Nunatsinni najugalinnut malittarisassat

Kalaallit Nunaanni najugalinnut inatsisit

Kalaallit Nunaanni najuqartutut allassimasunut CITES-ip allaffia paasissutissiissusiorpoq Kalaallit Nunaanniit suut annissinnaaneritit annissiniaruillu (nassarlugit imaluunniit nassiullugit) suut akuersissutit pisariaqarnersut, tassa uumasut nungutaanissaminnut ulorianartorsiortut CITES-ip allattorsimaffiani allassimasuineersunik.

Kalaallit Nunaanni najuqartutut naatsorsuutigineqartarput ullut 185-it sinnerlugit nunatsinni najugaqarsimagaanni. Kommunimut najugaqarnermut uppernarsaammik piniartoqarsinnaavoq. Pequttat nassiutilernerini najugaqarnermut uppernarsaat annissinissamut qinnuteqaatinut tamanut ilanngunneqartassaaq.

Nunatsinni najugaqartunut CITES-imi allattorsimasunik annissinissamut assigiinngitsunik periarfissaqarpoq.

a) Kalaallit Nunaanniit nunanut allamukarneq – nunami allami takornariaalluni

b) Tunissutissanik nassiussineq

c) Neqinik nassiussineq

d) Kalaallit Nunaanniit nuunneq a) Kalaallit Nunaanniit nunanut allanukarneq – nunami allami takornariaalluni Danmarkimut angalanermi inuttut nammineq pigisat nassarneri

Kalaallit Nunaanni najugaqaruit, CITES-imit akuersissummik tigummisaqanngikkaluarlutit Danmarkimut nammineq pigisatut pinnersaatit assigisaallu nassarsinnaavatit. Taamaattorli Kalaallit Nunaannut uteruit nassassavatit. Tamanna pisinnaavoq pinnersaatit assigisaallu nassatanut ilaappata atorneqarpataluunniit (qilalukkat tuugaavi aarrillu tuugaavi/kigutai ilivitsut inuup pigisaattut isigineqarneq ajorput).

Nunanut allanut:

Nalinginnaasumik pinnersaatit assigisaallu pigisatit nunanut allanut akuersissuteqaqqaarnak nassarsinnaavatit, taamaattorli pinnersaatit assigisaalu Kalaallit Nunaannut uternermi nassarneqassapput. Nunap orninniakkap malittarisassai aallannginnermi misissoqqaarnissaat kaammattuutigineqarsinnaavoq, nunat ilaat (assersuutigalugu USA) ilaatigut arfernit pinnersaasianut sukannersorujussuarnik malittarisassaqarmat. 

www.cites.org b) Tunissutissanik nassiussineq

Allattorsimaffimmi I-miittunik angalanermi tunissutissanik nassartoqaqqusaanngilaq allakkatigullu nassiussisoqaqqaq-qusaanani. Allattorsimaffimmi II aamma III-meersunik tunissutissanik nassarsinnaavutit imaluunniit nassiussillutit annisinnginnerini CITES-imit annissinissamut akuersi-ssummik CITES-ip allaffianit pisimaguit taavalu nunamit ornitannit CITES-imit eqqussinissamut akuersissummik pisimaguit.

Akuersissutit tamaasa peqqaarlugit annissisinnaavutit nassiussillutil-luunniit. Allakkerivikkut nassiussineq pineqarpat, akuersissutit nassiussannut ilaatissavatit. Tunissutissat nammineq nassarukkit Danmarkimut tikinnermi mittarfimmi akitsuuserisunut saaffiginnissaatit akuersissutillu naqitsillugit. 

Tunissutissat nassiussassallu inerteqqutaasut

Nunatta EU-llu inatsisaat malillugit nannut, qilalukkat qernertat aarrillu tunissutissatut nassarneqaqqusaanngillat allakkerivikkullu nassiunneqaqqusaanatik.

c) Kalaallit Nunaannit Danmarkimut umiarsuakkut neqinik nassiussineq:

Arferit neqaannik mattaannillu annissinissamut eqqussinissamullu nunat tamalaat inerteqquteqarput. Taamaakkaluartoq qilalukkap qaqortap taavalu kitaata tikagulliata neqaanik mattaanillu qerisunik Danmarkimut nassiusinnaavutit. Royal Arctic Linep CITES-imut akuersissutit isumagissavai, taamaallaat illit nassiussavit sunik imaqarnerinik nalunaaginnassaatit. Paasisaqarnerorusukkuit Royal Arctic Line attavigisinnaavat.

