnikkut isumasioqatigiinnermi suliap sumi tamaniit isigalugu takunissaanut periarfissiissaaq kiisalu 2012-imi IWC kingullermik ukiumoortumik ataatsimiinnerani pisassiisoqanngitsoornerata piviusumik isumaa annertu­nerusumik paasinarsarneqassalluni. Angusaagallartup killiffianik naliliinissaq piffissanngorpoq kiisalu siumut isigaluni aqqutiginiakkap oqallisiginissaanut.

Program:

14:00-14:05. Tikilluaqqusisoq

Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfiup pisortaa Jørgen I. Olsen

14:05-14:25 Aallarniisoq

Naalakkersuisut siulittaasuat Aleqa Hammond

Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoq Karl Lyberth

14:25-14:40 Danmark-ip kunngeqarfia aamma IWC

Nunanut allanut ministereqarfik, IWC-mi ataatsimiititaliami ilaasortaq Gitte Hundahl

14:45-15:05 Uumassusilerisunit siunnersuineq

Pinngortitaleriffik,Misissuisuuneq Lars Witting, qarasaasiatigut attaveqaatit videolink atorlugit ilaassaaq

15:10-15:25. Aqutsineq atuinerlu

Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik, Allaffimmi pisortaq Amalie Jessen

15:25-15:40 Arfanniartartumit oqalugiaat

Leif Fontaine, KNAPK-p siulittaasorisimasaa aamma arfanniartartoq

15:40-16:00 Unillatsiarnermi kaffi

16:00-16:25 Inatsiseqarnerup tungaaniit isiginninneq:

IWC pillugu isumaqatigiissut Nunallu inoqqaavisa pisinnaatitaaffii pillugit isumaqatigiissut isumaqatigiissutinilu allanit Kalaallit Nunaata inuuniutigalugu arfanniarnerata ikiorneqarnera

Siunnersorti Earl W. Comstock

16:25-16:40 Kalaallit Nunaat aamma IWC-mi aalajangiiniartarneq

IWC-p Allattoqarfiani pisortaq Simon Brockington 

16:40-17:40 Oqallinneq

Oqallinneq ammavoq, kisianni apeqqutini ukunani paasinarsaaso­qar­sin­naavoq:

-    IWC nunarsuarmi tamarmut arfernut paarsisutut malunnaataaruppa, ilaatigullu nunat inoqqaavinut immikkut aaqqissuussinermut aqutsisutut?

-    IWC-mi nunat inoqqaavinut pisassiissutaasut arferit uumassusilerinikkut naammassisaqarsinnaaneq naapertorlugu aalajangersarneqartariaqarpat imaluunniit politikkikkut missiliuinikkut aalajangersarneqassappat?

-    Maannakkut pissutsit atuutsillugit Danmark/Kalaallit Nunaat IWC-mut ilaasortaaginnartariaqarpa tamannalu aappiuppat Kalaallit Nunaat taava – IWC-mi – pisuussutinik pinngortitameersunik atuinermini piujuaannartitsinermik tunngaveqarluni politikkeqarnini qimassavaa?

17:40-18:00 Eqikkaaneq Danmarkip IWC-mi Ataatsimiititaliaani siornatigut ilaasortaatitarisimasaa Ole Samsing.