Inuusuttortatsinnut neqeroorut nutaaq

Inuusuttortatsinnut inuttut atukkatigut tarnillu pissusaatigut siunnersuisarnermik neqeroorut nutaaq

Nunatta suli ineriartornissaa Naalakkersuisut kissaatigaat. Ineriartorneq tarnikkut aningaasaqarnikkullu annertusiartortitsisinnaasoq aammalu Namminersorneq namminiilivinnissamut ineriartortitsisinnaasoq.

Amerlasuunit isumaqatigiissutaavoq innuttaasut ilinniagaqarnerisa annertussusaata annertuumik annertusisinneqarnissaa anguniakkatta angunissaanut pisariaqartoq. Naalakkersuisutut ukiup affaani aggersumi soqutigisaqartut arlallit ilaatigut suli atualinngitsut, meeqqat atuarfiat, inuussutissarsiutinut ilinniarnerit aamma ilinniartitaanermi sammisat allat arlallit pillugit sammisaqarluni workshopini arlalinni naapinniarpakka. Taakkunani siunertaavoq Ilinniartitaanermut Pilersaarut II-mut 2014-imi upernaakkut ataatsimiinnermi saqqummiunneqartussamut tapersiisoqarnissaa.

Maannangaarli 2014-imut aningaasanut inatsisissatut siunnersuummi aalajangersimasunik siunnersuuteqartoqarpoq, taakkunani ilinniartitaanerup ineriartortinneqarnissaa aammalu inuusuttut ajornakusoortumik meeraasimasut tarnikkut ajoqusiisunik misigisimasaminnik suliareqqiinissaannut piginnaasaqartut ikiunissaannut periarfissiinissaq siunertaavoq. Inerikkiartornermi atornerluiffiusumit imaluunniit atornerluinermik isiginniffiusumit inuunermi atorfissaqaratik ingerlaqqinnissaannut tamanna ikiuutaassaaq. Naalakkersuisut siunnersuutigaat inuttut atukkagut siunnersuinissamik tarnillu pissusaatigut katsorsarneqarnissamik nuna tamakkerlugu periarfissiilluni pilersitsisoqassasoq. Suliniummi tassani anguniakkat pingaarnerit tassaapput ilinniartut tamarmik inuusuttullu Piareersarfinniittut.

Siunnersuutigaara nuna tamakkerlugu periarfissiineq ataatsimut aaqqissuussatut pilersinneqassasoq, kisiannili sulisut tassa inunnik isumaginninnermi siunnersortit, psykologit allallu suliaqarsinnaasut nunatsinni nunap immikkoortuini inissinneqassallutik aallaaveqassallutillu, tassani illoqarfiit ilinniarfiusut anginerit aallaaviussallutik, kisiannili nunap immikkoortuini Piareersarfiit sullinissaannut pisussaaffeqassallutik. Taamaammat siunnersuummi nuna tamakkerlugu taperserneqassaaq. Naalakkersuisut aningaasanut inatsisissatut siunnersuummi siunertamut 12 mio. kr-it immikkoortippaat, Inatsisartunilu partiit tamaasa suliniut pillugu oqaloqatiginissaannut qilanaarlutik.
Ukiuni kingullerni ilinniarfinnut atasumik tarnerup pissusaatigut siunnersuinerit ingerlanneqartarnikuupput, taakkunanilu misilittakkat angusallu pitsaasorujussuupput. Ilinniartut neqeroorummik atuisut akornanni takkutinngitsoortarnerup ilinniarnermillu taamaatitsiinnartarnerup annertuumik annikillisimaneratut isikkoqarpoq. Aammattaaq ilinniarnermik naammassinninngitsoortarneq pillugu ingerlatsinerup pitsaasumik sunniuteqarnissaanik neriuuteqarpunga, taamaammallu inuit ataasiakkaat asannittuulluni angajoqqaajunermik aappaanermillu pitsaanerusumik ingerlatsisinnaalissallutik.

Nassuerutigisariaqarparput amerlavallaat meeraanerminni ilaquttat nalunngisalluunniit imigassamik atornerluinerannut, kinguaassiutitigut atornerluisarnermut nakuusertarnermilluunniit tunngatillugu sumiginnagaanermik misigisaqartarnikuusut. Ilinniagaqarnissamik periarfissaqarnerup salliutinneqarnissaa naammanngilaq, tassunga peqatigitillugu inuit inerikkiartornermi atornerluiffiusuniinnikut pitsaanerusumik taperserneqarnissaannik periarfissinngikkutsigit. Tassunga peqatigitillugu meeqqat atornerlunneqartut suli atualinnginneranni paasiniarlugit siusissukkut suliniuteqartoqartariaqarpoq, taamaalilluni meeqqat ataasiakkaat toqqissisimasumik inerikkiartornissaat qulakkeerneqassalluni.

Siunnersuut Naalakkersuisut periusissiaannut tamakkiusumut ilaatillugu isigineqassaaq, tassani kinguaassiutitigut atornerluisarnermut tunngatillugu angalaqatigiittartut pilersinnissaat aamma suliniutaalluni aalajangersimasoq, taakkulu atornerluisarneq qaangertinniartussaavaat. Ilinniartunut inuusuttunullu Piareersarfinniittunut inuttut atukkatigut tarnillu pissusaatigut nuna tamakkerlugu siunnersuisarfeqarnissaq pillugu siunnersuut ilinniartitaanermi suliniutaavoq aalajangersimasoq. Tamannali periusissiap tamarmiusup ilagaa, tassani atornerluisarnerup akiorniarnissaa isiginiassallutigu, taamaalillutalu inuit ataasiakkaat inuunermik sammivissaanik toqqaanissamik aammalu siusinnerusukkut misigisat ajortut pitsaasumik inuuneqarnissamik pinngitsoortitsisut qaangernissaannut ikiuinissamik periarfissaqarnissaat qulakkeertinniassallutigu.

Neriuutigaara siunnersuut Inatsisartut tigulluassagaat aammalu aningaasanut inatsisip siunnersuutillu aningaasalersornissaanut oqallinnermi ilisimasanik tapersiissasut peqataallutillu, taamaalilluta amerlanerusut inuunerminnik aqutsinissaannik ataatsimoorluta qulakkeerinnitsiniassagatta. Taamaalillutalu nunarsuarmi qanilliartorfiusumi nunatta siunissaqarnissaanik qulakkeerinnitsitsisumik ilinniarluarsimasunillu sulisoqarnissamik pisariaqartitsileriartorfiusumi ilinniagaqarnerup qaffanneqarnissaa qulakkeerniassagatsigu.