Pituffik pillugu isumaqatigiinniarnerit

Julip sisamaani arfineq aappaannilu 2017 nunanut allanut ministerip Pituffik pillugu KNR radioatigut oqaaseqaataanut atatillugu Suka K. Frederiksen-ip oqaaseqaataa

Nunanut allanut ministerip Anders Samuelsen-ip Pituffik/Thule Air Base pillugu isumaqatigiinniarnerup killiffianik juulip sisamaani arfineq aappaannilu 2017 KNR radiukkut saqqummiunneqartut pillugit Nunanut allanut tunngassutilinni Naalakkersuisoq radioavisimi apeqqutit saqqummiunneqartut assigiinngitsut pillugit imaattunik oqaaseqaateqarpoq.

Ilumoorpoq Naalakkersuisup nunanullu allanut ministerip ataatsimeeqatigiinnissaminnut isumaqatigiissuteqarsimammata.

”Nunanut allanut ministerip qaammatip missaa qaangiuppat Københavnimi, ataatsimoorluta soqutigisavut pillugit eqqartorlugit ataatsimeeqatiginissaa qilanaaraara. Minnerunngitsumillu Pituffimmi nutaamik kiffartuussinissamut isumaqatiginninniarneq pillugu eqqartuissalluta. Nunanut allanut ministeri septembarimi Nuummukassaaq, tassanilu aamma sulianut tunngassutillit killiffissiorneqassapput, taamatuttaarlu siulini assigalugit nunanut allanut ministerip Inatsisartut Nunanut allanut Sillimaniarnermullu Ataatsimiititaliaanik ataatsimeeqateqarsinnaavoq.”


Illersornissamut isumaqatigiissutip oqallisigineqarnerani suut tamaasa nerriviup qaanut qallorneqarnissai pillugit nunanut allanut ministeri KNR-imi ilaatigut issuarneqarpoq.

Suka K. Frederiksen ima oqaaseqarpoq: ”Ilaatigut Danmarkip Kalaallit Nunaatalu akornanni pissutsit pineqarput, aappaattut USA pillugu pissutsit pineqarlutik. Ilumoorpoq isumaqatigiinniarnerit ataatsimiinnerillu saniatigut pissutsit patsisaasut assigiinngitsut, taamatullu eqqartuussivimmi suliat assigiinngitsut pissutaallutik suliaq sivitsortoormat, ilumoorporlu ukiut kingulliit marluk annerusumik angusaqarfiusimanngimmata. Kingullertigut nalaapparput RAL-ip Pituffimmit Pituffimmullu imaatigut angallassinissamik isumaqatigiissut annaammassuk, tamannalu suliamik ingerlatsinitsinni ineriartorneruvoq uggornartoq. Nunanut allanut ministeri peqatigalugu amerikamiut imaatigut angallassinikkut kiffartuussineq pillugu amerikamiut inerniliinerannut isumaqataanata ilisimatitsissutigaarput.”

Nunanut allanut ministerip KNR-imi julip sisamaani oqaatigaa apeqqutit suliassanut tunngasut assigiinngitsut pillugit assigiimmik aaqqiissutissanik ujartuinermi ataatsimut suleqatigiittoqartoq. Eqqaasitsissutigineqassaarlu Suka K. Frederiksen Anders Samuelsen-ilu Issittumi Siunnersuisoqatigiit ministeriisa maajip 12-anni 2017 Fairbanks Alaskami ataatsimiinneranni amerikamiut nunanut allanut ministeriat Rex Tillerson ataatsimeeqatigineqarmat.

”Soorlu maani nunatsinni tusagassiorfinni oqaatigereeriga Issittumi Siunnersuisoqatigiit ministeriisa Alaskami ataatsimiinneranni Danmark-ip Kalaallit Nunaatalu amerikamiut nunanut allanut ministeriata ataatsimeeqatigineqarnera iluatsissimagaat. Kalaallit/danskillu ataatsimoorlutik politikkikkut inissisimanerat taamatullu isumaat nunanut allanut ministerimit uanniillu saqqummiunneqarput. Tamakku pillugit nalornisoqanngilaq.”

Naalakkersuisup ilaatigut erseqqissaatigaa ”Kalaallit Nunaata USA-llu illersornissamut isumaqatigiissutaanni Kalaallit Nunaata innuttaasuisalu amerikamiut sakkutooqarfeqarneranni annertunerpaamik iluanaaruteqarlutillu iluaquserneqaatigineqarnissaa qulakkeerneqassammat.

Ilisimaneqartutut ataatsimiinneq pitsaasumik ingerlavoq, suliallu ingerlanneqarneranni Rex Tillerson peqataalluarnissaminut piumassuseqarpoq, taamatullu ilisimaneqareersutut Kalaallit Nunaannut qaaqqusaanini tigulluarnikuusimallugu.

Ataatsimut oqariartuutigisavut amerikamiunit tiguneqarlutillu paasineqarput, tamatumalu suliareqqinnissaa ingerlatissavarput, amerikamiut isumaqatigiininniarfigineqarneri ingerlateqqinneqarput, danskit/kalaallit isumaqatiginninniartitaasa isumaqatiginninniarnissamut missingiut amerikami oqartussaasunut ingerlateqqinnikuuaat – tamatumalu eqqartorneqarnissaa anguniarlugu USA ataatsimeeqatigiinnissamik nutaamik kissaateqarfigineqarsimavoq.”

KNR-imi juulip arfineq aappaanni ilaatigut qulequtaq namminiilivinnissaq kiisami tusaaneqarsinnaavoq, nunanullu allanut ministerip Kalaallit Nunaata nunanut allanut politikki pillugu annertunerusumik inissaqartinneqarnissaa kissaatigaa. Tamatumunnga Naalakkersuisoq ima oqaaseqarpoq:

”Erseqqissaatigissavara kalaallit namminiilivinnissamut suliniarneranni Danmark-imik oqaloqatiginnissutigineqarsimanngimmat.

Tamanna Kalaallit Nunaannit kissaat nutaajunngilaq, taamaakkaluartoq nunanut allanut ministerip tusaaniarsimammatigut nuannaarutigaara, pitsaasutullu isigaara Danmark-ip USA-mik isumaqatigiissutai pillugit danskit iluaqutissarsiviginninnerminni Kalaallit Nunaata nunarsuup assingani pingaaruteqarluinnartuunerat maanna ilungersuunneqarnerulermat. Siusinnerusukkut tamatuma oqaluuserineqarnissaa taamatullu pingaaruteqassusia ukkatarineqarnissaalu piumassuseqarfigineqarpallaarsimanngilaq, taamaattumik nunamut pitsaasussat angusassallu pillugit siumut isigisumik suleqatigiinnissarput qilanaaraarput. Suliassat ukkatarineqarnissaat pingaaruteqarpoq, taamaattumik suleqatiginnikkusussuseqartoqarnera pitsaasuuvoq, tassuunakkullu politikkikkut anguniakkavut naammassiniarsinnaassallugit.” Naggataatigut Suka K. Frederiksen-ip oqaatigaa ”ukiamut ataatsimiinnissat qilanaareqaakka.”