Digitalimik Sullissinermut Aqutsisoqarfittaap suliassai

 

IT-iikkut suliassat arlaqartut, Digitalimik Sullissinermut Aqutsisoqarfimmik pilersitsinermikkut , Namminersorlutik Oqartussat katersorpaat. Anguniakkat tassaapput pisortat aqutsisoqarfiisa pisariillisarnissaat, naammassineqartartut amerlinissaat aammalu innuttaasut suliffeqarfiillu pisortat ataqatigiinnerusumik sullissinerinik misigisaqalernissaat pilersissallugu. Digitalimik Aqutsisoqarfittaami pisortap Dorte Bøge Sørensenip aqutsisoqarfiup suliassai assersuuteqartarluni nassuiaateqarfigai.

Dorte Bøge Sørensen:- Pissanganartorujussuarmik suliassaqarpugut, tassa Naalakkersuisut Attavigissaarneq pillugu suliniutaata IKT-ip inuiaqatigiinnut siammariartortinnissaanut akisussaasutut inissisimagatta. Attavigissaarnerulernissatsinnut suliniutip pingaarnertut anguniagaraa, inuiaqatigiinni attaveqatigiinnikkut ineriartornerup ataqatigiissup tapersersornissaa aqunnissaalu.  Suliassagut arlaqarput, taakkualu ilagaat Namminersorlutik Oqartussat kommunellu IT atorlugu attaveqatigiinnerisa nunarsuup sinnerani IT-kkut ineriartornermut malinnaanerusunngortinnissaa, pisariinnerusunngortinnissaa ataqatigiinnerusunngortinissaalu. Pisortat innuttaasunik sulissinerminni pisariinnerusumik attaveqarsinnaalernissaat  aamma anguniagaavoq. Innuttaasut namminneerlutik IT atorlugu attaveqarnikkut  nunap ilaani sumiikkaluarunilluunniit iliuuserisinnaasaasa pisariinnerulernissaat anguniagaavoq.

Dorte Bøge Sørensen assersuuteqarpoq:

- Pisortani sulisut attaveqatigiinnikkut iluaqutissaattut  ineriartortinneqarpoq video atorlugu inuit arlallit ataatsikkut attaveqatigiissinnaalernissaat. Assersuutigineqarsinnaavoq imerajuttunik katsorsaasoq Nuummiitoq, katsorsagassaalu illoqarfimmi allamiilluni. Internettikkut attaveqatigiilluni imminut isigiutigalutik katsorsaaneq ingerlanneqarsinnaalissavaat. Inuuttaasunik sullissinermi IT taamatut atorneqalerpat assersuutigalugu sullissinneqartut angerlarsimaffimmiiginnarlutik toqqissisimanerullutillu sullinneqarsinnaalissapput. Aamma innuttaasut inuuniarnerminnut pisariillisaataasumik internetti atorlugu imminnut sullissinnaajartuaassapput. Pisortat sullissiviinukaqqaarluni pappiaqqanik immersuiartoqqaartarnerit atorunnaariartussapput, taarsiullugu sumiikkaluaraanniluunniit internettikkut pisariitsumik immersuisoqarsinnaaleriartussaaq. Innuttaasutut sullissisutullu IT-mik atuinerunermut nuukkiartuaarnermi tapersersuinissaq uagut aqqutissiuuttussaavarput.

Tassa imaappoq assersuutigalugu pisortat sullissiviini assigiinngitsuni qarasaasiarsornermi programminik assigiinngitsunik atuineq qimakkiartorneqassaaq?

Dorte Bøge Sørensen:- Taamaalluinnaarpoq, misissorneqassaaq, pisortat sullissiviinni qarasaasianik atuinermi programmit assigiinngitsut imminnullu suleqatigiissinnaanngitsut qassit atorneqarnersut. Paaserusupparput sullissinermi programmit sorliit imminnut suleqatigiissinnaasut atoraanni pitsaanerussanersut. Qarasaasiat atorlugit sullissinermi programmit aalajangersimasut imminnullu pisariitsumik suleqatigiissinnaasut atoraanni aningaasarpassuarnik sipaartoqassaaq, tassami sullissinermi programmerpassuit imminnut suleqatigiissinnaanngitsut atorneqarnerat pisarissersuutaasarpoq akisusaqalunilu. Assersuutigineqarsinnaavoq  Namminersorlutik Oqartussani atorfilik atorfimminit tunuartoq kommunemilu allamik suliffittaartoq,  taassuma qarasaasiamik atuinermi programmi aalajangersimasoq pisortat sullissiviini tamani atorneqarpat taava programmit allat assigiinngitsut atornissaannut piffissarujussuaq ilikkarniaqqaarnermut atortariaqassanngilaa. Tamatuma siunissami piviusunngortinnissaanut aqqutissiuinissaq suliassaraarput.

