Nutaamik nunap assiliorneq

Opmåling i Grønland

Qarasaasiaq nutaaq atorlugu Kalaallit Nunaat assiliortorneqarneratigut nunarsuarmi qeqertat annersaat maanna nutaaliaasumik nunap asseqalissaaq, ataavartumik iluaqutaasussamik inuiaqatigiinni ingerlaatsinut annerusumillu isumannaallisaanermut iluaqutaasussamik.

 

Kalaallit Nunaat qarasaasiakkut atortorissaarut digital atorlugu ilusilersorneqassaaq soorlu avatangiisitsinnut iluaqutaasussaq, takornariaqarnermut aammalu upalungaarsimaniarnermut. Nunap assinga nutaanngililersoq kiisalu sermersuup aakkiartortup Kalaallit Nunaata nunataa allanngoriartortup pisariaqartilersimavaa nutaamik digital atorlugu nunap asseqalernissaa.

Aallaqqaammut suliniuteqartup ”pilotprojekt” silaannakkut Kalaallit Nunaat assiliortussavaa taannalu Danmarkimit marloriaatingajammik isorartutigivoq. Pilotprojekt-i ingerlanneqassaaq piffissami 2015-imiit 2017-imut Geodatastyrelsen suleqatigalugu. Aamma misiligummik suliniuteqarnermit angusat misilittakkallu atorneqassapput Kalaallit Nunaanni tamarmiusumi sikuneq ajortut nutaamik assiliorneqarsinnaanerisa nalilersorneqarnissaanut. Misiligummik suliniutip ingerlanneqarnerani nunap immikkoortui sisamat assiliorneqassapput. Nunap immikkoortui taakku sisamaasut angissuseqarput 82.000km2-it missaannik.

Nunap immikkoortui taakku tassaapput:

  • Nunami immikkoortortaq Qeqertarsuup tunuani Uummannap Aasiaallu akornanni
  • Nunami immikkoortortaq Kalaallit Nunaata kujataani Narsap Nanortallillu akornanni
  • Nunami immikkoortortaq Kalaallit Nunaata kangiani Tasiilap eqqaani
  • Nunami immikkoortortaq Kalaallit Nunaata kangimut avannaani Zackeberg aamma Daneborg misississueqqissaartarfiata eqqaani

Misiligummik suliniut aqqutigalugu ilaatigut assiliorneq, nunap sannaanik paasissutissiorneq nunallu assiliorneranik ilisimatusaatinik takussutissiorneq misilerarneqassapput, pilersinneqassapput periuserineqartullu assigiinngitsut uppernarsaasersorneqassallutik. Misiligummik suliniuttaaq aqqutigalugu 1:50.000-imi assiliornissamut pisariaqartitat suunersut pillugit suliarilluakkamik paasissutissaliortoqassaaq. Tassa ataatsimut ingerlatsisoqassaaq sullissinerit aqqutigalugit pisariaqartitanik qulaajaanermit assilianik aamma nunap sannaanik siammarterinermut naleqartitanik imalinnik.

Suliamut pilersaarut aningaasaliiffigineqarpoq A.P. Møller-imit nualianillu Chastine Mc-Kinney Møller-ip aningaasaateqarfimmit til almene formaal-imit.

Nutaamik nunap assiliornissamik pilersitsinissaq anguniarlugu aaliangersimasunik nunap assinginik assiliortuinissaq (topografisk data/geodata) suliarineqartariaqarpoq. Nunap assinginik assiliortuineq Geodata suliarineqartarpoq qaammataasat atorlugit assiliortuinerit toqqammavigalugit taamaalilluni assit (ortofoto) pilersinneqartarmata tassanngaanniillu suliarineqartarput geodata-ngorlugit. Nunap assinginik aaliangersimasunik assiliortuineq (topografisk geodata visualisering) aalasuliarineqartarput naggataatigullu nunap assingisut sananeqarsinnaanngorlutik.

 Proces - produktion af topografiske geodata

Kalaallit Nunaannik nunap assiliortornerup saniatigut qaammataasaq (satellit) atorlugit assiliortuinerit, qitiusumit assiliinermiit sammivilimmik assiliinerit, aaliangersimasunik annertussilimmik nunamik assiliinerit suliarineqartarput kiisalu nunap assinginik sanarfinerit saniatigut qarasaasiakkut digital atorlugu qattorngit portussusaat, portussutsillu ilusaannik uuttortaarnerit, nunat atii kiisalu immikkoortortat agguataarneri (kommunet killeqarfii allallu) suliarineqassapput.

 

Immikkoortitaakkanik nalunaarsuiffik (Specifikation)

Nunap ilusiata assiliorneranut pingaarutillit ilagaat nunatami siunissami assiliornermi tunngavissatut ilaatikkusutami nunap ilusaasa sorliit assiliorneqarnissaasa nassuiaasiorneqarnissaat aalajangiiffigineqarnissaallu. Nunat ilusaasa taakku nassuiaasiorneqarnissaannut immikkoortiterisoqassaaq. Immikkoortiterineq assiliortup satellitsikkut assilisat aallaavigalugit sammiviit annertussutsillu pillugit paasissutissiornermut atussavaa. Immikkoortiterinikkut Kalaallit Nunaannut tamarmut tunngatillugu nunat ilusai nassuiarneqassapput.

Immikkoortiterineq Danmarkimi Kalaallillu Nunaanni pisariaqartitanik arlalinnik misissuinernut attuumassuteqarpoq, kingullermik misissuisoqarpoq 2013/2014-imi, tassani ”Kalaallit Nunaanni Nunap sannaanik nalunaarsuinissamut” pisariaqartitsineq misissoqqissaarneqarpoq. Misissueqqissaarnerit taama ittut aamma Kalaallit Nunaanni nunap ilusaanik assiliorluni ukiorpassuarni misilittagarisat tunngavissiipput immikkoortiterinerup misiligummik suliniummi atorneqartup imarisaasa aallaavigineqarnissaannut.

 

Immikkoortitaakkanik nalunaarsuiffik uani atuaruk immaqalunniit aaguk (pdf-fil). Ersarissaanermi tuluit oqaasii atorneqarput.

Immikkoortitaakkanik nalunaarsuiffik tusarniaaffigineqarpoq piffissami marts-ip 6-ianiit april-ip 17-iat 2015 tikillugu.

Uani atuaruk immaqaluunniit aaguk ”Tusarniaanermit nalunaarusiaq – Kalaallit Nunaat 1:50.000 - nunap ilusianik nalunaarsuineq” (pdf-fil).