Nannup neqaanik nassiussisoqarsinnaanngilaq.

d) Arferup neqaanik Danmarkimut nammineq nassarneq

Nunatsinni najugaqartut (adressellit) arferup neqaanik mattaanillu 10 kg-p tungaanut Danmarkiliarnermi pisattaminnut ilanngullugit nassarsinnaatitaavaat. Neqit mattaallu nammineq imaluunniit ilaquttallu nerisassatut taamaallaat naatsorsuunneqarput, tuniniaqqusaanatillu. Arferit pineqartut tassaapput: qilalugaq qaqortaq, qilalugaq qernertaq, tikaagullik, tikaagulliusaaq, qipoqqaq, arfivik, niisa aamma niisarnaq (“vejledning for indførsel af animalske fødevarer til privat brug fra Grønland og Færøerne til Danmark” www.retsinformation.dk)

Nannup aarrullu neqaanik aamma nassartoqarsinnaavoq.

e) Nunatsinniit nuunnermi – pisattanik nuussineq

Kalaallit Nunaanniit nuunnermi pisattat ilaattut CITES-imi allattorsimasut anninneqarsinnaapput. Pisattat tassaassapput nammineq pigisat (Aningaasanik iluanaarutissatut nassiussat (tuneqqitassat), tunissutissat assigisaallu pisattat nuunnerinut inatsisinut ilaanngillat).

Liste 1 art-inik annissiniaraanni CITES-ip allaffianit annissinissamut akuersissummik taavalu ornitassamiit eqqussinissamut akuersissummik peqaqqaartariaqarpoq. Ima isumaqarpoq immersugassat marluk immersorneqassapput, ataaseq Kalaallit Nunaanni naalakkersuisunut ataaserlu nunami ornitassami naalakkersuisunut. Annissinissamut akuersissut aatsaat tunniunneqarsinnaavoq eqqussinissamut akuersissummik tunineqarsimagaanni.

Liste II & III art-it anninneqarsinnaapput annissinissamut akuersissuteqanngikkaluarluni (eqqaamajulli najugaqarnermut uppernarsaat nuunnermi uppernarsaatitut ilannguttariaqarakku).

Ilusiliussami ataaniittumi uumasut suut nuunnermut atatillugu anninneqarsinnaanersut suullu akuersissutit amigaatigineqassanersut takuneqarsinnaavoq:

Uumasup aqqa:  Allattorsimaffimmi nr.: Nuunnermi anninneqarsinnaava?  Qinnuteqaqqaartariaqarpa (Skema) 
 Kigutilissuaq  I  Ajornanngilaq  Aap (A + C)
 Arfivik  I  Ajornanngilaq      Aap (A + C)
 Tikaagulliusaaq  I  Ajornanngilaq  Aap (A + C)
 Tikaagullik Tunumiit  I      Ajornanngilaq          Aap (A+ C)
 Amaroq  I  Ajornanngilaq  Aap (A+ C)
 Nattoralik  I  Ajornanngilaq APNN-imit akuersissummik pigaanni  Aap (A+ C) APNN-imit akuersissut ilanngukkaanni 
 Kissaviarsuk  I  Ajornanngilaq APNN-imit akuersissummik pigaanni  Aap (A+ C) APNN-imit akuersissut ilanngukkaanni
 Kiinaaleeraq  I  Ajornanngilaq APNN-imit akuersissummik pigaanni  Aap (A+ C) APNN-imit akuersissut ilanngukkaanni
 Qilalugaq qaqortaq  II  Ajornanngilaq  Naamik
 Niisa  II  Ajornanngilaq  Naamik
 Tikaagullik Kitaaniit  II  Ajornanngilaq  Naamik
 Aarluk  II      Ajornanngilaq      Naamik
 Nanoq      II  Ajornanngilaq  Naamik
 Qilalugaq qernertaq  II      Ajornanngilaq      Naamik
 Aaveq  III  Ajornanngilaq  Naamik

Uumasut allat pillugit paasisaqarnerorusukkuit CITES-ip allaffia  atassuteqarfigiuk. Timmissanik annissiniarnermi Aalisarnermut, Piniarnermut Nunalerinermullu Naalakkersuisoqarfik (APNN) atassuteqarfigineqassaaq.

Qinnuteqarnermi immersugassat

Annissinissamik qinnuteqarneq

Uumasut nungutaanissaminnut ulorianartorsiortut anninniarlugit CITES-imik akuersissummik piumallutit qinnuteqarninni immersugassat aalajangersimasut immersussavatit.

Qinnuteqaat A - Nunatsinniit anninnissaannut

Qinnuteqaat immersoriarlugu CITES-ip allaffianut nassiutissavat. CITES-ip allaffiup immersuininni ikiorsinnaavaatit.

Danmarkimut eqqussinissamut qinnuteqaat

Qinnuteqaat C – Danmarkimut eqqussineq

CITES-ip allaffia Danmarkimut eqqussinissamik qinnuteqaasiornermi ikiuisinnaavoq (Naturstyrelsen, Haraldsgade 53, 2100 København Ø).

Nunanut allanut eqqussinissamut qinnuteqaat

Nunanut allanut eqqussinissamik akuersissummik piumasaqaateqartoqartillugu, qinnuteqaammik piniarnissat akuersissummillu pinissat nammineq akisussaaffigissavat. 

Kalaalit Nunaanni najugalinnut paasissutissat uani aasinnaavatit

Apeqqutissaqaruit nalornillutilluunniit CITES-ip allaffiup atassuteqarfiginissaanut tikilluaqqusaavutit.