Attaveqarnikkut pisariillisaanerup qanoq sipaarutaatiginissaa ilisimavisiuk?

Dorte Bøge Sørensen:- Attavigissaarnerulernissaq pillugu suliariaasissiami anguniagassat pingaarnernut marlunnut immikkoortinneqarput. Suliassat aappaat tunngaviusumik suleriusissiornermik imaqarpoq, siullertut paasiniassavarput qanoq ililluta tunngaviusumik suleriuseqarnissarput periuseqarnissarpullu. Periutsit aalajangersimasut suut atorneqassappat? Periuseq atorneqartussaq qanoq aaqqissuunneqassava, suna siunertaraa qanorlu angusaqartoqarnissaa naatsorsuutigineqarpa? Assersuutigineqarsinnaavoq qarasaasiamik atuinermi attaveqariaaseq aalangajersimasoq pisiarigaanni taava 1 mio. kr. sipaarneqarsinnaasoq. Attaveqariaatsip pisiarineqartup sutigut sipaartitsinera aamma mississoqqissaartariaqarpoq.

Attaveqariaatsimi atortut suunuku eqqartorneqartut?

Dorte Bøge Sørensen:- Internettikkut immersugassat sumiikkaluaraanniluunniit immersorneqarsinnaasut atorneqalissapput. Periusissanut ilitsersuutit assigiissut aaneqarsinnaalissapput.

Attaveqariaaseq aalajangersimasoq atorneqalerpat nunatta aningaasaqarneranik ingerlatsinermi aqutsinermilu qarasaasiakkut periutsit attaveqariaatsillu Namminersorlutik Oqartussat kommunellu aqutsinikkut suleqatigiinnerannik pisariinnerulersitsisussaapput. Taava video atorlugu qarasaasiakkut attaveqarneq suliassat pingaarnerit aapparaat, taanna iluaqutigalugu Kalaallit Nunaanni najugallit tamarmik pisariinnerusumik attaveqaqatigiissinnaalernissaat piviusunngortinneqassaaq. Taakkua piareerpata nakorsiartarfimmi nakorsiartut journaliinik aqutsinermi qarasaasiap nunami tamarmi atulersinnaeqarnissaa tullinnguutissaaq. Taamalippat nakorsiartup sumiikkaluaruniluunniit nammineq journalini malinnaaffigalugulu iserfigisinnaalissavaa. Innuttaasunut Sulllissivik aqqutigalugu periarfissat amerlissapput, Sullissivik aqqutigalugu innuttaasut nakorsiarnermi journalimik qanoq imqarnerat malinnaaffigisinnaalissavaat.  Tassa uani pineqarput sullisseriaatsip atuineriaatsillu pisariillisaarnissaat.

Attavigissaarnerulernissarput anguniarlugu suliaq qaqugu taava naammassineqassava?

Dorte Bøge Sørensen:- Naammassineqarsinnaagunanngilaq, IT-mik attaveqatigiinnermillu atuineq ineriartortuaannartuummat nutartertuartuullunilu, kisianni naleqqussartuassaagut attaveqatigiinnerput pisariinnerulersinniarlugu. Suliassatta pingaarnerpaartaraat inuiaqatigiit attaveqaqatigiinnermut ineriartortuartumut, nutartertuartumut ataqatigiissaagaanerusumik malinnaatinneqalernissaat. Attaveqaqatigiinnikkut nutaaliortoqaraangat tamatta naleqqussarfigisariaqakkatsinnik, taava katataqarpallaarnata ataqatigiissaagaanerusumik, aningaasartuuteqarfiuallaanngitsumik pisariinnerusumillu alloriaqatigiittarnissarput suliassatta pingaarnersaraat.