Inuussutissarsiorneq

Nunap immikkoortuisa ineriartortinnissaannut periusissaq

Nunap immikkoortuisa ineriartortinnissaannut periusissaq Inuussutissarsiornermut, Aatsitassanut Suliffeqarnermullu Naalakkersuisoqarfimmit tunngaviusumik akisussaaffigineqarpoq. 
Nunap immikkoortuisa ineriartortinnissaat pillugu naalakkersuisoqarfik kommuninik sisamanik qanimut suleqateqarpoq. Tamanna ilaatigut inuussutissarsiutitigut aqqutissiuinermi pilersaarutit salliutitat pilersinnerisigut ingerlanneqarpoq, amerlanertigut inuussutissarsiutitigut pilersaarutit anginerusut, kommunini ataasiakkaani suliffinnik siuariartornermillu pilersitseqataasussat. Aammattaaq nunap immikkoortuisa ineriartortinnissaannut periusissaq pingaartillugit isiginiarneqarput sulisinnaasut inuussutissarsiutinut allamut ilinniartinneqarlutillu pikkorissartinneqartarnissaat, taamaalilluni sulisinnaasut piginnaasaat inuussutissarsiutinut siuariartorfiusunut nutaanut sammitinneqarlutik.

Inuussutissarsiornermut tapiissutit

Inuussutissarsiutinik nunamiittunik inuussutissarsiornermi siuarsaanissaq pillugu Inatsisartut inatsisaat nr. 20, 3. december 2012-imeersoq 1. januar 2013-imi atuutilerpoq. Kalaallit Nunaanni inuussutissarsiornermik ingerlataqarnerup ineriartortinnissaata nukittorsarneqarnissaa inatsisip nutaap siunertaraa, suliniutit inuussutissarsiutinik tamatigoortunik, amerlasuunik sammivilinnik imminnullu napatittunik siuarsaataasut tapersersornerisigut kiisalu suliniuteqartunut inuiaqatigiillu ataatsimut isigalugit aningaasarsiornikkut siuariartornermut ilapittuutaasinnaasut.
Tapiissuteqartarnermi aningaasat immikkoortinneqartut ullumikkut Greenland Business-imit aqunneqarput, paasissutissat amerlanerusut nittartagaani takuneqarsinnaapput: http://innovation.gl/
Inuussutissarsiornermi pilersaarummut tapiiffigineqarnissamut qinnuteqassagaanni kommunerisami inuussutissarsiornermut immikkoortortaq attaveqarfigineqassaaq, imaluunniit kommunip inuussutissarsiornermut siunnersuisooqatigiivinut saaffiginnilluni. Tapiissuteqartarnermi aningaasaliissutit assigiinngitsut kiisalu qinnuteqarnissamut immersugassat attuumassuteqartut pillugit siunnersuillutillu ikiuussinnaapput. Tamakku saniatigut niuernermi pilersaarummik tapiiffigineqarniarluni qinnuteqarnissamut pisariaqartumik suliarininnissaq pillugu ikiuussinnaapput.

Kommuneqarfik Sermersooq – www.business.gl

Qeqqata Kommunia - www.arcticcirclebusiness.com

Qaasuitsup kommunia - www.qaasuitsup.gl

Kommune Kujalleq - www.kujalleq.gl

Inuussutissarsiornermi siuarsaaneq pillugu inatsisip nutaap tapiissuteqarnissamut aningaasaliissuseeriaatsit sisamat makku naleqqussarpai: 

  • Naafferaartumik tapiiffigineqarneq – inuussutissarsiutigalugu siunersuisartunit ikiorneqarnissamut tapiiffigineqarneq 
  • Tunisassianik ineriartortitsinermut tapiiffigineqarneq 
  • Ingerlatanut avammut tuniniaanermi siuarsaataasunut tapiiffigineqarneq
  • Kalaallit inuussutissaataannik atuinerup siuarsarnisaanut tapiiffigineqarneq

Siku aamma imeq

Kalaallit Nunaata sermersua 1,7 millioner km3-erisut annertussuseqartutut missingerneqarpoq – sermit uukkartartut arlalippassuit sermersuarmit Davis Strædetimut siammaqqapput. Taakkunannga ilisimaneqarnersaavoq Ilulissat Sermiat – sermeq nunarsuarmi serminit pilertornerpaamik annertunerpaamillu uukkartartoq. Sermip uukkartarnerani ukiumut 35 milliarder tonsinik ilanngartarpoq.
Pisuussut taanna naliitsoq ukiunik millionerpassuarnik pisoqaassusilik taamani Namminersornerullutik Oqartussaasut aningaasarsiornikkut tunngavissinniarsimavaat, taamaalilluni suliffeqarfiit sikumik imermillu avammut tuniniaanissaannut periarfissillugit.
Ukioq 2005-imiilli taamani Namminersornerullutik Oqartussaasut tunisassasiassamik nutaamik ineriartortitsiniarlutik isumalluutit annertuut aningaasaliissuteqarfigisimavaat. Ullumikkut suliffeqarfiit arlaqartut Kalaallit Nunaata sikua imialu tunisassianut arlalinnut aningaasarsiornermut atatillugu atortarpaat – kalaallit imiannik atuinissamut imermik puiaasanut immiussamik tuniniaanermit imigassanut aalakoornartunut tunisassiornermut soorlu whisky, vodka aamma snaps.

Pisuussutit uumassusillit

Kalaallit Nunaat assigiinngitsorpassuarnik uumasoqarpoq, naasoqarpoq tappiorannartoqarlunilu Kalaallit Nunaanni innuunermi immikkuullarissumi atugassarititaasunut tamarmik tulluussarsimasut. Ukiut ingerlaneranni ilisimatusartut nunarsuarmi tamaneersut amerlasuut Kalaallit Nunaaliartarsimapput, uumassusillit immikkuullarissumik assigiinngiiaartut issittumi avatangiisini uumassuseqariaatsip sivisuumik atuuttartup inernerisai misissoriartorlugit.
Nalitsinni uumassusilerinermi teknologii ilisimatuussutsikkullu ilisimasat atorlugit tulluussarfinnut tamakkununnga aningaasarsiornikkut atuinissamut periarfissatigut soqutiginartunik ilippanaatit amerlasuut pigineqarput. Assersuutigineqarsinnaavoq enzyminik nutaanik siunissami errorsinermi qaqorsaatini atorneqarsinnaasunik ineriartortitsineq.
Naleqassutsit pisussutit uumassusillit tamakku pilersitaasa ilaannik Kalaalit Nunaata pissarsiaqarnissaa qulakkeerniarlugu, 2006-imi Inatsisartuusut ”pisuussutit uumassusillit aningaasarsiornikkut ilisimatuussutsikkullu atorneqarneqarnissaat pillugu” inatsit akueraat. Inatsit FN’ip Uumassusillit assgiinngiiaassusiat pillugu Isumaqatigiissutaata siunertaanut tulluuppoq, inatsillu unuttut uumassuseqarnermi isumalluutinut atorneqanngilaq.
Qinnuteqaatinut pisuussutinut uumassusilinnut attuumassuteqartunut takkussuuttunut tamanut Inuussutissarsiornermut, Aatsitassanut Sulisoqarnermullu Naalakkersuisoqarfik tusarniaaffigineqartunut ilaasarpoq.